Đoá hồng hạnh phúc (2)

Năm 1948, hai vợ chồng tôi dời nhà về số 60 đường Dixmude, đường Đề Thám, quận 1 ngày nay. Chở củi một thời gian, tôi xin được dạy Pháp văn ở trường Ngô Quang Vinh, bắt đầu từ cuối năm 1947. Anh Trần Văn Khê lúc đó cũng dạy Anh văn tại trường này nhưng chúng tôi chưa một lần trò chuyện với nhau về âm nhạc. Sau đó, khoảng năm 1949, anh sang Pháp du học. Mãi đến sau này, tình cờ nghe được tiếng đờn của tôi qua băng ghi âm của bác sĩ Phạm Kim Tương lúc mang sang Pháp, anh Khê hỏi thăm bác sĩ Tương về tôi. Anh Khê bảo với mọi người không dè tôi biết đờn và am hiểu âm nhạc sâu sắc như vậy. (Từ những năm 1964 trở đi, anh Trần Văn Khê bắt đầu kết nối, viết thư hỏi thăm, trao đổi chuyện âm nhạc với tôi.)

Năm 1950, vợ chồng tôi lại tiếp tục dời nhà về số 297/1 đường Frères Louis, thuộc khu vực Chợ Lớn, góc Cây Mai - Nguyễn Trãi ngày nay. Năm này, bé Thu Anh chào đời, cân nặng không đầy 1 kg, khiến cả nhà đều lo lắng. May mà Thu Anh vẫn khoẻ. Một niềm vui mới tràn ngập dành cho gia đình, má tôi lên thăm con dâu, cũng rất yêu quý Trâm Anh. Cô đúng là mẫu người vợ hiền, lúc nào cũng chỉ nghĩ đến việc chăm sóc chồng con, tề gia, nội trợ chu đáo. Bỗng dưng, tôi nhớ vở tuồng từng coi Chưa dứt hương thể (sau đổi lại Vợ và người tình) của soạn giả Năm Châu mà lòng bồi hồi. Trong cuộc sống, có những điều xảy ra có thể đã làm đau đớn lòng ta thì ngược lại, cũng có một thứ tình yêu bao dung, dịu nhẹ soi sáng, làm ấm áp tâm hồn ta. Trâm Anh đã mang đến cho tôi một sức sống mới, giúp cho tôi thêm nghị lực, khích lệ tôi bằng đôi mắt biết nói, đầy tình cảm yêu thương... Tôi may mắn tìm được chỗ dựa tinh thần sau những năm tháng dằn vặt bao nhiêu chuyện đời. Trâm Anh rất thích nghe tôi đờn. Tôi biết tiếng đờn của mình lúc này tươi hơn ngày trước nhiều lắm.

Nàng là hồng thắm đời tôi

Hồng nhung muôn sắc trên đồi tỏa hương

Công, Dung, Ngôn, Hạnh mọi đường

Tôi thờ, tôi kính, tôi thương suốt đời

Tình nàng ngự trị tim tôi

Dịu xoa sầu tủi một thời sa cơ Hồn tôi nàng phủ tình mo

Cho tôi cảm hứng nhạc, thơ ngày ngày

Đời tôi mây xám bủa vây

Mắt nàng soi lối những ngày tối đen

Dâng em muôn vạn lời khen

Em là Thần Nữ trong đền tim anh

Năm 1951, chúng tôi dời nhà về 314 quai de Belgique, bến Chương Dương ngày nay. Ngôi nhà ngói, vách ván này là của bà Hai Đầm cho ở. Năm này Trung Anh chào đời. Trâm Anh khá bận bịu với mấy đứa nhỏ. Sang năm 1952, anh bạn Võ Văn Trọng cho chúng tôi đến ở căn phố lầu số 168 đường Lefèbvre, tức đường Nguyễn Công Trứ, quận 1 bây giờ.

Có một buổi chiều khi đi làm về, từ ngoài ngõ, tôi đã nghe nói nhà có khách. Thật bất ngờ khi vị khách này là bà Inn Nenn, vợ ông Sam Sary (Phó Thủ tướng Cambodge đã bị lật đổ). Bà đi chiếc xe hơi Hoa Kỳ màu đen đến thăm tôi. Bà Inn Nenn dắt theo cậu con trai khoảng 11 tuổi, đến chào hỏi tôi. Trước đây ở Nam Vang, ông bà Sam Sary - Inn Nenn thỉnh thoảng ghé thăm nhà chúng tôi với ý nghĩa tình bạn. Ông bà là người rất dễ mến. Bà Inn Nenn nói tiếng Việt rất sõi, tính bà nhỏ nhẹ, tế nhị, hiền lành, sống rất tình cảm với bạn bè. Gặp tôi, bà cười nhẹ, ánh mắt rất vui, giọng dịu dàng:

- Tôi đến thăm có làm phiền anh không?

- Dạ không, không đâu chị!

Bà Inn Nenn cho biết do thời thế đổi thay, ông Sam Sary đang sống lưu vong ở Thái Lan, còn bà sang Việt Nam, tạm trú ngụ ở đường Audouit, gần chợ Xã Tài, đường Cao Thắng, Phú Nhuận bây giờ. Tôi thật bất ngờ và áy náy vô cùng khi gặp bà Inn Nenn trong hoàn cảnh khó khăn như thế này ở Sài Gòn. Chuyện trò, thăm hỏi một lúc, bà và con trai cáo từ ra về. Sau này, tôi nghe nói bà Inn Nenn và các con sống ở Việt Nam một thời gian ngắn rồi sang Pháp. (Không ngờ cậu con trai của bà Inn Nenn sau này chính là ông Sam Rainsy, một người tham gia chính trường Campuchia hiện nay). Từ đó về sau, tôi không còn biết tin tức gì của bà... Năm 1953, chúng tôi dời về 71 đường Éparges, nhà mua, cất trên đất Hỏa Xa, khu vực đường Nguyễn Thông, gần nhà thờ Kỳ Đồng.