ĐOÀN THỊ NGHIỆP – NGƯỜI NỮ CHỈ HUY GIỮA VÀNH ĐAI LỬA

Trong những năm tháng chiến tranh, giữa vùng đất Cai Lậy – Tiền Giang có một người phụ nữ mà cuộc đời đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, sự kiên cường và đức hy sinh. Đó là Đoàn Thị Nghiệp, người con gái quê Cái Bè, người cán bộ cách mạng mà đồng đội và nhân dân thường gọi bằng cái tên thân thương má Tám Nghiệp. Bà Đoàn Thị Nghiệp sinh năm 1925 tại xã Hội Cư, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Sau khi lập gia đình, bà về quê chồng tại xã Bình Phú, huyện Cai Lậy. Năm 1946, bà bắt đầu tham gia cách mạng tại Bình Phú, làm công tác phụ nữ, vận động chị em tham gia các phong trào phục vụ kháng chiến như đóng góp lương thực, thuốc men, tham gia dân công và chăm lo cho bộ đội. Từ những công việc tưởng như bình dị ấy, bà từng bước trưởng thành trong phong trào cách mạng địa phương.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, trong khi nhiều người tập kết ra miền Bắc, Đoàn Thị Nghiệp vẫn tiếp tục bám địa bàn, lãnh đạo nhân dân đấu tranh chính trị. Với sự tận tụy và năng lực tổ chức, bà được bầu làm Huyện ủy viên Huyện ủy Cai Lậy. Những năm 1959–1960, khi phong trào cách mạng ở địa phương bị địch đàn áp khốc liệt, bà vẫn kiên trì hoạt động, cùng Huyện ủy củng cố cơ sở Đảng, vận động quần chúng và xây dựng lực lượng vũ trang. Chiến trường càng khốc liệt, người phụ nữ ấy càng thể hiện bản lĩnh của một người chỉ huy. Sau này, bà được điều sang công tác tại An Giang, rồi trở về chiến đấu ở chiến trường Mỹ Tho. Với cương vị Tỉnh đội phó Tỉnh đội Mỹ Tho, bà trực tiếp tổ chức và chỉ huy chiến đấu. Trong những ngày tháng bom đạn, bà không chỉ là người chỉ huy trên bản đồ tác chiến mà còn là người sống giữa chiến sĩ, gần gũi với nhân dân, cùng đồng đội chia sẻ từng khó khăn, hiểm nguy. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận bà là “người nữ chỉ huy anh dũng ở vành đai diệt Mỹ”.

Tháng 4 năm 1972, chiến sự tại Cai Lậy diễn ra quyết liệt. Địch liên tục tổ chức các đợt tiến công vào khu căn cứ. Đến trưa ngày 22-4-1972, quân địch tiến được vào vòng ngoài. Trong trận chiến ấy, Đoàn Thị Nghiệp bị thương nặng và rơi vào tay địch. Biết bà giữ cương vị quan trọng trong Tỉnh đội Mỹ Tho, kẻ địch tìm mọi cách mua chuộc, dụ dỗ và tra tấn để buộc bà đầu hàng, khai báo. Nhưng trước những đòn roi và sự đe dọa của kẻ thù, người nữ chiến sĩ vẫn giữ vững khí tiết. Bà không khuất phục.

Đêm 22-4-1972, Đoàn Thị Nghiệp anh dũng hy sinh. Bà ra đi giữa tuổi đời chưa dài, để lại phía sau người thân, đồng đội và hai người con cũng đã hy sinh vì Tổ quốc. Sự hy sinh của bà là một trong những trang đau thương nhưng hào hùng của lịch sử cách mạng vùng Cai Lậy – Mỹ Tho. Sau ngày đất nước thống nhất, những cống hiến của bà được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Đoàn Thị Nghiệp được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý. Tên bà được đặt cho trường học, đường phố ở Tiền Giang; hình ảnh của bà cũng được khắc họa trong bộ phim “Rặng trâm bầu”, một tác phẩm lấy nguyên mẫu từ cuộc đời người nữ anh hùng quê Cai Lậy.

Ngày nay, trên quê hương Cai Lậy, những con đường, mái trường mang tên Đoàn Thị Nghiệp vẫn hiện diện giữa cuộc sống thanh bình. Mỗi bước chân học sinh trên sân trường mang tên bà như một lời nhắc nhẹ nhàng về một thế hệ đã sống và chiến đấu trong những năm tháng không thể nào quên. Câu chuyện về Đoàn Thị Nghiệp là câu chuyện của một người phụ nữ bình dị đã trở nên phi thường khi Tổ quốc cần. Bà không để lại những lời nói lớn lao, mà để lại một cuộc đời được đo bằng lòng trung thành, sự tận tụy và sự hy sinh. Có những người đã nằm xuống để đất nước được đứng lên. Có những người đi qua cuộc đời rất ngắn nhưng ánh sáng từ cuộc đời họ thì còn mãi. Đoàn Thị Nghiệp là một ngọn lửa như thế – ngọn lửa của người phụ nữ Nam Bộ kiên cường, đã cháy giữa chiến tranh và để lại hơi ấm cho các thế hệ hôm nay./.