ĐOÀN KHOA DU LỊCH NGOẠI NGỮ - ĐOÀN TRƯỜNG CAO ĐẲNG KIÊN GIANG (2)
“NGƯỜI CỦA RỪNG” - ANH HÙNG LAO ĐỘNG BÀNH VĂN ĐỞM

U Minh Thượng (Kiên Giang cũ) là vùng căn cứ địa cách mạng, kiên cường suốt mấy chục năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, là nơi chi bộ Đảng đầu tiên của Đảng bộ tỉnh Kiên Giang cũ được thành lập. Trên từng tấc đất, máu của hàng vạn đồng bào, chiến sĩ đã đổ xuống vùng đất này để có được độc lập, tự do như hôm nay.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, U Minh Thượng là nơi bộ đội, cơ quan, các tổ chức cách mạng các tỉnh miền Tây Nam Bộ đã chọn để xây dựng và phát triển lực lượng kháng chiến đánh giặc như: Quân khu 9, Xứ ủy, Trung ương cục miền Nam, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ.
Trong kháng chiến chống Mỹ, U Minh Thượng là căn cứ của Khu ủy, Quân khu 9, Tỉnh ủy Rạch Giá… cho nên Mỹ - Ngụy đã rắp tâm tìm mọi cách, bằng mọi thủ đoạn dã man, hòng phá tan thành trì cách mạng U Minh Thượng, mưu đồ “nhổ cỏ U Minh” của địch là một hành động tàn khốc, ác liệt đến mức khó tưởng tượng nổi.
Thế nhưng, kẻ thù cũng không hiểu nổi vì sao trong hoàn cảnh khốc liệt ấy, người dân U Minh, cách mạng ở U Minh vẫn tồn tại và phát triển, lại là một căn cứ địa vững chắc giữa miền Tây Nam Bộ để từ đó, khởi nguồn bao nhiêu chiến công trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm vĩ đại trên vùng Tây Nam Tổ quốc. Những cái tên Cây Bàng, Xẻo Cạn, kênh chống Mỹ, Công Sự... đã đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân U Minh Thượng, như những chiến công oanh liệt, không thể phai mờ.
Căn cứ U Minh Thượng, nhân dân U Minh Thượng đã đùm bọc, nuôi dưỡng, bảo vệ, chở che rất chí nghĩa, chí tình cho đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta. Các đồng chí Lê Duẩn, Phạm Hùng, Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Lê Đức Anh, Lê Hồng Anh, Nguyễn Tấn Dũng.... đã từng sống, chiến đấu, gắn bó thân thiết với nhân dân trên vùng đất thủy chung anh dũng này. Biết bao đồng chí đã ngã xuống, mãi mãi nằm lại trên mảnh đất U Minh. Căn cứ địa cách mạng U Minh Thượng, chiến công của U Minh Thượng là một điểm son mãi mãi không thể phai mờ trong bản anh hùng ca bất diệt của quân và dân ta.
Trong những ngày tháng Tư lịch sử, những câu chuyện thời hoa lửa ấy lại càng sống động và chân thật hơn bao giờ hết. Nhắc về vùng U Minh Thượng (tỉnh Kiên Giang cũ), nơi Đại tá - Anh hùng lao động Bành Văn Đởm (tên thường gọi là Mười Đởm), gắn bó gần thế kỷ và cũng chính nơi đây đưa ông đến với danh hiệu cao quý: Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới và "Người của rừng". Dù đã bước sang tuổi 96, và vừa trải qua đợt điều trị dài ngày, nhưng hình bóng nhân vật của một thời hoa lửa vẫn chưa hề phai mờ đi. Giờ đây, mỗi khi về U Minh Thượng, nhiều người biết đến ông như một huyền thoại, đó là một vị Đại tá Công an có nhiều Huân, Huy chương, cơ thể có nhiều thương tích; một vị đại tá có “chiêu” thu phục phạm nhân, bảo vệ rừng và tạo sinh kế cho hàng ngàn con người…
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Xuất phát từ gia đình giàu truyền thống cách mạng (mẹ là liệt sỹ, hai người anh hy sinh trong kháng chiến chống Pháp), năm 1945, người thanh niên Bành Văn Đởm (sinh năm 1930, ở xã An Minh Bắc, huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang cũ) đã tham gia hoạt động cách mạng và sau này trở thành một chiến sỹ Công an nhân dân. Chia sẻ với Báo Lao động, ông Mười Đởm nhớ lại những ngày đầu tiên tham gia cách mạng khi mới 15 tuổi, thuộc Đội Thiếu niên tiền phong ấp Kim Quy. “Hồi đó, thanh niên trai tráng ai cũng muốn được cầm súng đánh giặc,” ông kể.
Lớn lên cùng khói lửa chiến tranh, ông trở thành chiến sĩ Công an nhân dân, len lỏi vào lòng địch, xây dựng cơ sở mật. Những câu chuyện về nhiệm vụ trinh sát, về những lần thoát hiểm trong gang tấc được ông kể như thể mọi thứ chỉ vừa mới diễn ra hôm qua. “Sợ chứ, ai mà không sợ chết. Nhưng nghĩ đến đồng bào, đến độc lập tự do thì cái sợ nó lại biến thành sức mạnh,” ông bộc bạch. Trải qua nhiều công việc do tổ chức phân công kể cả xây dựng cơ sở mật ngay trong lòng địch (thợ mộc xây dựng đồn địch), ông Bành Văn Đởm đã âm thầm vẽ sơ đồ căn cứ địch giúp cách mạng. Ông Đởm cho biết: "Có lúc, thợ mộc bị địch bắt nhưng nhờ khéo léo, tôi không bị chúng nghi ngờ nên được tha.”. Theo ông Mười Đởm, U Minh Thượng là địa bàn của nhiều cơ quan đầu não của khu Tây Nam Bộ, như: Khu ủy và Quân khu 9, Ban An ninh Khu 9, Tỉnh ủy Rạch Giá… nên địch thường xuyên mở các đợt càn quét dưới nhiều hình thức (như: trực thăng vận, thiết xa vận, hạm đội nhỏ trên sông…). Trong đó, có 3 lần mở chiến dịch “Nhổ cỏ U Minh”. “Thậm chí, mỗi khi đánh nơi đâu còn dư bom, đạn, chúng lại mang đến rừng U Minh trút xuống như để vứt hết rác trước khi về hang ổ” - ông Mười Đởm nói.
Về sau, ông Đởm được tổ chức cách mạng đào tạo các lớp về chính trị và quân sự. Năm 1968, ông vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Được trau dồi lý tưởng, ông thấy con đường mình đi là đúng nên sẵn sàng hoàn thành mọi nhiệm vụ. Cũng trong thời gian đó, ông đảm nhiệm vai trò là Phó trưởng Công an xã Vân Khánh cũ, phụ trách trinh sát địa bàn nơi Cựu Chủ tịch nước Lê Đức Anh từng hoạt động cách mạng. Những năm 1972-1973, ông Đởm được phân công giữ chức Phó Ban An ninh huyện An Biên cũ, Thường trực chiến dịch giải phóng huyện An Biên cũ ngày 30/4/1975. Sau hòa bình, ông Đởm là Ủy viên Ban An ninh tỉnh Kiên Giang cũ, trực tiếp chỉ đạo, đập tan nhiều mạng lưới gián điệp, hòng chống phá đất nước ta. Năm 1976, ông Đởm giữ chức vụ Trưởng trại giam kênh 7 thuộc Công an tỉnh Kiên Giang cũ - đơn vị nằm cạnh rừng U Minh Thượng. Trong thời gian công tác tại đây, ông được mệnh danh là vị Đại tá có “chiêu” thu phục phạm nhân, bảo vệ rừng và tạo sinh kế cho hàng ngàn con người.
Hơn 30 năm trên cương vị này, ông đã cảm hóa nhiều cuộc đời “lầm đường lạc lối.” Có hàng ngàn phạm nhân trước đó phạm tội giết người, cướp của nhưng qua “lò luyện” của ông đã có nghề để mưu sinh như thợ mộc, thợ hồ, thợ lò gạch, hớt tóc… Với những thành tích đạt được, năm 2000, ông vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Quả thật không ngoa nếu nói ông Mười Đởm là “Người của rừng”, bởi cả đời ông đều gắn bó với rừng. Ở cái tuổi “xưa nay hiếm” - hơn 90 tuổi, ông Mười Đởm vẫn minh mẫn, giọng cứng rắn, giàu lòng vị tha như cái thời ông còn làm Trưởng Trại giam Kênh 7. Cuộc đời hoạt động cách mạng cũng như những đóng góp cho quê hương, đất nước của ông đã khắc họa rõ nét phẩm chất người bộ đội Cụ Hồ vì nước quên thân, vì dân phục vụ. Ông chính là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ ngày nay và mai sau học tập, noi theo.


