ĐÓA HOA TRÀM" BÊN PHÀ NINH GIANG
Nữ trung đội trưởng dân quân từng đối đầu với thần chết tại bến phà Ninh Giang để đảm bảo xe pháo thông suốt ra mặt trận. Giờ đây, bà là một người bà nhân hậu, dùng sự bao dung của mình để hàn gắn những rạn nứt trong cộng đồng và gieo mầm nhân ái cho xóm giềng.
Bến phà Ninh Giang trong ký ức của bà Thoa là một "tọa độ lửa" rực cháy, nơi cái chết và sự sống chỉ cách nhau bằng một tiếng còi báo động. Là trung đội trưởng dân quân xã Trực Chính, bà cùng các chị em đã sống những ngày "đội bom mà đi, lấy sức người thay máy móc". Ngôn ngữ của bà năm ấy là tiếng gầm rú của phản lực Mỹ xé toạc bầu trời và mùi hôi nồng của khói thuốc súng trộn lẫn vị mặn mòi của nước sông Ninh.
Bà kể về những đêm đông lạnh giá, khi phà bị hỏng sau trận oanh tạc, bà đã cùng đơn vị lội xuống dòng nước xiết, vai kề vai đẩy những chiếc xe tải nặng trịch qua phà để kịp giờ hành quân. Hình ảnh bà Thoa với chiếc nón lá rách bươm, mái tóc dài bết chặt vào má vì mồ hôi và nước sông, miệng vẫn hô vang nhịp hò đẩy phà, đã trở thành biểu tượng của sức mạnh người phụ nữ Trực Ninh. "Lúc ấy chẳng ai nghĩ đến chết, chỉ sợ xe không qua được sông, bộ đội ngoài kia không có đạn," bà cười, nụ cười hằn sâu những nếp nhăn thời gian nhưng vẫn rạng rỡ niềm kiêu hãnh.
Hiện tại, bà Thoa sống bình yên trong ngôi nhà nhỏ nhìn ra con đường nhựa chạy thẳng xuống bến phà xưa. Không còn tiếng bom, chỉ còn tiếng trẻ thơ nô đùa. Bà dành thời gian để chăm sóc vườn trầu và tham gia hòa giải những xích mích nhỏ trong thôn xóm. Với bà, hòa bình không phải là điều gì cao siêu, mà là mỗi bữa cơm dân làng Trực Chính được ăn trong yên ổn, không còn phải giật mình bởi tiếng máy bay. Bà sống như một đóa hoa tràm, âm thầm tỏa hương thơm của sự hy sinh và lòng vị tha, minh chứng cho một thế hệ phụ nữ "giỏi việc nước, đảm việc nhà" của đất học Nam Định.
