[Đoàn trường THPT Buôn Hồ] 42. TƯỢNG ĐÀI CỤ NGUYỄN SINH SẮC – NGUYỄN TẤT THÀNH (QUY NHƠN) – DẤU ẤN LỊCH SỬ THIÊNG LIÊNG VỀ BÁC HỒ VÀ THÂN PHỤ TRÊN ĐẤT BÌNH ĐỊNH

TƯỢNG ĐÀI NGUYỄN SINH SẮC – NGUYỄN TẤT THÀNH (QUY NHƠN) – DẤU ẤN LỊCH SỬ THIÊNG LIÊNG VỀ BÁC HỒ VÀ THÂN PHỤ TRÊN ĐẤT BÌNH ĐỊNH

Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định là một công trình văn hóa – lịch sử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, ghi lại dấu ấn sâu sắc về quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng thân phụ là cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc từng sinh sống, học tập và chia tay nhau tại mảnh đất Bình Định đầu thế kỷ XX. Đây không chỉ là một công trình tưởng niệm mang giá trị nghệ thuật mà còn là biểu tượng thiêng liêng gắn với bước ngoặt lớn trong cuộc đời người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành trước khi Người bắt đầu hành trình ra đi tìm đường cứu nước.

Vào khoảng tháng 5 năm 1909, cụ Nguyễn Sinh Sắc được triều đình bổ nhiệm vào làm Tri huyện Bình Khê, thuộc tỉnh Bình Định (nay là huyện Tây Sơn). Khi vào nhận chức, cụ đưa theo hai người con trai là Nguyễn Sinh Khiêm và Nguyễn Tất Thành. Trong khi anh trai Nguyễn Sinh Khiêm ở bên cạnh giúp việc cho cha thì Nguyễn Tất Thành được cụ Nguyễn Sinh Sắc gửi ở nhà thầy giáo Phạm Ngọc Thọ tại Quy Nhơn để tiếp tục học tập, đặc biệt là trau dồi tiếng Pháp tại Trường Pháp – Việt Quy Nhơn. Chính trong khoảng thời gian sống tại đây, Nguyễn Tất Thành đã có điều kiện tiếp xúc nhiều hơn với đời sống xã hội, chứng kiến nỗi khổ của nhân dân dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phong kiến tay sai, từ đó hun đúc thêm lòng yêu nước và ý chí giải phóng dân tộc.

Tuy thời gian ở Bình Định không quá dài, chỉ kéo dài hơn một năm, nhưng đây lại là một giai đoạn có ý nghĩa vô cùng sâu sắc đối với sự hình thành tư tưởng cứu nước của Nguyễn Tất Thành. Trong những ngày sống ở Quy Nhơn, Người không chỉ học tập kiến thức mà còn được nghe nhiều câu chuyện về phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân Bình Định, về tinh thần quật cường của nghĩa quân Tây Sơn, đặc biệt là chiến công hiển hách của người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ. Những truyền thống lịch sử oai hùng ấy đã tác động mạnh mẽ đến tâm hồn của chàng thanh niên trẻ tuổi, làm cho khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc ngày càng cháy bỏng hơn.

Bên cạnh đó, thời gian được gần gũi với thân phụ Nguyễn Sinh Sắc cũng có ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức của Nguyễn Tất Thành. Cụ Nguyễn Sinh Sắc vốn là một nhà nho có tinh thần yêu nước, thương dân, sống thanh liêm, chính trực và luôn bất bình trước cảnh nước mất nhà tan. Trong quá trình làm quan tại Bình Khê, cụ thường xuyên chứng kiến những bất công xã hội, sự áp bức bóc lột của thực dân và cường hào đối với nhân dân lao động. Chính từ những câu chuyện, lời dạy và cách sống của người cha mà Nguyễn Tất Thành càng hiểu rõ hơn trách nhiệm của một người con dân đất Việt trước vận mệnh dân tộc.

Đặc biệt, Bình Định còn là nơi diễn ra cuộc chia tay cuối cùng đầy xúc động giữa hai cha con Nguyễn Sinh Sắc và Nguyễn Tất Thành. Vào đầu năm 1910, cụ Nguyễn Sinh Sắc bị triệu hồi về kinh để chịu xử phạt vì tính cương trực, không chịu luồn cúi trước cường quyền. Trước lúc chia tay con trai, cụ đã để lại lời dặn mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc: phải lo cho vận mệnh của đất nước, lấy việc cứu dân cứu nước làm trọng. Chính cuộc chia tay ấy đã trở thành một dấu mốc tinh thần vô cùng lớn, như tiếp thêm quyết tâm cho Nguyễn Tất Thành trên con đường đi tìm lẽ sống cho dân tộc. Sau khi rời Quy Nhơn vào tháng 8 năm 1910, Nguyễn Tất Thành tiếp tục vào Phan Thiết rồi đến Sài Gòn, để một năm sau xuống tàu ra đi tìm đường cứu nước, mở đầu hành trình ba mươi năm bôn ba khắp năm châu bốn biển.

Để ghi nhớ khoảng thời gian lịch sử thiêng liêng ấy, tỉnh Bình Định đã xây dựng Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành tại trung tâm thành phố Quy Nhơn. Công trình tái hiện hình ảnh hai cha con trong khoảnh khắc gặp gỡ, trò chuyện và tiễn biệt, thể hiện tình cảm gia đình sâu nặng hòa quyện với nỗi đau mất nước và chí lớn cứu nước. Hình tượng cụ Nguyễn Sinh Sắc hiện lên với dáng vẻ điềm đạm, uy nghiêm của một nhà nho yêu nước; còn Nguyễn Tất Thành là hình ảnh của một thanh niên trẻ đầy suy tư, ánh mắt hướng xa như đang mang trong mình khát vọng lớn lao đối với tương lai dân tộc. Tượng đài vì thế không đơn thuần chỉ là một công trình mỹ thuật mà còn là sự kết tinh của giá trị lịch sử, giá trị tư tưởng và tình cảm thiêng liêng giữa cha và con, giữa gia đình và Tổ quốc.

Không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, tượng đài còn là nơi giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay. Mỗi khi đứng trước công trình này, người dân và du khách đều có thể cảm nhận được bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Bác Hồ: từ một người thanh niên giàu lòng thương dân đến người chiến sĩ quyết chí lên đường tìm con đường giải phóng dân tộc. Tượng đài cũng nhắc nhở thế hệ trẻ về vai trò to lớn của gia đình, quê hương và truyền thống dân tộc trong việc hình thành lý tưởng sống cao đẹp.

Đối với tỉnh Bình Định nói riêng, Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành là niềm tự hào lớn lao bởi Bình Định là một trong số ít địa phương trên cả nước có dấu ấn trực tiếp trong quãng đời niên thiếu của Bác Hồ. Mảnh đất này không chỉ lưu giữ những ngày tháng học tập, rèn luyện của Người mà còn góp phần hun đúc tinh thần yêu nước, lòng thương dân và ý chí cách mạng của Người trước khi bước vào hành trình tìm đường cứu nước. Vì vậy, công trình tượng đài trở thành minh chứng sinh động cho mối liên hệ thiêng liêng giữa Bình Định với cuộc đời và sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.Ngày nay, Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành đã trở thành địa chỉ đỏ quen thuộc trong các hoạt động tham quan, học tập lịch sử, dâng hương và giáo dục truyền thống cách mạng cho học sinh, sinh viên và nhân dân cả nước. Công trình không chỉ góp phần làm đẹp thêm diện mạo thành phố Quy Nhơn mà còn giữ vai trò như một cuốn sử bằng đá, nhắc nhở mọi người luôn ghi nhớ công lao trời biển của Bác Hồ cùng thân phụ Nguyễn Sinh Sắc đối với dân tộc Việt Nam.

Qua việc tìm hiểu Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành, chúng ta càng thấm thía hơn rằng mỗi địa danh lịch sử đều chứa đựng những câu chuyện lớn lao về truyền thống yêu nước của dân tộc. Đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức về Bác Hồ mà còn là biểu tượng của chí hướng cứu nước, của lòng hiếu nghĩa gia đình và của khát vọng độc lập tự do đã được nhen nhóm từ những năm tháng tuổi trẻ của Người trên đất Bình Định.