[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] Thiếu tướng Y Blôk Êban: vị tướng đầu tiên của đại ngàn Tây Nguyên

Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, tên tuổi của Thiếu tướng Y Blôk Êban sừng sững như một cây Kơ-nia cổ thụ rợp bóng mát chở che cho buôn làng. Là vị tướng đầu tiên của dân tộc Êđê, cuộc đời ông là một bản trường ca bất tận về lòng trung thành với Đảng, với Bác Hồ và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết mà "cánh chim Phí" ấy thắp lên sẽ còn cháy mãi trên mảnh đất bazan huyền thoại.

Y Blôk Êban sinh năm 1921 tại một buôn nghèo thuộc xã Ea Pốk, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk. Sinh ra và lớn lên dưới ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp, chứng kiến cảnh đồng bào mình bị bóc lột, giam cầm, chàng thanh niên Êđê đã sớm nuôi dưỡng ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc.

Từ một người lính khố xanh bị bắt lính, được ánh sáng của Đảng và Cách mạng soi đường, Y Blôk Êban đã vận động binh lính khởi nghĩa, tham gia giành chính quyền tại Đắk Lắk trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Kể từ khoảnh khắc lịch sử đó, ông trọn đời mang trong mình lời thề thiêng liêng: Đi theo Bác Hồ, đi theo lý tưởng giải phóng dân tộc, giành lại tự do cho các buôn làng Tây Nguyên.

Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Y Blôk Êban luôn có mặt ở những mặt trận ác liệt nhất của chiến trường Khu 5 và Tây Nguyên. Ông không chỉ là một nhà chỉ huy quân sự tài ba, mưu lược mà còn là một nhà hoạt động chính trị xuất sắc.

Bằng uy tín lớn lao và tấm lòng chân thành, chân trần lội suối băng rừng đến từng buôn làng, ông đã vận động, quy tụ hàng vạn đồng bào các dân tộc anh em (Êđê, Ba Na, Gia Rai, M’nông...) đập tan âm mưu chia rẽ sắc tộc của kẻ thù. Dưới sự lãnh đạo của ông, lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Đắk Lắk ngày càng lớn mạnh.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Tây Nguyên lịch sử năm 1975, Y Blôk Êban đã có những đóng góp to lớn trong việc chỉ đạo lực lượng địa phương phối hợp cùng bộ đội chủ lực, tạo nên trận đánh thọc sâu chấn động giải phóng Buôn Ma Thuột (10/3/1975), mở toang cánh cửa giải phóng hoàn toàn miền Nam. Với những cống hiến vĩ đại, ông vinh dự trở thành người con đầu tiên của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên được phong hàm Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất, trên cương vị Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, Thiếu tướng Y Blôk Êban tiếp tục cống hiến tâm sức để xây dựng quê hương, hàn gắn vết thương chiến tranh và phát triển đời sống cho đồng bào các dân tộc.

Năm 2018, Thiếu tướng Y Blôk Êban nhẹ nhàng vĩnh biệt đại ngàn, thọ 98 tuổi. Trái tim của vị tướng già đã ngừng đập, nhưng khí phách kiên trung và đức độ của ông đã hóa thành bất tử.