Đoàn Phước Truyền
Cuối năm 2022, trong không khí trang nghiêm của chuyến về nguồn tại Di tích lịch sử Căn cứ Trung ương Cục miền Nam nhân kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập lực lượng Cảnh vệ Công an nhân dân, tôi có cơ duyên gặp gỡ Thiếu tá Đoàn Phước Truyền. Ông là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Mỹ cứu nước, một trong 07 cá nhân xuất sắc của lực lượng Cảnh vệ được phong tặng danh hiệu cao quý này.
Hình ảnh người cựu binh ở tuổi 75 khiến bất cứ ai đối diện cũng phải trân trọng và xúc động. Mang trên mình thương tật hạng đặc biệt, mất đi 92% sức khỏe với 9 vết thương chằng chịt, cánh tay phải vĩnh viễn không còn, bàn tay trái cũng bị thương, nhưng tinh thần của ông vẫn ngời sáng. Mỗi lần ông cùng đồng đội trở về thăm lại chiến trường xưa, thăm lại nghĩa trang nơi những người anh em yên nghỉ, là một lần thực hiện hành trình ngược về miền ký ức. Tại đây, ông gặp lại những đồng chí một thời đồng cam cộng khổ, những người đã hóa thân vào lòng đất Mẹ, hóa thân thành những bông sen kiên cường của đất Đồng Tháp Mười.
Ký ức về đồng đội, về chiến tranh của người cựu sĩ quan an ninh Đoàn 180 bỗng trở nên lung linh, sống động hơn bao giờ hết. Hơn 12 năm trực tiếp tham gia đánh Mỹ, Đoàn Phước Truyền cùng đồng đội đã lập nên bao kỳ tích. Dưới tán rừng Chàng Riệc (Tân Biên, Tây Ninh), qua hồi ức của người anh hùng, mỗi mái lá trung quân, mỗi vòm lá cây dầu, cây sao đều ẩn chứa những huyền thoại về một thời công tác sôi nổi và chiến đấu anh dũng. Đó là gần 20 năm ông cùng các chiến sĩ Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam vững vàng bám trụ, bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Trung ương Cục – cơ quan đầu não của cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến đầy gian khổ, hy sinh.
Câu chuyện cuộc đời ông bắt đầu từ năm 1947, tại một vùng quê nghèo giàu truyền thống cách mạng: xã Tân Mỹ, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp. Gia đình ông là một bản bi hùng ca của sự hy sinh: Bố tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp - Mỹ và mất khi ông mới hơn 10 tuổi; trong 8 anh em ruột thì có 4 người là liệt sĩ, 1 người là cơ sở cách mạng từng bị tù đày. Mẹ ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu "Mẹ Việt Nam Anh hùng". Sớm mồ côi, lại chứng kiến cảnh địch dồn dân lập ấp, càn quét, tra tấn dã man cán bộ và người thân, nỗi hờn căm tột bậc cùng những tấm gương trong gia đình đã trở thành động lực để chàng thanh niên Đoàn Phước Truyền sớm đi theo tiếng gọi của non sông.
Năm 1963, khi mới 16 tuổi, Đoàn Phước Truyền đã làm giao liên, nắm tình hình địch, chuyển tài liệu tại xã Tân Mỹ. Sau đó, ông thoát ly gia đình vào bộ đội địa phương. Một năm sau, ông được Tỉnh ủy Vĩnh Long cử đi học báo vụ ở R (Căn cứ cách mạng miền Đông Nam Bộ). Tuy nhiên, chuyến đi định mệnh bị địch phục kích, đánh bom khiến ông lỡ dịp nhập học. Chính thời điểm đó, Đoàn 70 An ninh vũ trang miền thành lập. Với khát khao được trực tiếp cầm súng, ông xin gia nhập Đoàn 70. Tháng 6/1965, ông được biên chế vào C1, D3, Đoàn 70 – lực lượng bảo vệ vòng ngoài của Trung ương Cục. Đến tháng 3/1968, đơn vị đổi phiên hiệu thành Đoàn 180 (tiền thân của Phòng Cảnh vệ miền Nam ngày nay).
Từ tháng 6/1963 đến tháng 4/1975, chiến sĩ Đoàn Phước Truyền đã tham gia chiến đấu trên 25 trận, tiêu diệt 22 tên địch, bắn cháy và chỉ huy tiểu đội gài mìn phá hủy 4 xe tăng, bắn rơi 1 máy bay trực thăng. Bảng vàng thành tích của ông được ghi nhận bằng 5 Huân chương các loại, 3 Huy chương Chiến sĩ vẻ vang, 4 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ (diệt Mỹ, diệt xe tăng, Quyết thắng), cùng 32 Bằng khen, Giấy khen.
Đi giữa miền ký ức, người cựu sĩ quan "thất thập" vẫn nhớ như in những địa danh rực lửa gắn liền với tuổi thanh xuân và cây súng thép: Trảng Trà Chúc, Bàu Đưng, Trảng Ba Châu, Thiện Ngôn, Quốc lộ 22 Xa Mát, Suối Mây, Trảng Bò, Trảng Tre, Trại Bí... Thời đó, là một trong những người lính trẻ nhất, Đoàn Phước Truyền luôn xông pha vào nơi cam go nhất với sự mưu trí, dũng cảm, khiến cái tên của ông trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù ở vùng rừng miền Đông Nam Bộ.
Năm 1966, khi Tiểu đoàn 3, Đoàn 180 được cấp 4 khẩu B40 – vũ khí chống tăng mới, phong trào "Tìm diệt xe tăng địch" dấy lên mạnh mẽ. Đoàn Phước Truyền vinh dự là người đầu tiên dùng B40 bắn cháy xe tăng Mỹ, làm nức lòng cán bộ chiến sĩ toàn đơn vị.
Đỉnh cao của sự ác liệt là mùa khô 1966-1967, trong trận càn Junction City. Để thay đổi cục diện, Mỹ huy động bộ máy chiến tranh khổng lồ: 45 nghìn quân, 26 tiểu đoàn bộ binh, 8 tiểu đoàn công binh, 17 tiểu đoàn pháo binh, 306 khẩu pháo hạng nặng, 1.300 xe tăng thiết giáp, 9 phi đoàn máy bay oanh tạc (462 chiếc) và 3 phi đoàn vận tải. Phía Việt Nam Cộng hòa cũng huy động chiến đoàn thủy quân lục chiến, biệt động, biệt kích... đánh vào Dương Minh Châu hòng triệt phá "cơ quan đầu não". Đơn vị của Đoàn Phước Truyền với nhiệm vụ cơ động chiến đấu đã bẻ gãy nhiều đợt tấn công quy mô lớn.
Anh hùng Đoàn Phước Truyền kể lại khoảnh khắc sinh tử: “Trong trận càn Junction City, quân Mỹ dùng hàng trăm xe tăng xuyên rừng đánh sâu vào căn cứ. Bình thường để diệt xe tăng an toàn nhất thì đứng cách khoảng 35 đến 40 mét. Để chắc ăn, tôi đã áp sát cách khoảng 10 mét nổ súng, chiếc tăng bốc cháy, khói lửa mù mịt. Đoàn xe của địch khựng lại, tập trung hỏa lực bắn xối xả. Đây cũng là lần đầu tiên Đoàn 180 tiêu diệt được xe tăng Mỹ."
Lời thề quyết tử của ông trước trận đánh vẫn còn vang vọng: “Trước khi bắn, tôi có dặn anh em là nếu tôi hy sinh thì phải lấy bằng được khẩu B40 để có vũ khí tiếp tục chiến đấu... Lúc đó tôi chỉ nghĩ đơn giản là mình hy sinh rồi thì thôi, chứ nếu mất súng thì anh em không còn gì để chống được xe tăng, thiệt hại lớn lắm, khó mà bảo vệ được căn cứ cách mạng...”
Suốt 50 năm qua, người cựu binh già vẫn luôn đau đáu một tâm niệm: “Mình may mắn hơn nhiều đồng đội không còn cơ hội trở về...”. Nỗi trăn trở lớn nhất của ông là tìm được thi hài của hơn 80 liệt sĩ Đoàn 180 vẫn còn nằm lại đâu đó nơi bìa rừng, bờ sông, khe suối Tây Ninh, chưa được về với đất Mẹ.
Khép lại chuyến hành trình về nguồn, câu chuyện về người Anh hùng trên đất Sen hồng giúp thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cảnh vệ hôm nay hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Đất nước trường tồn là nhờ những con người dám dũng cảm dấn thân, buông xả lợi ích cá nhân, trọn vẹn một niềm tin son sắt: "Chỉ biết còn Đảng thì còn mình".
