ĐOÀN THANH LIÊM – NGƯỜI CHỈ HUY MƯU TRÍ, DŨNG CẢM CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG KHU 5

Đoàn Thanh Liêm, sinh năm 1928, dân tộc Kinh, quê xã Tịnh Thiện, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, nhập ngũ năm 1949. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Đại đội trưởng bộ đội địa phương, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sinh trưởng trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ Đoàn Thanh Liêm đã phải đi ở, làm thuê để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống gian khó đã sớm rèn luyện ở ông tính chịu đựng, ý chí và tinh thần tự lập.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được giao nhiệm vụ Trung đội trưởng du kích xã, tham gia chiến đấu, canh gác và bảo vệ quê hương ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Từ người du kích đến cán bộ chỉ huy

Trong những năm đầu kháng chiến, hoạt động cách mạng gặp nhiều khó khăn và nguy hiểm. Đoàn Thanh Liêm vẫn kiên trì bám địa bàn, tham gia bảo vệ các cơ quan lãnh đạo và xây dựng lực lượng.

Theo tư liệu, ông là một trong những người đầu tiên góp sức gây dựng phong trào và xây dựng đơn vị lực lượng vũ trang đầu tiên của Khu 5.

Trong quá trình hoạt động, ông từng đảm nhiệm nhiều công việc khác nhau, từ cần vụ, liên lạc, vận tải, bảo vệ cho đến trực tiếp chỉ huy chiến đấu. Ở bất cứ vị trí nào, ông cũng được ghi nhận là người tích cực, trách nhiệm và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Khi bước vào thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, kinh nghiệm tích lũy từ những năm chống Pháp giúp Đoàn Thanh Liêm trở thành một cán bộ chỉ huy vững vàng của lực lượng vũ trang địa phương.

26 trận chiến đấu và những lần bí mật điều tra đồn địch

Trong kháng chiến chống Mỹ, Đoàn Thanh Liêm đã tham gia 26 trận chiến đấu.

Không chỉ trực tiếp chỉ huy trên trận địa, ông còn nhiều lần thực hiện nhiệm vụ điều tra đồn, bốt, nắm tình hình để phục vụ xây dựng phương án chiến đấu.

Tư liệu ghi nhận ở ông những phẩm chất nổi bật: vững vàng, mưu trí, kiên quyết và dũng cảm.

Những phẩm chất ấy được thể hiện rõ trong hai trận đánh tiêu biểu: Nhơn Lộc năm 1962 và Long Lếch năm 1963.

Trận Nhơn Lộc – tự mình dẫn đầu tổ xung kích

Tháng 7-1962, trong trận Nhơn Lộc, Đoàn Thanh Liêm chỉ huy phân đội đảm nhiệm mũi đột kích chủ yếu.

Khi lực lượng ta tiến công cửa mở, đối phương tổ chức phản kích quyết liệt khiến phân đội chịu nhiều thương vong. Trước tình thế khó khăn, Đoàn Thanh Liêm không dao động.

Ông nhanh chóng tổ chức lại lực lượng, động viên chiến sĩ giữ vững quyết tâm, rồi trực tiếp dẫn đầu một tổ xung kích tiến lên.

Mục tiêu trước mắt là lô cốt đầu cầu. Nếu không giải quyết được vị trí này, đội hình phía sau khó có thể phát triển tiến công.

Đoàn Thanh Liêm cùng tổ xung kích kiên quyết đánh chiếm được lô cốt, tạo chỗ đứng chân cho đơn vị. Từ đó, lực lượng tiếp tục phát triển vào bên trong.

Ông chỉ huy mũi tiến công thọc sâu, tiêu diệt hầm cố thủ, tạo điều kiện thuận lợi để toàn đơn vị xung phong và làm chủ vị trí.

Long Lếch – vượt lên khi mũi tiến công gặp khó khăn

Tháng 4-1963, trong trận Long Lếch, đơn vị của Đoàn Thanh Liêm tiếp tục được giao phụ trách hướng tiến công chủ yếu.

Do địa hình phức tạp, lực lượng không thể tiếp cận mục tiêu đúng thời gian dự kiến. Khi cửa mở được hình thành, hỏa lực từ bên trong bắn ra quyết liệt khiến tổ xung kích thứ nhất bị thương vong nhiều và chưa thể phát triển tiến công.

Đoàn Thanh Liêm lập tức điều chỉnh cách đánh.

Ông chỉ huy tổ xung kích thứ nhất tổ chức lại hỏa lực, yểm hộ và kiềm chế đối phương. Sau đó, chính ông dẫn tổ xung kích thứ hai vượt lên.

Mũi chiến đấu do ông chỉ huy tiến thẳng vào bên trong, chia cắt đội hình đối phương và nhanh chóng đánh vào cơ quan đầu não.

Cách xử trí linh hoạt ấy góp phần quan trọng giúp đơn vị làm chủ hoàn toàn vị trí và thu toàn bộ vũ khí.

Người cán bộ đặt sức mạnh tập thể lên hàng đầu

Đoàn Thanh Liêm không chỉ được ghi nhận qua những trận đánh.

Trong sinh hoạt và công tác, ông là người cần cù, giản dị, khiêm tốn, thẳng thắn và đoàn kết, thường xuyên giúp đỡ đồng đội.

Đáng chú ý, trong xây dựng đơn vị, ông chú trọng khơi gợi tinh thần tự giác và phát huy sức mạnh tập thể, thay vì chỉ dựa vào mệnh lệnh của người chỉ huy.

Chính cách làm ấy góp phần xây dựng đơn vị trưởng thành về nhiều mặt và giúp ông nhận được sự tin tưởng của cấp trên cũng như tình cảm của đồng đội.

Danh hiệu Anh hùng năm 1965

Với những thành tích trong chiến đấu và xây dựng lực lượng, Đoàn Thanh Liêm được tặng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba và nhiều năm liên tục được bầu là Chiến sĩ thi đua.

Ngày 5-5-1965, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng ông Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ một người thanh niên nghèo từng phải đi ở, làm thuê, Đoàn Thanh Liêm đã trưởng thành qua hai cuộc kháng chiến, từ Trung đội trưởng du kích xã đến Đại đội trưởng bộ đội địa phương.

Hình ảnh nổi bật nhất về ông vẫn là một người chỉ huy không đứng phía sau chiến sĩ. Trong những thời điểm trận đánh gặp khó khăn, ông trực tiếp tổ chức lại lực lượng rồi dẫn đầu mũi xung kích, biến những tình huống bất lợi thành điều kiện để đơn vị tiếp tục tiến công.