Đoàn Thị Nghiệp – Người cán bộ về với dân

Đoàn Thị Nghiệp – Người cán bộ về với dân

Nếu có một điều làm nên sức mạnh của phong trào cách mạng ở Cai Lậy trong những năm đầu chống Mỹ, đó không chỉ là súng đạn.

Đó là lòng dân.

Và để có lòng dân, phải có những người biết đi đến từng nhà, từng bến nước, từng căn chòi bên ruộng để nói chuyện với dân.

Đoàn Thị Nghiệp, tức Đoàn Thị Bẩy, là một trong những người như vậy.

Bà quê ở Hội Cự, huyện Cái Bè nhưng về sinh sống tại Bình Phú, huyện Cai Lậy. Từ năm 1945, bà đã tham gia cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp, bà hoạt động trong lực lượng thanh niên và phối hợp với Chi đội Du kích 17 Mỹ Tho. Sang thời kỳ chống Mỹ, bà lúc làm công tác dân chính, lúc làm công tác quân sự, nhiều nơi được giao nhiệm vụ xây dựng phong trào từ yếu trở thành mạnh.

Những năm 1959–1960, bà hoạt động ở huyện Cai Lậy.

Đó là những năm mà người dân sống trong cảnh vừa sợ hãi vừa chờ đợi.

Ban ngày, đường làng có thể có lính đi qua. Ban đêm, một tiếng động lạ ngoài vườn cũng đủ khiến cả nhà thức trắng.

Đoàn Thị Nghiệp thường đến nhà dân vào lúc trời tối.

Có hôm bà đi bằng xuồng.

Có hôm đi bộ dưới những hàng dừa.

Có hôm phải nằm im trong một căn hầm nhỏ khi nghe tiếng động cơ từ xa.

Nhưng khi bước vào nhà dân, bà không nói chuyện chiến tranh ngay.

Bà hỏi trước:

“Nhà mình còn gạo không?”

“Con bé bệnh đã đỡ chưa?”

“Ruộng năm nay làm được mấy công?”

Chuyện cách mạng nhiều khi bắt đầu bằng những câu hỏi rất bình thường như vậy.

Bởi người dân chỉ tin người hiểu nỗi khổ của họ.

Trong phong trào Đồng Khởi 1959–1960, Đoàn Thị Nghiệp tích cực vận động quần chúng ở Cai Lậy. Tư liệu ghi nhận bà tham gia vận động quần chúng nổi dậy giành thắng lợi trong phong trào này.

Có thể hình dung một đêm nào đó, bà ngồi dưới ngọn đèn dầu, trước mặt là vài người dân.

Không ai nói lớn.

Ngoài kia, gió thổi qua hàng cau.

Bà chỉ nói:

“Bà con mình muốn sống yên ổn thì phải biết dựa vào nhau.”

Một người nông dân hỏi:

“Nếu họ bắt thì sao?”

Bà im lặng vài giây.

“Thì người này bị bắt, người khác tiếp tục.”

Câu trả lời ngắn ngủi ấy có lẽ chính là cách những con người bình thường vượt qua nỗi sợ.

Đoàn Thị Nghiệp sau này tiếp tục hoạt động ở nhiều địa bàn. Đến năm 1968, bà nhập ngũ; khi hy sinh, bà mang quân hàm đại úy, là Phó Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Mỹ Tho.

Nhưng những người từng gặp bà ở Cai Lậy có lẽ nhớ nhất hình ảnh một phụ nữ lội qua những con đường bùn, ghé từng nhà dân.

Không hào nhoáng.

Không ồn ào.

Chỉ có một chiếc khăn rằn, đôi chân lấm đất và một niềm tin rất sâu rằng cách mạng muốn đi xa thì trước hết phải đứng được trong lòng dân.