Đoàn thanh niên phường Khánh Hậu (33)

Nghệ thuật đánh du kích của nghĩa quân Nguyễn Trung Trực

Nghệ thuật đánh du kích của nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực lãnh đạo là một trong những biểu hiện sinh động của trí tuệ quân sự Việt Nam trong buổi đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Trước một đối phương có ưu thế vượt trội về vũ khí, trang bị và tổ chức, ông đã lựa chọn con đường chiến đấu phù hợp với thực tiễn: lấy nhỏ thắng lớn, lấy yếu chống mạnh, phát huy tối đa yếu tố bất ngờ, linh hoạt và dựa vào nhân dân làm nền tảng.

Một trong những nét đặc sắc trong nghệ thuật du kích của ông là sự tận dụng triệt để địa hình sông nước Nam Bộ. Từ những con sông, kênh rạch chằng chịt như sông Nhật Tảo cho đến vùng rừng tràm, đầm lầy U Minh, nghĩa quân đã biến thiên nhiên thành “trận địa” lợi hại. Những cuộc tập kích thường diễn ra bất ngờ, nhanh gọn, rồi rút lui an toàn, khiến quân địch luôn bị động và không kịp trở tay. Trận đốt tàu L’Espérance năm 1861 là minh chứng tiêu biểu cho lối đánh sáng tạo, biết tận dụng thời cơ và yếu tố bất ngờ để giành thắng lợi vang dội.

Bên cạnh đó, Nguyễn Trung Trực đặc biệt coi trọng công tác xây dựng lực lượng và thế trận lòng dân. Nghĩa quân của ông không chỉ là những chiến binh trực tiếp cầm vũ khí mà còn có sự hỗ trợ to lớn từ nhân dân địa phương – từ việc cung cấp lương thực, che giấu lực lượng đến tham gia trinh sát, dẫn đường. Ông cũng khéo léo vận dụng chiến thuật “nội ứng ngoại hợp”, tranh thủ một số lực lượng trong hàng ngũ đối phương để phối hợp tấn công, điển hình như trong trận đánh chiếm đồn Kiên Giang năm 1868.

Đặc biệt, nghệ thuật du kích của nghĩa quân Nguyễn Trung Trực còn thể hiện ở sự linh hoạt trong tiến – thoái. Khi có thời cơ, ông tổ chức tấn công mạnh mẽ, đánh vào những vị trí trọng yếu của địch; khi tình thế bất lợi, ông chủ động rút quân về các căn cứ như Hòn Chông, Phú Quốc để bảo toàn lực lượng, củng cố lực lượng cho những trận đánh tiếp theo. Chính sự chủ động này đã giúp nghĩa quân duy trì được sức chiến đấu bền bỉ trong điều kiện vô cùng khó khăn.

Có thể khẳng định, nghệ thuật đánh du kích của Nguyễn Trung Trực là sự kết tinh giữa lòng yêu nước, trí tuệ quân sự và sự gắn bó máu thịt với nhân dân. Những bài học về tận dụng địa hình, phát huy yếu tố bất ngờ, xây dựng thế trận lòng dân và linh hoạt trong chiến đấu vẫn còn nguyên giá trị, trở thành nguồn cảm hứng và kinh nghiệm quý báu cho các thế hệ sau trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.