[Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng] Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần: Huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc

Vào ngày 19/7/1968, giữa những khoảng lặng ngắn ngủi hiếm hoi của các trận bom cày xới đất trời Đồng Lộc, chị Võ Thị Tần (Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh) đã chép vội bức thư gửi về cho người mẹ quê nhà. Tờ giấy không có dòng kẻ, những nét chữ nguệch ngoạc nhưng ngay ngắn chở che bao tâm tình của người con gái tuổi đôi mươi.

Giữa nơi ranh giới sống chết vô cùng mong manh, bức thư không hề nhuốm màu bi lụy mà tràn ngập tinh thần lạc quan, yêu đời. Chị mộc mạc kể cho mẹ nghe về niềm vui chiến thắng khi nối liền mạch đường cho những chuyến xe ra tiền tuyến, về những mẩu chuyện vui nơi khói lửa: "Ban đêm giặc Mỹ thắp đèn để chúng con làm đường. Ban ngày chúng đem bom giết cá để chúng con cải thiện".

Chị cũng không quên gửi gắm tình yêu thương, dặn dò em trai phụ giúp mẹ đỡ đần công việc. Dù đang đối mặt với cái chết cận kề, chị Tần vẫn kiên cường an ủi mẹ: "Mẹ đừng lo, ở đây vui lắm mẹ ạ". Từng câu chữ trong bức thư hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam không chỉ là tình cảm gia đình thiêng liêng mà còn là tuyên ngôn đanh thép về ý chí quyết chiến, quyết thắng của cả một thế hệ thanh niên xung phong (TNXP).

Ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) khi ấy là yết hầu giao thông quan trọng để hậu phương miền Bắc chi viện cho tiền tuyến miền Nam. Chỉ trong 6 tháng (từ tháng 4 đến tháng 10/1968), đế quốc Mỹ đã trút xuống nơi đây gần 50.000 quả bom các loại. Đất đá biến dạng, hố bom chồng lên hố bom, không một nhành cây ngọn cỏ nào có thể mọc nổi.

Bất chấp hiểm nguy, 16 cô gái thuộc Tiểu đội 4 của chị Tần vẫn ngày đêm bám trụ, san lấp hố bom, rà phá bom mìn để thông đường. Chiều định mệnh ngày 24/7/1968, khi đang làm nhiệm vụ, trận bom thứ 18 trong ngày dội xuống. Một quả bom nổ sát hầm chữ A đã vùi lấp cả 10 nữ TNXP. Các chị ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, người trẻ nhất là em Võ Thị Hà mới vừa tròn 17 tuổi. Bức thư cuối cùng của chị Tần gửi về, khi đến tay người mẹ cũng là lúc các chị đã mãi mãi nằm lại với núi rừng.

Sự hy sinh lẫm liệt của 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc, cùng với hơn 20 nghìn cán bộ, chiến sĩ TNXP đã ngã xuống trên tuyến lửa Trường Sơn, đã góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của dân tộc.

Đã gần nửa thế kỷ trôi qua, chiến tranh lùi xa nhưng bức thư của nữ anh hùng Võ Thị Tần vẫn khiến bao thế hệ hôm nay rưng rưng xúc động. Đó không chỉ là kỷ vật chiến tranh, mà là một di sản tinh thần vô giá, nhắc nhở chúng ta về những "đóa hoa" đã hy sinh tuổi thanh xuân, lấy máu thịt mình dệt nên hình hài đất nước hòa bình, độc lập. Hôm nay, Ngã ba Đồng Lộc trở thành "địa chỉ đỏ" thiêng liêng, nơi hàng triệu bước chân hành hương tìm về để nghiêng mình tri ân thế hệ "Mãi mãi tuổi 20".