ĐOÀN ĐỨC THÁI – LẤY THÂN MÌNH MỞ CỬA CHI KHU BÙ ĐĂNG
Đoàn Đức Thái sinh năm 1945, dân tộc Kinh, quê xã Hàng Kênh, huyện An Hải, thành phố Hải Phòng, nhập ngũ tháng 12-1971. Khi hy sinh, đồng chí là Tiểu đội trưởng Đại đội 4 bộ binh, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 271, Sư đoàn 3, Bộ Chỉ huy Miền, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong trận tiến công chi khu Bù Đăng ngày 14-12-1974, dù sức khỏe yếu và được bố trí ở tuyến sau, Đoàn Đức Thái vẫn viết thư xin trực tiếp chiến đấu. Khi khối bộc phá mở lớp rào cuối cùng liên tục tụt khỏi vị trí vì sườn đồi quá dốc, trước nguy cơ bộc phá nổ gây thương vong cho đồng đội và cửa mở không hoàn thành, đồng chí đã ôm chặt bộc phá, áp người vào hàng rào, chấp nhận hy sinh để phá tung lớp rào cuối cùng, mở đường cho lực lượng xung kích tiến vào làm chủ chi khu. Ngày 15-1-1976, Đoàn Đức Thái được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Cuối năm 1974, trên chiến trường Đông Nam Bộ, một trận đánh chuẩn bị diễn ra tại chi khu Bù Đăng, huyện Phước Long, tỉnh Sông Bé.
Trong đội hình những người lính chuẩn bị bước vào trận chiến ấy có một tiểu đội trưởng quê Hải Phòng tên là Đoàn Đức Thái.
Anh sinh năm 1945 tại xã Hàng Kênh, huyện An Hải. Tháng 12 năm 1971, anh nhập ngũ. Từ năm 1973, Đoàn Đức Thái chiến đấu tại chiến trường Đông Nam Bộ.
Đến cuối năm 1974, sức khỏe của anh không tốt.
Trước trận đánh Bù Đăng, đơn vị biết rõ điều đó nên yêu cầu anh nhận nhiệm vụ ở tuyến sau.
Đó là một sự sắp xếp hợp lý.
Nhưng Đoàn Đức Thái không muốn đứng phía sau khi đồng đội chuẩn bị bước vào một trận đánh quan trọng.
Anh viết thư bày tỏ quyết tâm, xin được trực tiếp chiến đấu.
Cuối cùng, nguyện vọng ấy được chấp nhận.
Ngày 14 tháng 12 năm 1974, trận tiến công chi khu Bù Đăng bắt đầu.
Tổ của Đoàn Đức Thái nhận một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: đánh bộc phá phá hàng rào, mở cửa cho lực lượng xung kích tiến vào.
Muốn đánh được mục tiêu bên trong, trước hết phải vượt qua hệ thống hàng rào bảo vệ.
Nhưng địa hình trước mặt vô cùng bất lợi.
Khoảng đất tiếp cận trống trải.
Sườn đồi lại rất dốc.
Từ phía trong, hỏa lực đối phương bắn ra dữ dội.
Trong hoàn cảnh ấy, những người lính mở cửa vẫn liên tục tiến lên.
Lớp rào thứ nhất bị phá.
Rồi lớp thứ hai.
Thứ ba...
Tổ của Đoàn Đức Thái tiếp tục đưa bộc phá lên phía trước.
Cuối cùng, họ đã đánh bung được bảy lớp hàng rào.
Chỉ còn lớp thứ tám.
Lớp rào cuối cùng ngăn cách lực lượng xung kích với mục tiêu phía trong.
Nhưng chính tại đây, một tình huống đặc biệt khó khăn xuất hiện.
Sườn đồi quá dốc.
Ống bộc phá được đưa lên, đặt vào vị trí.
Nhưng rồi nó tụt xuống.
Các chiến sĩ lại đưa lên lần nữa.
Lần thứ hai, bộc phá tiếp tục trượt khỏi vị trí.
Thời gian không chờ đợi.
Hỏa lực vẫn bắn ra.
Phía sau, lực lượng xung kích đang chờ cửa mở để tiến vào.
Đoàn Đức Thái quyết định tự mình thực hiện.
Anh ôm ống bộc phá lao lên sườn đồi, tiếp cận lớp hàng rào cuối cùng.
Giữa làn đạn, anh bám vào hàng rào, cố giữ cho khối thuốc nổ nằm đúng vị trí.
Cuối cùng, bộc phá đã được đặt.
Đoàn Đức Thái giật nụ xòe, rồi chuẩn bị rút về phía sau.
Nhưng đúng vào thời điểm quyết định ấy, điều nguy hiểm nhất xảy ra.
Ống bộc phá lại tụt khỏi hàng rào.
Nó bắt đầu lao xuống chân dốc.
Phía dưới chính là đồng đội của anh.
Nếu để khối bộc phá tiếp tục trượt xuống, hậu quả có thể xảy ra ngay lập tức: đồng đội phía dưới có thể thương vong, trong khi lớp hàng rào cuối cùng vẫn còn nguyên.
Chỉ còn vài khoảnh khắc để quyết định.
Đoàn Đức Thái hiểu điều đó.
Anh không chạy khỏi khối bộc phá đang chuẩn bị phát nổ.
Anh lao tới.
Giữ lấy nó.
Rồi mang khối bộc phá trở lại lớp rào.
Không còn thời gian để tìm một cách cố định khác.
Người tiểu đội trưởng trẻ đã đưa ra lựa chọn cuối cùng.
Đoàn Đức Thái ôm chặt ống bộc phá và áp cả người mình vào hàng rào.
Anh dùng chính cơ thể mình để giữ khối thuốc nổ ở đúng vị trí.
Bộc phá phát nổ.
Lớp hàng rào thứ tám bật tung.
Cửa mở đã hình thành.
Ngay lập tức, lực lượng xung kích phía sau vượt qua khoảng trống mà Đoàn Đức Thái vừa mở bằng chính sự hy sinh của mình, tiến thẳng vào bên trong chi khu.
Trận đánh tiếp tục.
Lực lượng đối phương trong chi khu bị tiêu diệt.
Mục tiêu được làm chủ.
Nhưng người lính đã mở cánh cửa cuối cùng ấy không còn trở về.
Đoàn Đức Thái hy sinh khi 29 tuổi.
Điều đặc biệt trong câu chuyện của anh không chỉ nằm ở khoảnh khắc cuối cùng.
Trước trận đánh, vì sức khỏe yếu, anh hoàn toàn có thể thực hiện nhiệm vụ ở tuyến sau theo sự phân công của đơn vị.
Nhưng anh đã viết thư xin ra trận.
Khi bảy lớp rào đã được phá nhưng lớp cuối cùng trở thành trở ngại, anh tiếp tục tiến lên.
Và khi khối bộc phá đã được kích hoạt bất ngờ tụt xuống nơi đồng đội đang ở phía dưới, anh đứng trước một lựa chọn chỉ tính bằng khoảnh khắc.
Anh chọn giữ lại khối bộc phá.
Chọn bảo vệ đồng đội.
Chọn hoàn thành cửa mở.
Và chấp nhận phần hy sinh về mình.
Sau trận Bù Đăng, tấm gương của Đoàn Đức Thái được Sư đoàn tổ chức học tập, trở thành nguồn cổ vũ tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ tiếp tục chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.
Đồng chí được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất.
Ngày 15 tháng 1 năm 1976, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng Đoàn Đức Thái danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong chiến tranh, có những con đường được mở bằng cầu, bằng đường, bằng những nhát cuốc của người lính công binh.
Nhưng tại Bù Đăng ngày 14 tháng 12 năm 1974, có một cửa mở đã được tạo nên bằng một sự lựa chọn khác.
Khi khối bộc phá sắp trượt xuống phía đồng đội, Đoàn Đức Thái đã ôm nó trở lại hàng rào và lấy chính thân mình giữ chặt. Một tiếng nổ vang lên, lớp rào cuối cùng bật tung. Đồng đội tiến qua cửa mở ấy để hoàn thành trận đánh – còn người mở đường nằm lại ở tuổi 29.


