ĐOÀN ĐỨC THÁI - QUYẾT TỬ CHO TỔ QUỐC QUYẾT SINH

Ông sinh năm 1944 trong một gia đình nghèo ở thôn Hòa Hy, xã Hòa Quang, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng (nay là đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng). Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống với anh trai là Đoàn Đức Đại tại xã Dư Hàng Kênh (huyện An Hải). Năm 1967, ông tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong phục vụ chiến trường Khu 4. Tháng 12/1971, ông nhập ngũ và đến năm 1972 được điều đến chi viện cho chiến trường B, thời gian này ông tham gia nhiều trận đánh trên chiến trường Miền Đông Nam Bộ.

Trước trận đánh Chi khu quân sự Bù Đăng (tỉnh Bình Phước), Đoàn Đức Thái bị sốt rét và thủ trưởng đơn vị đã không đồng ý để ông tham gia trận đánh. Tuy vậy, ông vẫn xung phong tham gia cùng với bốn người đồng đội của mình và được cấp trên giao nhiệm vụ tổ trưởng tổ bộc phá.

Đêm ngày 13/12/1974, đơn vị của ông bí mật xuyên rừng lội suối bí mật chiếm lĩnh các vị trí quanh mục tiêu, chờ hiệu lệnh nổ súng tiến công. Lệnh tiến công, tất cả các hướng đồng loạt nổ súng. Hành trình tiến công có địa hình trống trải, sườn đồi dốc, tuy hỏa lực của địch rất ác liệt nhưng ông cùng các đồng đội thay nhau lần lượt mang những bộc phá lao lên dưới làn đại liên, trung liên và pháo cối của địch khiến bảy hàng rào dây thép gai của địch bị phá toang.

Đến hàng rào thứ tám và là hàng rào cuối cùng để "mở cửa" thì bất ngờ xảy ra sự cố: Do độ dốc rất lớn của quả đồi, móc bộc phá bị tụt và rơi xuống dù đã hai lần đặt xong bộc phá. Trước tình thế hết sức khẩn trương đó, đội trưởng Đoàn Đức Thái đã tự mình ôm bộc phá lên bám vào hàng rào tìm cách khắc phục, đặt được bộc phá nhưng cả ba lần ông đều không thực hiện được động tác cuối cùng giật nụ xòe và khi định lui về vị trí thì bộc phá trượt khỏi hàng rào và lăn xuống sườn dốc về phía đồng đội. Ông quyết định ôm quả bộc phá đang xòe lửa, lao ngược lên đồi dốc và dùng thân mình giữ chặt quả bộc phá vào tầng hàng rào cuối cùng để tránh thương vong cho đồng đội.

Lúc đoạn dây cháy chậm xòe lửa lan dần về khối bộc phá, anh em đồng đội phía sau hét lớn: "Bộc phá sắp nổ! Lui lại, tụt xuống dốc đi anh Thái ơi!". Nhưng đồng đội lại nhìn thấy rất rõ trong ánh sáng của hoa lửa dây cháy chậm là đội trưởng Thái vẫy tay mạnh về phía trước, miệng hô lớn: "Quyết tử cho Tổ Quốc quyết sinh! Xung phong! Xung phong!". Một nháng lửa chói lòa và tiếng nổ vang trời cũng là lúc hàng rào thứ tám đã mở toang, toàn quân như nước vỡ bờ hò reo "Xung phong! Xung phong! Xung phong! ..." lao vào đồn giặc tiêu diệt và bắt toàn bộ quân địch trong chi khu. Trận đánh hoàn toàn thắng lợi, tạo thế mở rộng vùng giải phóng dọc Quốc lộ 14, tạo bàn đạp quan trọng cho Chiến dịch Hồ Chí Minh tiến về giải phóng Sài Gòn năm 1975.

Đoàn Đức Thái, người con anh dũng của vùng đất Cát Hải, cựu học sinh Trường THPT Thái Phiên đã hi sinh trên chiến trường miền Nam trong rạng sáng ngày 14/12/1974 khi mới 30 tuổi. Để tưởng nhớ sự hi sinh của ông, năm 1976, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Đoàn Đức Thái. Tại nơi ông hi sinh, một con đường tại thị trấn Đức Phong (Bù Đăng) và một ngôi trường THCS đã đặt tên ông. Cũng tại quê hương Cát Hải, một ngôi trường Tiểu học cũng đã đặt tên Đoàn Đức Thái - vị liệt sĩ đất Cảng anh hùng.