ĐỖ THỊ PHỨC -Người mẹ bám đất Hòn Đất, giữ cơ sở và bảo vệ mùa màng

Hòn Đất là địa bàn căn cứ cách mạng quan trọng ở Kiên Giang. Nhân dân vừa sản xuất vừa che chở lực lượng trong điều kiện càn quét, bắt bớ và cưỡng ép vào khu tập trung. Cán bộ cơ sở phải duy trì liên lạc giữa xã và tỉnh, bảo vệ lúa, giữ dân bám đất và chống tuyên truyền chia rẽ. Người mẹ trong gia đình cách mạng thường đồng thời là người tổ chức hậu cần và dân vận.

Đỗ Thị Phức sinh năm 1906 ở miền Bắc. Năm 1941, gia đình nằm trong số những hộ bị đưa vào Nam khai phá đồn điền, sau đó định cư tại Nam Thái Sơn, Hòn Đất. Trước Cách mạng Tháng Tám, gia đình Mẹ đã trở thành cơ sở cách mạng; Mẹ làm liên lạc, nuôi giấu cán bộ và chuyển tài liệu.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Mẹ kiên quyết bám đất, không chấp nhận rời ruộng vườn theo kế hoạch dồn dân. Từ năm 1963 đến năm 1972, sáu người con, cháu của Mẹ hy sinh. Mẹ bị bắt bốn lần nhưng không khuất phục. Ngày 06/11/1978, Mẹ được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; nguồn đồng thời xác nhận danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Một hình ảnh tiêu biểu được nguồn bảo tàng nhắc lại là Mẹ giang tay chặn đoàn xe tăng không cho phá ruộng lúa và xóm làng. Hành động ấy diễn ra trong bối cảnh người dân bị đe dọa mất đất sản xuất, nguồn lương thực và nơi bám trụ. Mẹ dùng vị thế của một người dân tại chỗ để đấu tranh trực diện, buộc đối phương phải đối diện với phản ứng của cộng đồng.

Mẹ còn hàng trăm lần vận chuyển tài liệu, công văn từ xã lên tỉnh, vượt qua các vành đai kiểm soát. Sự kết hợp giữa đấu tranh công khai và hoạt động bí mật cho thấy khả năng thích ứng của một cán bộ cơ sở. Mẹ bảo vệ sản xuất không chỉ vì gia đình mà còn để duy trì căn cứ, nuôi dân và nuôi lực lượng cách mạng.