ĐOÀN QUÂN NAM TIẾN – BẢN HÙNG CA BẤT TỬ DƯỚI CHÂN ĐỒN TÚ THỦY

Cách đây 79 năm, vào ngày 14/3/1947, tại đồn Tú Thủy (An Khê, Gia Lai) đã diễn ra một trong những trận chiến khốc liệt nhất giữa lực lượng Nam Tiến do Trung đoàn trưởng Vi Dân (tên thật Nguyễn Văn Trợ) chỉ huy với quân đội thực dân Pháp.

Đó là một trận đánh hào hùng nhưng cũng thấm đẫm bi tráng của những người chiến sĩ Việt Minh. Với lời thề quyết chiến đến hơi thở cuối cùng của Trung đoàn trưởng Vi Dân cùng tinh thần chiến đấu bất khuất của 68 chiến sĩ cảm tử, họ không chỉ để lại dấu ấn trong lịch sử dân tộc mà còn khiến chính đối phương phải cúi đầu kính trọng. Minh chứng rõ nét nhất là dòng chữ do người Pháp khắc trên bia mộ của ông: "Mort pour sa patrie" – Hy sinh vì Tổ quốc.

Mùa thu năm 1945, hưởng ứng lời hiệu triệu của đất nước, từng đoàn quân Nam Tiến từ khắp các tỉnh miền Bắc mang theo khí thế sục sôi đã lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong bầu không khí hào hùng ấy, ngày 30/10/1945, đồng chí Vi Dân, tên thật là Nguyễn Văn Trợ, khi đó giữ cương vị Chi đội trưởng chỉ huy ba trung đội, bắt đầu dẫn quân tiến về phương Nam.

Trên chặng đường hành quân, đơn vị của ông vừa chiến đấu vừa gây dựng lực lượng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với nhân dân địa phương để tạo nên nhiều chiến công nổi bật, đặc biệt là các trận đánh tại Tu Bông – Vạn Giã (Phú Yên) trong năm 1946. Chính từ những tháng ngày tôi luyện giữa khói lửa ấy, lực lượng do ông chỉ huy ngày càng trưởng thành và sau đó được phát triển thành Trung đoàn 95.

Đầu năm 1947, sau khi kiểm soát nhiều vị trí trọng yếu ở khu vực Tây Nguyên, quân đội Pháp cho xây dựng đồn Tú Thủy tại một vị trí hiểm yếu nhằm khống chế toàn bộ vùng An Khê – Đình Quang – Vĩnh Thạnh. Với hệ thống phòng thủ kiên cố, hỏa lực mạnh cùng lợi thế địa hình, quân Pháp vô cùng tự tin và ngạo nghễ tuyên bố:

"Bao giờ nước sông Ba chảy ngược lên núi thì Việt Minh mới dám đánh đồn Tú Thủy."

Thế nhưng, sự kiêu ngạo ấy không thể làm lung lay ý chí của những người chiến sĩ cách mạng. Đối với Trung đoàn trưởng Vi Dân và cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 95, đồn Tú Thủy là chướng ngại phải bị xóa bỏ để mở thông tuyến kháng chiến trên chiến trường Tây Nguyên.

Đêm 13 rạng sáng ngày 14/3/1947, trận đánh lịch sử chính thức bắt đầu. Trung đoàn trưởng Vi Dân trực tiếp dẫn đầu đội cảm tử tiến công vào cứ điểm Tú Thủy.

Ngay khi phát hiện lực lượng Việt Minh tập kích, quân Pháp lập tức sử dụng đại liên và nhiều loại hỏa lực mạnh bắn xối xả, biến khu vực trước đồn thành biển lửa. Tuy nhiên, trước giờ xuất kích, người chỉ huy đã dõng dạc tuyên thệ:

"Nếu không hạ được đồn, Vi Dân sẽ không trở về!"

Lời thề ấy trở thành nguồn động lực mãnh liệt, tiếp thêm ý chí cho toàn đơn vị bước vào trận chiến sinh tử.

Giữa mưa bom bão đạn, các mũi tiến công liên tiếp xung phong. Hết đợt này đến đợt khác, họ vẫn kiên cường lao lên bất chấp thương vong. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Cuối cùng, Trung đoàn trưởng Vi Dân cùng 68 chiến sĩ ưu tú đã anh dũng hy sinh ngay trước cửa đồn khi tuổi đời còn rất trẻ. Máu của các anh đã hòa vào đất đỏ Tây Nguyên, trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và tinh thần quyết tử.

Dẫu không được chứng kiến ngày đất nước hoàn toàn độc lập, nhưng ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" mà Trung đoàn trưởng Vi Dân cùng đồng đội thể hiện đã tạo nên một cú sốc lớn về tinh thần đối với quân Pháp, khiến ngay cả đối phương cũng phải nhìn nhận sự quả cảm phi thường của những người lính Việt Minh.

Trước sự hy sinh đầy khí phách ấy, những người lính Pháp đã gạt bỏ sự kiêu ngạo ban đầu để bày tỏ sự kính phục. Họ tổ chức mai táng chu đáo cho đội quân cảm tử của Trung đoàn trưởng Vi Dân. Đặc biệt hơn cả, trên bia mộ của người chỉ huy, chính những người lính Pháp đã khắc dòng chữ bằng tiếng Pháp:

"Mort pour sa patrie" – Hy sinh vì Tổ quốc.