[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] Nhà thơ Tố Hữu: Cây đại thụ trong làng thơ cách mạng Việt Nam

"Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ / Mặt trời chân lý chói qua tim...". Những vần thơ rực lửa ấy đã trở thành khúc tráng ca thức tỉnh biết bao trái tim tuổi trẻ. Nhà thơ Tố Hữu không chỉ là một nhà hoạt động cách mạng kiên trung, mà còn là "cây đại thụ" của nền thi ca cách mạng Việt Nam. Thơ ông là biên niên sử bằng vần, ghi lại những chặng đường gian khổ nhưng vô cùng oanh liệt của dân tộc, là ngọn lửa thắp sáng lý tưởng cho thanh niên bao thế hệ dấn thân vì độc lập, tự do.

Tố Hữu (tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành) sinh năm 1920 trong một gia đình nhà nho nghèo tại Thừa Thiên Huế. Lớn lên giữa cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến nỗi thống khổ của nhân dân dưới ách thống trị của thực dân phong kiến, người thanh niên ấy đã sớm mang trong mình dòng máu yêu nước sục sôi.

Năm 1937, khi mới 17 tuổi, Tố Hữu vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Khoảnh khắc giác ngộ lý tưởng ấy đã tạo ra một bước ngoặt vĩ đại không chỉ trong cuộc đời hoạt động cách mạng mà còn trong sự nghiệp thi ca của ông. Tập thơ đầu tay Từ ấy ra đời như một tiếng reo vui tột độ của một linh hồn thanh niên tìm thấy lẽ sống lớn lao. Ngay cả khi bị thực dân Pháp bắt giam, đày ải qua các nhà lao khắc nghiệt như Lao Bảo, Đắk Glei, ý chí chiến đấu của người cộng sản trẻ tuổi vẫn không hề lay chuyển. Thơ ông bay ra ngoài song sắt, trở thành những tờ truyền đơn rực lửa cổ vũ đồng bào đứng lên khởi nghĩa.

Sự vĩ đại của Tố Hữu nằm ở chỗ: Con đường thơ của ông luôn song hành mật thiết với con đường cách mạng của dân tộc. Mỗi giai đoạn lịch sử của đất nước đều được khắc họa sống động, hào hùng qua từng chặng đường thơ của ông.

Trong kháng chiến chống Pháp, thơ Tố Hữu mang âm hưởng sử thi hào tráng, ngợi ca vẻ đẹp của bộ đội Cụ Hồ, của tình dân quân cá nước. Đỉnh cao là bài thơ Việt Bắc – một kiệt tác tổng kết lại mười năm kháng chiến gian khổ mà anh hùng, ngập tràn tình nghĩa thủy chung giữa những người kháng chiến và đồng bào vùng chiến khu.

Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, với các tập thơ Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa, thơ Tố Hữu biến thành tiếng kèn xung trận giục giã hàng triệu thanh niên miền Bắc "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước". Thơ ông khắc họa hình tượng những con người Việt Nam vĩ đại đứng trên tuyến đầu chống đế quốc: hình ảnh anh giải phóng quân, cô gái mở đường, chị dân quân miền Nam kiên cường, bất khuất.

Là một nhà hoạt động chính trị xuất sắc, một nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, nhưng trong lòng nhân dân, Tố Hữu trước hết vẫn là "Con chim đầu đàn" của nền thi ca cách mạng. Ông đã vinh dự được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt 1 (năm 1996).

Những vần thơ Việt Bắc mà các em đang học trên bục giảng không chỉ là kiến thức văn học đơn thuần, mà là máu thịt, là lý tưởng của một thế hệ đã hiến dâng trọn thanh xuân cho Tổ quốc. Hình ảnh người thanh niên Tố Hữu năm xưa hăng hái bắt nhịp cùng lý tưởng cách mạng chính là nguồn cảm hứng to lớn, cổ vũ tuổi trẻ Đoàn trường hôm nay biết sống có hoài bão, đem sức trẻ, tri thức và niềm đam mê của mình hòa chung vào nhịp đập xây dựng và kiến thiết quê hương.