Đoàn trường THPT Hoàng Văn Thụ (7)
trình từ một người thợ in yêu nước đến vị Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, đồng chí Nguyễn Trọng Cát (Ba Cát) là biểu tượng cho ý chí bất khuất của người chiến sĩ cộng sản, suốt đời tận hiến cho sự nghiệp giải phóng miền Đông gian khổ.
Người thanh niên thợ in và bản lĩnh trong ngục tù thực dân
Đồng chí Nguyễn Trọng Cát sinh năm 1917 tại xã Tân Quang, huyện Văn Lâm, tỉnh Hải Hưng. Khác với nhiều bạn bè cùng trang lứa, ông sớm giác ngộ lý tưởng và tham gia cách mạng từ năm 1938 trong phong trào nghiệp đoàn thợ in Hà Nội. Ông là nòng cốt trong các cuộc đấu tranh trực diện với thực dân Pháp và giới chủ tư sản.
Tháng 2 năm 1940, sau khi được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, ông bị địch bắt giam. Những năm tháng sau đó là một hành trình thử thách cực đại qua các "địa ngục trần gian" như Hỏa Lò, Sơn La và cuối cùng là Côn Đảo. Tuy nhiên, xiềng xích không thể khóa được ý chí. Ngay trong nhà tù, ông vẫn bền bỉ học tập đường lối cách mạng, tham gia đội tự vệ nhà tù Côn Đảo để bảo vệ đồng chí và đấu tranh với kẻ thù.
Vị thủ lĩnh gắn bó với vùng "Đất Thép" Trảng Bàng
Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945, ông từ Côn Đảo trở về đất liền và được điều về Tây Ninh hỗ trợ Tỉnh ủy. Đây chính là nơi tên tuổi của "ông Ba Cát" bắt đầu gắn liền với mảnh đất Trảng Bàng anh hùng:
Bí thư Huyện ủy đầu tiên: Năm 1946, ông giữ chức Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Trảng Bàng.
Bám trụ địa bàn điểm: Sau hiệp định Genève (1954), ông đảm nhiệm chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, trực tiếp đặc trách xã điểm An Tịnh, Trảng Bàng – nơi được coi là "cái nôi" của phong trào cách mạng địa phương.
Dưới sự lãnh đạo của ông, phong trào đấu tranh tại địa phương luôn giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết, tạo tiền đề vững chắc cho các giai đoạn kháng chiến tiếp theo.
Vị lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm khắp miền Đông
Trong suốt hai cuộc kháng chiến, đồng chí Nguyễn Trọng Cát đã kinh qua rất nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ:
1. Giai đoạn 1948 - 1960: Hoạt động tại Chợ Lớn, Bà Rịa và giữ chức Bí thư Huyện ủy Long Thành.
2. Giai đoạn 1960 - 1967: Giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa, Bà Rịa và là Khu ủy viên Khu ủy miền Đông phụ trách An ninh.
3. Giai đoạn 1967 - 1977: Ông liên tục giữ các trọng trách như Bí thư Tỉnh ủy Biên Hòa, Thường vụ Khu ủy miền Đông, và Vụ trưởng tại Ban Tổ chức Trung ương.
Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông cũng thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo quyết đoán, sâu sát với quần chúng và có tầm nhìn chiến lược trong công tác tổ chức cán bộ.
Sống trọn tình, vẹn nghĩa với quê hương thứ hai
Sau năm 1977, đồng chí Nguyễn Trọng Cát trở lại Tây Ninh giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy. Dù đã ở vị trí cao, ông vẫn luôn dành tình cảm đặc biệt cho Trảng Bàng khi nhận lời làm cố vấn cho Huyện ủy cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1984.
Ngày 27/12/1989, trái tim của người chiến sĩ "Ba Cát" đã ngừng đập. Cuộc đời hơn 50 năm hoạt động cách mạng của ông là một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành, sự hy sinh và tình yêu thương dành cho nhân dân miền Đông Nam Bộ. Tên tuổi của ông mãi là niềm tự hào trong trang sử vàng của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Tây Ninh.
