Đoàn Thị Điểm – Bậc nữ sĩ tài hoa và bản dịch "Chinh phụ ngâm" bất tử

Nữ sĩ Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748), hiệu Hồng Hà nữ sĩ, người làng Hiến Phạm (Hưng Yên), là một trong những hiện tượng văn học tài hoa bậc nhất thời Lê - Trịnh. Sinh ra trong một gia đình dòng dõi sĩ phu, bà nổi tiếng khắp vùng Kinh Bắc bởi trí tuệ thông minh, võ nghệ tinh thông, học rộng tài cao và khí tiết kiêu hãnh.

Di sản rực rỡ nhất mà Đoàn Thị Điểm đóng góp cho nền văn học dân tộc chính là bản dịch thơ Nôm kiệt tác Chinh phụ ngâm (nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn). Bằng thể thơ song thất lục bát thuần Việt vô cùng uyển chuyển, bản dịch của bà đã diễn tả trọn vẹn nỗi đau đớn, cô đơn và khát vọng hạnh phúc lứa đôi của người phụ nữ có chồng đi chiến trận giữa thời loạn lạc. Bên cạnh đó, tác phẩm Truyền kỳ tân mạn do bà sáng tác cũng khẳng định tư duy nghệ thuật sắc bén. Bà trở thành biểu tượng cho trí tuệ, tài năng vượt khuôn mẫu phong kiến của phụ nữ Việt Nam

.