Đoàn Kiểm Điểm, người con xứ Lạng hiên ngang đứng lên chống thực dân Pháp

Đoàn Kiểm Điểm là con của một viên thừa phái, quê gốc ở tỉnh Lạng Sơn. Ông có tính cách cương trực và thông thạo cả Hán văn lẫn Pháp văn, điều đó cho thấy một nền tảng học vấn vững vàng của người thanh niên xứ Lạng thuở ấy.

Lạng Sơn tiếp giáp với lãnh thổ Trung Quốc nên việc đi lại xuất ngoại của ông diễn ra tương đối thuận lợi. Ông từng theo học Trường Võ bị Hoàng Phố, nơi đào tạo nhiều tướng lĩnh sau này trở thành những chỉ huy đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1930, sau khi trở về nước, ông bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo.

Sau khi cuộc khởi nghĩa Yên Báy thất bại, theo chỉ đạo của các nhà cách mạng lão thành ở Trung Quốc, ông ba lần vượt biên giới trở về nước để mời lãnh tụ Nguyễn Thái Học sang bên kia biên giới lánh mặt, dưỡng sức và chờ thời cơ hoạt động thuận lợi hơn. Tuy nhiên, dù bị truy lùng gắt gao, Nguyễn Thái Học vẫn quyết định ở lại trong nước để tiếp tục cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp.

Năm 1940, khi chiến tranh Trung – Nhật bước vào giai đoạn ác liệt, quân Nhật tiến vào Lạng Sơn vào ngày 23 tháng 9. Tận dụng tình thế ấy, tổ chức Việt Nam Phục quốc Đồng minh Hội, do Trần Phúc An, Trần Trung Lập, Hoàng Lương và Đoàn Kiểm Điểm lãnh đạo, đã huy động hàng nghìn đảng viên thuộc đủ các tầng lớp sĩ, nông, công, thương, binh tiến đánh tỉnh thành Lạng Sơn, và được đồng bào nhiệt liệt hưởng ứng.

Ngày 25 tháng 9 năm 1940, Pháp và Nhật điều đình và tuyên bố hưu chiến, Nhật thả tù binh Pháp và sau đó rút khỏi Lạng Sơn vào tháng 10. Trong khi đó, Trần Trung Lập quyết tâm giữ thành đến cùng. Sau ba tháng chiến đấu với quân Pháp, Trần Trung Lập, Đoàn Kiểm Điểm cùng hàng trăm đồng chí đã bị thực dân Pháp bắt và sát hại tại thành Lạng Sơn.

Cuộc đời và cái chết của Đoàn Kiểm Điểm là tấm gương về lòng yêu nước, tinh thần dấn thân và ý chí không khuất phục trước kẻ thù. Với thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay, câu chuyện của ông nhắc nhở rằng học vấn và lòng cương trực cần gắn liền với trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Đoàn Kiểm Điểm" (https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90o%C3%A0n_Ki%E1%BB%83m_%C4%90i%E1%BB%83m), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.