[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] CỐ THỦ TƯỚNG PHẠM VĂN ĐỒNG: NHÀ NGOẠI GIAO LỖI LẠC, NGƯỜI CẬN VỆ TRUNG THÀNH XUẤT SẮC VÀ BIỂU TƯỢNG VĨ ĐẠI CỦA VĂN HÓA CẦN KIỆM LIÊM CHÍNH

Trong biên niên sử vàng của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, đồng chí Phạm Văn Đồng (1906 – 2000) đứng ở vị trí một nhà lãnh đạo kiệt xuất, vị Thủ tướng kính yêu có thời gian tại vị lâu dài nhất lịch sử nước nhà và là một trong những học trò xuất sắc, gần gũi nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, trong đó có hơn ba thập kỷ chèo lái Chính phủ vượt qua muôn vàn bão táp của hai cuộc kháng chiến trường kỳ, đồng chí đã để lại cho non sông một di sản vĩ đại về tư duy chiến lược, bản lĩnh ngoại giao thượng thừa cùng một nhân cách văn hóa ngời sáng, tạc vào lòng dân tộc một tượng đài bất tử.

Đánh dấu mốc son đầu tiên, đồng chí Phạm Văn Đồng (bí danh Anh Tô) sinh ngày 1-3-1906 trong một gia đình quan lại tri thức có lòng yêu nước nồng nàn tại xã Đức Tân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi – vùng đất địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống quật khởi. Được giáo dục Nho học bài bản từ thuở nhỏ và sớm tiếp thu các tư tưởng tiến bộ tại Trường Quốc học Huế, tinh thần phản kháng chế độ thực dân đã rực cháy sâu sắc trong tâm khảm người thanh niên trẻ tuổi.

Bước ngoặt lớn diễn ra vào năm 1926, khi đồng chí sang Quảng Châu (Trung Quốc), tham gia lớp huấn luyện chính trị của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và vinh dự được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp dìu dắt. Nhận thấy nhãn quan chính trị xa rộng và tư duy lý luận vượt trội của ông, Bác Hồ đã bồi dưỡng ông trở thành một trong những hạt nhân tiên phong của Đảng. Dù từng bị thực dân Pháp bắt giam và lưu đày biệt xứ suốt 10 năm tại "địa ngục trần gian" Côn Đảo (1929 - 1936), ý chí tự lực tự cường và lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cộng sản của đồng chí vẫn vẹn nguyên, không hề lay chuyển.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ vừa ra đời đã phải đối mặt với thế trận "thù trong giặc ngoài" ngặt nghèo. Trong thời khắc lịch sử ấy, đồng chí Phạm Văn Đồng đã được Đảng và Bác Hồ tin tưởng giao giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Tài chính đầu tiên, đặt nền móng độc lập cho nền tài chính quốc gia.

Tên tuổi của đồng chí vươn tầm quốc tế vào năm 1954, khi đồng chí được cử làm Trưởng đoàn đại biểu Chính phủ ta tham dự Hội nghị Geneva về Đông Dương. Giữa diễn đàn ngoại giao đa phương đầy cam go, đối mặt với các bộ óc sừng sỏ của các siêu cường thế giới, người con đất Quảng Ngãi đã thể hiện bản lĩnh kiên cường, mưu trí, kết hợp hài hòa giữa nguyên tắc độc lập, tự chủ với sách lược uyển chuyển. Khẩu khí đanh thép cùng lý lẽ chính nghĩa của ông đã buộc thực dân Pháp phải ký vào Hiệp định, công nhận chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương, mở ra một trang sử mới cho cách mạng.

Trọng trách chèo lái đất nước qua bão táp dân tộc: Từ năm 1955 đến năm 1987, trên cương vị Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Phạm Văn Đồng đã gánh vác trọng trách nặng nề: Vừa chỉ đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội, biến miền Bắc thành hậu phương lớn vững chắc, vừa dồn lực chi viện cho tiền tuyến miền Nam ruột thịt đấu tranh thống nhất nước nhà. Tư duy quản lý khoa học, quyết sách sâu sát và năng lực tổ chức điều hành thiên tài của ông đã quy tụ được sức mạnh tổng hợp của toàn dân, đưa con thuyền cách mạng cập bến đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Không chỉ vĩ đại trên cương vị một nguyên thủ quốc gia, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng còn chinh phục trái tim của hàng triệu đồng bào và bạn bè quốc tế bởi một lối sống vô cùng giản dị, liêm chính, khiêm tốn và nhân hậu. Là người học trò thấm nhuần sâu sắc nhất tư tưởng đạo đức của Bác Hồ, suốt cuộc đời mình, ông luôn thực hành triệt đề tinh thần Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư.

Căn nhà sàn gỗ đơn sơ nơi ông sống và làm việc, chiếc áo sờn vai cùng những bữa cơm đạm bạc thắm đượm tình nghĩa quân dân chính là minh chứng hùng hồn cho cốt cách của một người cộng sản chân chính. Ông luôn căn dặn thế hệ trẻ về bài học lập thân, lập nghiệp: Phải lấy lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân làm mục tiêu tối thượng; học tập không ngừng để nâng cao trí tuệ nhưng phải giữ gìn phẩm giá, đạo đức thuần khiết. Ông chứng minh cho lịch sử thấy rằng: Sức mạnh lớn nhất của một nhà lãnh đạo không đến từ uy quyền mà đến từ lòng tin yêu tuyệt đối của nhân dân.

Ghi nhận những công lao đặc biệt xuất sắc vô song cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước đã trang trọng trao tặng đồng chí Phạm Văn Đồng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất, cùng nhiều vinh quang lớn lao khác của Việt Nam và quốc tế.

Hôm nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nước Việt Nam đang vững vàng bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với thế và lực mới, ngày càng phồn vinh và hạnh phúc. Tên của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã được trân trọng đặt cho nhiều đại lộ, đường phố, trường học lớn trên khắp mọi miền Tổ quốc nhằm tri ân công lao vĩ đại của ông.

Cuộc đời hoạt động oanh liệt của ông chính là một pho tư liệu lịch sử sống động, bài học lập thân vô giá đối với thế hệ trẻ ngày nay về tinh thần độc lập, tự chủ, tư duy chiến lược sáng tạo và trách nhiệm đối với non sông. Tấm gương ngời sáng của Thủ tướng Phạm Văn Đồng mãi là ngọn hải đăng soi đường, thôi thúc thế hệ trẻ không ngừng nỗ lực học tập, nâng cao trí tuệ, rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng để bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng và chung tay xây dựng nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc.