đoạn cuối chiến tranh

Vậy là gần hai mươi năm Trình mới trở lại đây, nơi đóng quân của Trung đoàn thời chống Mỹ. Thực ra, có vài lần anh qua “cửa khẩu “ khi đất nước còn chia cắt này. Nhưng đi theo đoàn nên anh không có dịp dừng lại thăm ông Tư và những người dân đã lưu lại trong anh bao kỷ niệm không thể phai mờ.

Xuống xe, Trình ghé quán nước mía nằm dưới gốc cây có vòm lá như chiếc ô khổng lồ. Cuối mùa khô, trời cao xanh không một vệt mây, đôi lúc có vài ngọn gió lướt qua, nhưng vẫn oi bức lắm. Chủ xe nước mía là một cô gái có mái tóc dày, xoã ngang vai ôm khuôn mặt bầu bĩnh:

– Cháu cho hỏi, có biết nhà ông Tư ở đâu không ?

– Dạ, ông Tư nào ạ. Ở ấp này có nhiều ông Tư lắm ? - Cô gái chừng trên dưới hai mươi từ tốn hỏi lại.

– Ông Tư có cô con gái, vợ mất sớm. Trước giải phóng trồng mỳ trong rẫy cạnh cửa khẩu Trại Bí đó - Trình đáp.

Suy nghĩ một lúc, cô gái hỏi lại:

– Có phải ông Tư Hội không?

Chưa chắc lắm, Trình nói tiếp:

– Có thể. Cháu cứ chỉ giúp nhà ông Tư Hội đi.

Gặp ông Tư chú sẽ hỏi tiếp.

Đoạn cô gái ghé tai nói với người bạn ngồi bên cạnh điều gì rồi quay sang bảo Trình:

– Chú đi theo con.

Trình theo cô gái bán nước mía vào hẻm nhỏ sau gốc cây. Nhìn gương mặt cô gái Trình có cảm giác như đã gặp cô ở đâu. Quen quen, là lạ.

Đi một đoạn đường, cô gái dừng trước ngôi nhà có cổng làm bằng thân cây nhỏ:

– Ngoại ơi, có người tìm nè.

Từ trong nhà, một ông già phong cách rặt Cao Đài Tây Ninh bước ra. Trang phục trắng, chiếc khăn vấn đầu trắng và cả đôi dép nhựa cũng màu trắng:

– Ông hỏi ai? Giọng ông già trầm đục.

– Dạ, bác làm ơn chỉ giúp nhà ông Tư ở đâu. Cháu nhớ trước 30 tháng 4, ông Tư làm khoai mỳ, có cô con gái chừng hai mươi tuổi. À thêm nữa, ông Tư lúc đó mới goá vợ.

Ông già bối rối, giọng líu ríu:

– Woa đây. Tư Hội đây. Vậy ông là ai?

Đến lượt Trình ngạc nhiên. Giọng anh líu ríu:

– Trời. Mới có mấy chục năm mà chú Tư khác quá. Cháu là Trình - Trình dân vận Quân giải phóng đây.

Ông Tư mừng rỡ gặp lại người quen cũ:

– Vào nhà, vào nhà đi. Từ từ rồi nói…

Trình bước vào nhà. Căn nhà nhỏ, sắp xếp khá gọn gàng. Bàn thờ của người theo đạo Cao Đài đặc trưng với hình con mắt đầy huyền bí. Nhìn khắp lượt gian nhà, Trình tự giới thiệu:

– Hồi trước giải phóng, đơn vị cháu về bảo vệ cửa khẩu này. Cháu có gặp chú Tư và em…

Trình đang cố nhớ lại tên con gái ông Tư thì ông già tiếp lời: – Con Hướng. Con Hướng phải không ? Đoạn ông Tư chỉ tay vào cô gái bán nước mía: – Đây, con gái của nó đây.

Nhìn kỹ cô gái Trình mới chột dạ, không lẽ cô gái này là kết quả của mối tình bất đắc dĩ đó sao?!

Trong lúc ông Tư cùng cô cháu ngoại xuống bếp, chắc là lấy nước mời khách, Trình nhớ lại câu chuyện đau lòng đã xảy ra nơi đây mấy chục năm khi đất nước còn chia cắt.

Dạo ấy, đánh chiếm chi khu Long Khốt không thành, đơn vị của Trình được điều về đứng chân bên cửa khẩu Trại Bí này vừa huấn luyện, củng cố đơn vị vừa sẵn sàng chiến đấu bảo vệ cửa khẩu. Từ đại đội 17, Trình được điều lên Ban Chính trị Trung đoàn làm trợ lý dân vận. Một ngày nọ, anh được Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn gọi lên giao nhiệm vụ xuống đại đội 16 kiểm tra xem người nào đã vi phạm kỷ luật dân vận mà dân trong vùng địch tạm chiếm đã ngầm báo với cơ sở nằm vùng của ta. Phải điều tra, xác minh kỹ lưỡng. Đây là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng. Trước khi chia tay, Chủ nhiệm Chính trị còn dặn Trình như thế. Trình lập kế hoặch, móc nối với cơ sở nằm vùng, mời người tố cáo gặp anh em trong đơn vị để nhận dạng.

Cả trung đội làm nhiệm vụ bảo vệ cửa khẩu lúc ấy chỉ còn chưa đầy 10 người, tập họp hàng ngang giữa sân bóng chuyền dưới lùm cây. Trình chưa nói hết câu chuyện, một chiến sỹ có dáng người cao to, giọng nói của người dân tộc thiểu số vùng cao lơ lớ cất lên:

– Tôi, tôi . Chính tôi đã làm việc ấy…

Một thoáng bất ngờ, Trình hỏi cô gái đi theo cha:

– Có phải anh này ?

Cô gái nhìn thật sâu vào mắt người chiến sỹ tự nhận mình đã làm việc ấy, ngập ngừng nói:

– Dà, dạ. Đúng là ông này.

Mọi người ra về. Trình mời anh chiến sỹ tự nhận vi phạm khuyết điểm vào lán dã chiến hỏi chuyện. Đợi anh chiến sỹ ngồi ngay ngắn trước mặt, Trình mở máy ghi âm, nói:

– Nào, đồng chí báo cáo đi. Phải trung thực và chịu trách nhiệm với báo cáo của mình.Và, đây là câu chuyện của người trong cuộc:

– Tôi tên là Mão, 25 tuổi, dân tộc Mường ở Hoà Bình.…