ĐOÀN KHÔNG QUÂN SAO ĐỎ TRONG 12 NGÀY ĐÊM

Đêm cuối tháng 12 năm 1972, bầu trời miền Bắc bước vào những ngày chiến đấu đặc biệt khốc liệt. Trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”, Không quân nhân dân Việt Nam phải đối mặt với những cuộc tập kích đường không quy mô lớn của Mỹ, trong đó có những chiếc B-52 – loại máy bay ném bom chiến lược được sử dụng để đánh phá miền Bắc.

Trong cuộc chiến trên bầu trời ấy, Đoàn Không quân Sao Đỏ là một trong những đơn vị tiêm kích tham gia chiến đấu. Những phi công MiG-21 của đơn vị được giao nhiệm vụ xuất kích đánh máy bay Mỹ, trong đó có nhiệm vụ đặc biệt khó khăn là tìm cách tiếp cận và đánh B-52 trong điều kiện ban đêm.

Đó không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.

Những năm 1971–1972, số phi công MiG-21 của Không quân nhân dân Việt Nam có khả năng đánh đêm còn hạn chế. Trong khi đó, B-52 hoạt động ở độ cao lớn, được bảo vệ bởi các máy bay tiêm kích và có hệ thống gây nhiễu điện tử. Phi công Việt Nam phải tiếp cận mục tiêu trong điều kiện ánh sáng hạn chế, thông tin liên lạc và dẫn đường chịu ảnh hưởng của nhiễu, đồng thời luôn phải đối mặt với nguy cơ bị máy bay đối phương phát hiện và đánh chặn.

Vì thế, để một chiếc MiG-21 có thể tiếp cận được B-52 không chỉ cần lòng dũng cảm.

Đó còn là kết quả của quá trình huấn luyện, nghiên cứu cách đánh và tích lũy kinh nghiệm của cả lực lượng Không quân.

Trước khi bước vào 12 ngày đêm cuối năm 1972, các phi công và lực lượng kỹ thuật đã phải tìm hiểu đặc điểm hoạt động của máy bay B-52, nghiên cứu phương thức gây nhiễu và tìm cách tổ chức những chuyến bay đánh đêm hiệu quả hơn.

Những chuyến bay ấy diễn ra trong điều kiện mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến người phi công không trở về.

Nhưng những chiếc MiG-21 vẫn lần lượt cất cánh.

Từ sân bay, những chiếc máy bay tiêm kích lao vào bầu trời đêm. Ở phía trước là những tốp máy bay Mỹ đang tiến vào miền Bắc. Phía dưới là Hà Nội và nhiều thành phố, thị xã đang chịu những đợt bom phá.

Mỗi chuyến xuất kích là một lần những người lính không quân bước vào cuộc chiến mà họ không thể biết trước điều gì sẽ xảy ra.

Trong những ngày chiến đấu ấy, Đoàn Không quân Sao Đỏ đã có những chiến công quan trọng. Đêm 27 tháng 12 năm 1972, phi công Phạm Tuân điều khiển MiG-21 bắn rơi một chiếc B-52, trở thành một trong những chiến công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong chiến dịch.

Nhưng câu chuyện về Đoàn Không quân Sao Đỏ không chỉ nằm ở những chiếc máy bay được bắn rơi.

Phía sau mỗi lần xuất kích là cả một hệ thống phục vụ chiến đấu.

Là những người thợ kỹ thuật kiểm tra máy bay.

Là những chiến sĩ radar theo dõi mục tiêu.

Là lực lượng dẫn đường, thông tin và chỉ huy.

Là những người làm nhiệm vụ bảo đảm nhiên liệu, đạn dược và phục vụ sân bay.

Một phi công có thể là người trực tiếp điều khiển chiếc MiG-21, nhưng để chiếc máy bay ấy cất cánh đúng lúc và trở về an toàn, phía sau họ là rất nhiều con người cùng làm việc.

Và cũng có những người đã không trở về.

Ngày 28 tháng 12 năm 1972, phi công Vũ Xuân Thiều của Trung đoàn 921 thuộc Đoàn Không quân Sao Đỏ xuất kích đánh B-52 và đã hy sinh. Những mất mát ấy cho thấy cuộc chiến trên bầu trời năm 1972 khốc liệt đến mức nào.

Bởi vậy, khi nhắc đến Đoàn Không quân Sao Đỏ trong 12 ngày đêm lịch sử, chúng ta không nên chỉ nhớ đến những con số về máy bay bị bắn rơi.

Điều đáng nhớ hơn là một tập thể đã chiến đấu trong một điều kiện đặc biệt khó khăn.

Những chiếc MiG-21 có kích thước nhỏ hơn rất nhiều so với B-52.

Những phi công phải chiến đấu trong đêm.

Những thiết bị kỹ thuật phải hoạt động chính xác giữa nhiễu điện tử.

Những lực lượng mặt đất phải liên tục cung cấp thông tin và bảo đảm cho từng chuyến bay.

Tất cả tạo thành một hệ thống chiến đấu trên bầu trời.

12 ngày đêm tháng 12 năm 1972 vì thế không chỉ là cuộc đối đầu giữa những chiếc máy bay.

Đó còn là cuộc đấu trí, đấu kỹ thuật và ý chí giữa hai lực lượng không quân trong một hoàn cảnh chiến tranh đặc biệt khốc liệt.

Đoàn Không quân Sao Đỏ đã góp phần tạo nên những trang sử của Không quân nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không”.

Những người phi công đã cất cánh.

Những người thợ kỹ thuật đã giữ cho máy bay sẵn sàng.

Những chiến sĩ radar và dẫn đường đã theo dõi từng mục tiêu.

Những lực lượng phục vụ sân bay đã bảo đảm cho từng chuyến bay.

Mỗi người ở một vị trí khác nhau, nhưng cùng hướng đến một nhiệm vụ.

Bầu trời đêm năm 1972 vì thế không chỉ được nhớ bằng tiếng động cơ của những chiếc MiG-21. Nó còn được nhớ bằng sự nỗ lực của cả một tập thể đã chiến đấu, phục vụ chiến đấu và hy sinh trong những ngày tháng đặc biệt của lịch sử.

12 ngày đêm rồi kết thúc.

Nhưng những chuyến bay, những trận đánh và những con người của Đoàn Không quân Sao Đỏ vẫn còn được nhắc lại như một phần của ký ức về “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” năm 1972.

Có những chiến công được nhìn thấy trên bầu trời.

Nhưng phía sau mỗi chiến công ấy là rất nhiều con người mà tên tuổi có thể không được nhắc đến.

Và chính họ, cùng nhau, đã làm nên sức mạnh của một đơn vị không quân trong những ngày bầu trời miền Bắc rung chuyển bởi bom đạn.