Đoàn Duy Thành - Người mở lối từ thực tiễn đổi

1. Từ người thanh niên yêu nước đến người chiến sĩ cách mạng

Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên bởi những con người dám dấn thân, dám đối mặt với thử thách và dành trọn cuộc đời cho lý tưởng phụng sự Tổ quốc. Đồng chí Đoàn Duy Thành là một trong những người như thế.

Đồng chí tên khai sinh là Đoàn Hữu Tòng, sinh ngày 15/9/1929 tại vùng quê Tường Vu, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương trước đây, nay thuộc thành phố Hải Phòng. Tham gia cách mạng từ tháng 7/1945, khi tuổi đời còn rất trẻ, đồng chí sớm hòa mình vào phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc, góp sức vào những công việc cách mạng tại địa phương.

Con đường hoạt động của đồng chí không được trải bằng thuận lợi. Qua những năm tháng đấu tranh, công tác từ cơ sở và đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, đồng chí từng bước trưởng thành, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và rèn luyện bản lĩnh của người cán bộ cách mạng.

Đối với đồng chí Đoàn Duy Thành, lòng yêu nước không chỉ nằm ở lời nói hay ý chí, mà còn thể hiện qua tinh thần nhận nhiệm vụ, gắn bó với nhân dân và tìm cách giải quyết những vấn đề thiết thực của cuộc sống.

2. Hải Phòng những năm tháng khó khăn và khát vọng tìm lối đi mới

Sau chiến tranh, đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống. Cơ chế quản lý tập trung, bao cấp bộc lộ những hạn chế; sản xuất gặp trở ngại, nguồn lương thực thiếu hụt, đời sống của người dân còn nhiều vất vả.

Trong bối cảnh ấy, Hải Phòng – thành phố cảng có vị trí quan trọng về công nghiệp, giao thương và vận tải – cũng đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tìm ra những cách làm mới.

Năm 1979, đồng chí Đoàn Duy Thành đảm nhiệm cương vị Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng. Đến năm 1982, đồng chí được bầu làm Bí thư Thành ủy.

Trên cương vị người đứng đầu thành phố, đồng chí đứng trước một bài toán không dễ dàng: làm thế nào để khơi thông sức sản xuất, tháo gỡ những ràng buộc trong quản lý và giúp người dân cải thiện cuộc sống?

Thay vì chỉ nhìn vào những quy định có sẵn, đồng chí chú trọng xuất phát từ thực tiễn. Những khó khăn của người nông dân, yêu cầu phát triển sản xuất và nhu cầu bảo đảm lương thực trở thành những vấn đề cần được giải quyết bằng hành động cụ thể.

Đó cũng là lúc bản lĩnh của một người lãnh đạo được thể hiện: không né tránh khó khăn, không bằng lòng với thực trạng và luôn tìm kiếm hướng đi có lợi cho nhân dân.

3. Dám nghĩ, dám làm – dấu ấn đổi mới từ thực tiễn Hải Phòng

Một dấu ấn tiêu biểu gắn với quá trình lãnh đạo của đồng chí Đoàn Duy Thành là chủ trương cải tiến quản lý hợp tác xã nông nghiệp, thực hiện khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động.

Ngày 27/6/1980, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TU về cải tiến quản lý hợp tác xã nông nghiệp, thực hiện khoán sản phẩm. Chủ trương này hướng đến việc gắn trách nhiệm với kết quả lao động, khuyến khích người sản xuất phát huy năng lực và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

Đây là một lựa chọn xuất phát từ yêu cầu cấp bách của đời sống. Khi người dân cần lương thực, khi sản xuất cần được khơi thông, việc tìm ra phương thức quản lý phù hợp không chỉ là câu chuyện về kinh tế, mà còn là trách nhiệm trước cuộc sống của hàng nghìn, hàng vạn gia đình.

Tinh thần đổi mới ấy đòi hỏi người lãnh đạo phải có tầm nhìn, sự quyết đoán và dũng khí chịu trách nhiệm. Bởi những cách làm khác với lối quản lý quen thuộc luôn đặt ra câu hỏi, thách thức và yêu cầu kiểm chứng bằng kết quả thực tế.

Thực tiễn Hải Phòng trở thành một trong những kinh nghiệm quan trọng trong quá trình tìm tòi đổi mới quản lý nông nghiệp của cả nước trước Đại hội VI của Đảng năm 1986.

Điều đáng quý trong câu chuyện này không chỉ là một chủ trương cụ thể, mà còn là bài học về phương pháp lãnh đạo: muốn giải quyết vấn đề phải đi từ thực tế; muốn tạo ra thay đổi phải dám thử nghiệm những cách làm phù hợp; và muốn đổi mới có ý nghĩa phải hướng đến lợi ích của nhân dân.

4. Từ đổi mới ở thành phố Cảng đến trách nhiệm với đất nước

Năm 1986, đồng chí Đoàn Duy Thành được giao nhiệm vụ Bộ trưởng Bộ Ngoại thương. Sau đó, đồng chí giữ cương vị Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại thương, rồi Bộ trưởng Bộ Kinh tế Đối ngoại.

Trong giai đoạn đất nước bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ theo đường lối đổi mới, những nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, nâng cao hiệu quả quản lý và tìm kiếm cơ hội phát triển cho Việt Nam.

Sau thời gian công tác trong Chính phủ, đồng chí tiếp tục đảm nhiệm các vị trí trong lĩnh vực nghiên cứu quản lý kinh tế và hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp. Dù ở cương vị nào, hành trình công tác của đồng chí cũng gắn với những vấn đề thực tiễn của nền kinh tế và yêu cầu tìm kiếm giải pháp phát triển.

Từ một người thanh niên tham gia cách mạng năm 1945 đến một cán bộ lãnh đạo thành phố, rồi đảm nhận trọng trách ở cấp quốc gia, cuộc đời đồng chí Đoàn Duy Thành cho thấy sự tiếp nối giữa lý tưởng phụng sự đất nước và tinh thần hành động trước những yêu cầu của từng thời kỳ.

5. Tiếp bước tinh thần đổi mới từ thế hệ đi trước

Câu chuyện về đồng chí Đoàn Duy Thành nhắc nhở thế hệ trẻ rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện trong những thời khắc chiến đấu gian khổ. Khi đất nước hòa bình, yêu nước còn là dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; là chủ động học hỏi, tìm kiếm giải pháp và kiên trì giải quyết những vấn đề của cộng đồng.

Đối với sinh viên hôm nay, tinh thần ấy có thể bắt đầu từ những việc gần gũi: học tập nghiêm túc, không ngại khó, dám đề xuất sáng kiến, làm việc có trách nhiệm và đặt hiệu quả chung lên trên lợi ích cá nhân.

Mỗi thế hệ đều có một mặt trận riêng. Nếu thế hệ cha anh từng vượt qua chiến tranh, thiếu thốn và những thử thách của thời kỳ đầu xây dựng đất nước, thì thế hệ trẻ hôm nay cần bản lĩnh để làm chủ tri thức, công nghệ và những yêu cầu mới của thời đại.

Nhìn lại hành trình của đồng chí Đoàn Duy Thành, chúng ta càng hiểu rằng đổi mới không bắt đầu từ những lời nói lớn lao, mà từ sự dũng cảm nhìn thẳng vào khó khăn và quyết tâm hành động vì cuộc sống tốt đẹp hơn của nhân dân.

Ngọn lửa của một thời hoa lửa vì thế vẫn tiếp tục cháy trong tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam hôm nay.