Đỗ Văn Nam – ký ức hậu phương năm 1967

Bác Đỗ Văn Nam – một cựu thanh niên xung phong tham gia mở đường năm 1967 – luôn nói rằng, dù không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng những công việc ở hậu phương cũng đầy gian khổ và hiểm nguy không kém.

Những năm tháng ấy, bác cùng đồng đội ngày đêm bám trụ trên những cung đường vận tải, nơi từng đoàn xe chở lương thực, vũ khí nối nhau tiến về phía trước.

Bác kể:

“Công việc của tụi tôi là san đường, lấp hố bom, sửa lại những đoạn đường bị phá để xe kịp ra tiền tuyến. Nghe thì đơn giản vậy thôi, nhưng làm thì vất vả lắm…”

Những con đường vừa được mở ra chưa kịp ổn định thì bom đạn lại trút xuống, cày xới tất cả. Mỗi lần như vậy, các đội thanh niên xung phong lại phải bắt tay làm lại từ đầu.

“Ban ngày làm, ban đêm cũng làm. Xe vận tải đi liên tục nên đường lúc nào cũng phải thông. Có hôm làm xuyên đêm, mệt rã rời nhưng vẫn phải cố…”

Không chỉ vất vả, công việc còn luôn đối mặt với hiểm nguy. Máy bay địch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, ném bom xuống những tuyến đường huyết mạch.

“Có hôm vừa lấp xong một hố bom, chưa kịp nghỉ, chưa kịp uống ngụm nước thì máy bay lại đến. Bom nổ xong là lại xắn tay vào làm tiếp… cứ như vậy lặp đi lặp lại.”

Giữa khói bụi, đất đá và tiếng bom, những người thanh niên xung phong vẫn kiên trì bám đường. Tay cuốc, tay xẻng, họ làm việc không ngơi nghỉ, chỉ với một mục tiêu duy nhất: giữ cho con đường luôn thông suốt.

“Đường mà tắc là xe không đi được, mà xe không đi được thì phía trước thiếu lương thực, thiếu đạn dược… nên tụi tôi xác định, dù thế nào cũng phải giữ đường.”

Dù gian khổ là vậy, nhưng trong ký ức của bác Nam, đó vẫn là quãng thời gian đáng tự hào nhất của tuổi trẻ.

“Mỗi con đường mình làm ra, mỗi hố bom được lấp lại… là mình góp một phần nhỏ cho tiền tuyến. Nghĩ vậy là thấy mọi vất vả đều xứng đáng.”

Sau này, khi chiến tranh đã lùi xa, bác trở về với cuộc sống bình dị. Nhưng mỗi lần đi qua những con đường bằng phẳng hôm nay, bác lại nhớ về những ngày tháng gian lao ấy – khi từng mét đường được đánh đổi bằng mồ hôi, công sức và cả sự dũng cảm.

Câu chuyện của bác Đỗ Văn Nam là minh chứng cho những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của lực lượng hậu phương – những con người không trực tiếp cầm súng, nhưng đã góp phần làm nên mạch nối vững chắc cho chiến thắng.