[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN: KHÚC TRÁNG CA LẤY THÂN CHÈN PHÁO VÀ TINH THẦN QUYẾT TỬ CHO ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong thiên sử vàng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", nghệ thuật kéo pháo bằng sức người vượt qua những đỉnh đèo cao vút, vực sâu thăm thẳm của quân và dân ta đã trở thành một huyền thoại vô song. Giữa những khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc của chiến dịch, tinh thần dũng cảm, sẵn sàng hy sinh thân mình để bảo vệ vũ khí của các chiến sĩ pháo cao xạ đã tạc vào dáng núi hình sông. Trong đó, hành động lấy thân chèn cứu pháo của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Vĩnh Diện đã trở thành một biểu tượng bất tử, một khúc tráng ca kiêu hãnh về lý tưởng cách mạng của thế hệ Hồ Chí Minh.

Anh hùng Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa – vùng đất giàu truyền thống yêu nước và là hậu phương chiến lược quan trọng của các chiến dịch lớn. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, sớm thấu hiểu nỗi nhục mất nước, người thanh niên Tô Vĩnh Diện đã hăng hái tham gia cách mạng tại địa phương từ những ngày đầu Tổng khởi nghĩa.

Năm 1950, đồng chí chính thức nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Với tư chất kiên định, kỷ luật và trách nhiệm cao, năm 1953, khi quân đội ta thành lập lực lượng pháo cao xạ thử nghiệm để chuẩn bị cho các trận đánh lớn, đồng chí Tô Vĩnh Diện được điều động về Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 Pháo cao xạ 37 ly và được tín nhiệm bầu làm Khẩu đội trưởng. Đây là binh chủng kỹ thuật còn rất non trẻ, đòi hỏi các chiến sĩ phải vừa học tập tính năng vũ khí, vừa rèn luyện thể lực cực kỳ nghiêm ngặt để chuẩn bị bước vào chiến trường khốc liệt.

Tháng 3-1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết liệt. Để bảo đảm yếu tố bí mật và bất ngờ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ đạo đưa pháo vào trận địa bằng sức người vượt qua những cung đường đèo dốc hiểm trở, vực sâu sình lầy tại vùng núi rừng Tây Bắc.

Đêm ngày 1-2-1954 (mùng 29 Tết Giáp Ngọ), đơn vị của đồng chí Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra theo chủ trương chiến lược mới: "Đánh chắc, tiến chắc". Việc kéo pháo vào đã gian khổ, việc tời pháo ngược trở ra trên những đoạn dốc nghiêng 30 đến 40 độ càng nguy hiểm gấp bội. Đường hẹp, trơn trượt do sương muối, bên vách núi dựng đứng, bên vực thẳm sâu hun hút.

Khi khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2,4 tấn đang được tời xuống dốc Chuối thì bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo lao nhanh xuống dốc, kéo tuột cả lực lượng giữ dây. Trong đêm tối, nguy cơ khẩu pháo lao xuống vực sâu, kéo theo tính mạng của hàng chục chiến sĩ và làm phá sản kế hoạch hỏa lực của chiến dịch đang hiện hữu.

Hành động anh hùng thay đổi lịch sử: Không một chút do dự, Khẩu đội trưởng Tô Vĩnh Diện đã buông tay tời, lập tức lao lên phía trước, dùng hết sức bình sinh ghì chặt lấy càng pháo và lấy chính thân hình của mình làm vật chèn, cản đà lao của khối thép nặng hàng tấn.

Hành động quả cảm vô song ấy đã làm chậm đà lao của khẩu pháo, tạo khoảng thời gian vàng ngọc để đồng đội kịp thời dùng gỗ chèn bánh pháo lại, cứu nguy thành công cho khẩu pháo cao xạ nguyên vẹn. Khi đồng đội lao đến bế ông lên, người khẩu đội trưởng kiên trung chỉ còn kịp thào thào hỏi một câu nghẹn ngào: "Pháo có sao không các đồng chí?" trước khi trút hơi thở cuối cùng.

Đồng chí Tô Vĩnh Diện anh dũng hy sinh khi vừa tròn 30 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của đời người. Sự hy sinh của ông đã nổ phát súng hiệu nghiệm, thổi bùng ngọn lửa căm thù giặc và tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong lòng toàn thể lực lượng kéo pháo và chiến sĩ Điện Biên. Noi gương ông, quân và dân ta đã vượt qua mọi giới hạn của sức người, đưa pháo vào trận địa an toàn, khống chế hoàn toàn bầu trời Điện Biên Phủ, làm nên chiến thắng vĩ đại ngày 7-5-1954.

Ghi nhận công lao đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh vô bờ bến, năm 1955, Đảng và Nhà nước đã trân trọng truy tặng đồng chí Tô Vĩnh Diện danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Ba. Ông trở thành một trong những người anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được vinh danh cao quý này.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, khẩu pháo cao xạ mang số hiệu 510688 – kỷ vật từng được người anh hùng bảo vệ bằng cả mạng sống – nay đã được công nhận là Bảo vật quốc gia, được trang trọng lưu giữ tại Bảo tàng Phòng không - Không quân.

Tên tuổi của Anh hùng Tô Vĩnh Diện đã được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước. Khúc tráng ca lấy thân chèn pháo của ông mãi mãi là pho tư liệu lịch sử bằng xương bằng thịt ngời sáng, là bài học sâu sắc về lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, thôi thúc thế hệ trẻ hôm nay không ngừng học tập, cống hiến để xứng đáng với xương máu của cha anh, quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.