[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] Huyền thoại Mẹ Suốt: Mái chèo kiên trung rẽ sóng Nhật Lệ giữa mưa bom bão đạn

"Một tay lái chiếc đò ngang / Bến sông Nhật Lệ, quân sang đêm ngày". Những vần thơ mộc mạc ấy đã khắc họa hình tượng vĩ đại của Mẹ Nguyễn Thị Suốt – người nữ Anh hùng lao động đã hóa thân thành một tượng đài bất tử bên dòng sông Nhật Lệ (Quảng Bình). Giữa bom rơi đạn nổ khốc liệt nhất của thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, hình ảnh một bà mẹ nhỏ bé, kiên cường cầm chèo đưa hàng vạn lượt cán bộ, bộ đội sang sông đã trở thành bản hùng ca sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng của dân tộc Việt Nam.

Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906, tại Bảo Ninh – một dải cát dài nằm êm đềm bên dòng sông Nhật Lệ, tỉnh Quảng Bình. Cuộc đời bà là chuỗi ngày tảo tần, lam lũ của một người phụ nữ miền biển. Thế nhưng, khi đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, đặc biệt là mảnh đất Quảng Bình – cửa ngõ huyết mạch chi viện cho tiền tuyến miền Nam, khúc sông Nhật Lệ đã biến thành "tọa độ lửa" khốc liệt bậc nhất.

Năm 1964, phong trào "Ba sẵn sàng" bùng nổ, Mẹ Suốt khi ấy đã bước sang tuổi 60 – cái tuổi đáng ra được nghỉ ngơi, sum vầy bên con cháu. Vậy mà, với lòng yêu nước nồng nàn và ý chí căm thù giặc sâu sắc, mẹ đã tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò đưa đón cán bộ, chiến sĩ, vận chuyển vũ khí và lương thực sang sông.

"Tui còn khỏe, tui còn chèo. Khi mô giặc Mĩ hết đánh phá, tui mới nghỉ", câu nói giản dị mà đanh thép ấy của mẹ đã trở thành lời thề quyết tử bám trụ bến sông quê hương.

Trong suốt những năm tháng từ 1964 đến 1966, bất chấp tiếng gầm rú điên cuồng của máy bay F4, F105 Mỹ và những trận mưa bom trút xuống bến phà rực lửa, Mẹ Suốt vẫn thoăn thoắt, vững tay chèo. Mỗi chuyến đò của mẹ không chỉ chở nặng người và hàng hóa, mà còn chở cả niềm tin chiến thắng.

Có những đêm tối trời, gió to sóng lớn, mẹ vẫn dũng cảm vượt sông, đưa những đoàn quân bí mật sang bờ an toàn. Có những lúc máy bay địch quần thảo bắn rát, mẹ bình tĩnh cho đò nép vào bờ lau sậy, lấy thân mình che chở cho thương binh, vũ khí. Hình ảnh bà mẹ miền Trung với chiếc áo bà ba đen, quàng khăn dù, hiên ngang đứng mũi chịu sào giữa sông nước mênh mông đã làm kẻ thù phải khiếp sợ và bạt vía.

Ước tính trong những năm tháng rực lửa ấy, Mẹ Suốt đã thực hiện hàng ngàn chuyến đò ngang, đưa hàng vạn lượt cán bộ, bộ đội sang sông an toàn, góp phần quan trọng vào việc duy trì mạch máu giao thông thông suốt. Với những chiến công xuất sắc ấy, ngày 1/1/1967, Mẹ Nguyễn Thị Suốt đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Năm 1968, giữa lúc cuộc kháng chiến đang bước vào giai đoạn cam go, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh trong một trận oanh tạc dữ dội của máy bay Mỹ tại bến đò quê hương. Máu của mẹ đã hòa vào lòng sông Nhật Lệ, tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa, dòng sông Nhật Lệ lại hiền hòa chảy ra biển lớn. Nhưng ở một góc trang trọng bên bờ sông, tượng đài Mẹ Suốt vẫn đứng đó, oai phong và hiền từ. Bức tượng khắc họa dáng đứng hiên ngang của mẹ, một tay cầm chắc mái chèo, ánh mắt kiên định hướng về phía trước, nhắc nhở các thế hệ mai sau về một thời kỳ máu lửa và sự hy sinh cao cả của những bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Huyền thoại về Mẹ Suốt – người mẹ của bến đò Nhật Lệ – sẽ mãi là một khúc ca bi tráng, sống mãi trong lòng dân tộc và lưu truyền đến muôn đời sau.