Đóa lan rừng và sự lựa chọn cái chết hào hoa
Thủ lĩnh của Tự Lực Văn Đoàn, người đã dùng văn chương để hiện đại hóa cả một thế hệ, nhưng lại chọn một sự ra đi chấn động để bảo vệ nhân phẩm.
Nhất Linh là một người lãng mạn cực độ. Ngay cả khi tham gia chính trị đầy biến động, ông vẫn dành thời gian để lên Đà Lạt trồng lan và viết sách. Câu chuyện về những ngày cuối cùng của ông vào năm 1963 là một bi kịch đầy kiêu hãnh. Khi bị chính quyền Ngô Đình Diệm triệu tập ra tòa vì những hoạt động đối lập, ông đã quyết định không để bất kỳ ai có quyền phán xét mình.
Đêm trước ngày ra tòa, ông ngồi tĩnh lặng trong căn phòng, uống một ly rượu có pha thuốc độc. Trên bàn của ông lúc đó vẫn còn những nhành lan rừng đang tỏa hương thơm ngát. Ông để lại một tờ giấy vỏn vẹn: "Đời tôi để lịch sử xử...". Cái chết của Nhất Linh không phải là sự trốn chạy, mà là một hành động chính trị cuối cùng, một lời tuyên bố rằng nhân phẩm của một người nghệ sĩ và một người yêu nước là thứ không thể bị vấy bẩn bởi bất kỳ bản án nào. Ông ra đi như một nhân vật trong chính tiểu thuyết của mình: hào hoa, buồn bã và vô cùng lộng lẫy.
