ĐOÀN THỊ LIÊN

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - liệt sĩ Đoàn Thị Liên sinh năm 1944 trong một gia đình nông dân nghèo ở ấp 1, xã Chánh Phú Hòa, huyện Bến Cát, tỉnh Thủ Dầu Một (nay là tỉnh Bình Dương). Sinh ra và lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống đấu tranh cách mạng, nơi có chi bộ cộng sản đầu tiên trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chị sớm thấm nhuần tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh giải phóng dân tộc.

Năm 1963, chị thoát ly gia đình tham gia hoạt động cách mạng, gia nhập đội du kích xã Chánh Phú Hòa. Với tinh thần dũng cảm và những chiến công xuất sắc, chị nhanh chóng được tin tưởng giao trọng trách làm Xã đội phó. Đầu năm 1965, chị được cấp ủy xã giao nhiệm vụ chỉ huy một trung đội thanh niên dân công hỏa tuyến phục vụ các đơn vị bộ đội chiến đấu tại tỉnh nhà.

Ngày 24/4/1965, chị chỉ huy một trung đội thanh niên xung phong hành quân đến căn cứ R, tham gia thành lập đội Thanh niên xung phong giải phóng miền Nam với tinh thần “5 xung phong”. Quân số toàn liên đội có 108 cán bộ, chiến sĩ, làm nhiệm vụ phục vụ chiến đấu bên cạnh các sư đoàn chủ lực 5, 7, 9 của miền Nam. Ngày 1/12/1965, Đoàn Thị Liên được giao chức vụ Trung đội trưởng, Đại đội 112 Thanh niên xung phong Thủ Dầu Một mang tên “Phú Lợi căm thù”. Họ được bộ đội tặng biệt danh là lực lượng có “chân đồng, vai sắt, mắt ngựa, bụng thần tiên”, đã phục vụ hiệu quả trong các trận đánh Mỹ nổi tiếng: Phước Long, Đồng Xoài, Bông Trang - Nhà Đỏ, Bàu Bàng, Lai Khê....

Mùa mưa năm 1966, Sư đoàn 9 phối hợp với Trung đoàn 6 tiến hành trận giao thông chiến chặn đánh xe cơ giới Mỹ trên đường 13 tại cầu Cần Lê. Lúc đơn vị chuẩn bị xuất quân, chị bị sốt nặng nhưng vẫn nhất quyết đòi ra trận bằng được. Trận đánh diễn ra ác liệt, xe tăng địch được yểm trợ bởi máy bay phản lực, trực thăng vũ trang và pháo tầm xa đã phản kích quyết liệt. Nhiều chiến sĩ của ta bị thương, không ngại hiểm nguy, chị Đoàn Thị Liên cùng đồng đội bò dưới làn đạn pháo tìm kiếm thương binh. Sau khi cõng được hai thương binh về hầm trú ẩn, chị bị một mảnh đạn ghim vào lưng. Trong đau đớn, chị vẫn kêu gọi đồng đội: “Thà hy sinh chứ không để thương binh bị thương lần thứ hai”. Khi máy bay địch nhào xuống thả bom gần công sự, chị Liên đã lao tới, dùng thân hình bé nhỏ của mình che kín miệng hầm trú ẩn. Một quả bom nổ ngay miệng hầm, chị trúng thêm nhiều mảnh đạn và hy sinh anh dũng vào ngày 10/7/1966, khi vừa tròn 22 tuổi.

Ngày 28/4/2000, Chủ tịch nước truy tặng liệt sĩ Đoàn Thị Liên danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Chị còn được truy tặng Huân chương Thành đồng hạng Ba. Tấm gương anh dũng của chị và câu nói bất hủ “Thà hy sinh chứ không để thương binh bị thương lần thứ hai” đã trở thành lời thề khắp các mặt trận, trở thành truyền thống của các đơn vị Thanh niên xung phong giải phóng miền Nam. Tượng đài - công viên Đoàn Thị Liên được xây dựng tại xã Chánh Phú Hòa là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.