Anh hùng Lực lượng vũ trang

Đoàn trường THPT Hoàng Văn Thụ- Hoàng Lê Kha

Hoàng Lê Kha

Tây Ninh06/05/2026Dương Thị Yến Trang (Đoàn trường THPT Hoàng Văn Thụ, Châu Thành, Tây Ninh)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nếu các câu chuyện về Dương Minh Châu hay Hồ Văn Lâm gợi lên hình ảnh về những trận đánh du kích đầy mưu trí, thì câu chuyện về Hoàng Lê Kha lại là một bản hùng ca bi tráng về khí tiết của người cộng sản trước một trong những giai đoạn khốc liệt nhất của lịch sử: thời kỳ “máy chém kéo đi khắp miền Nam”.

Dưới đây là câu chuyện về người Bí thư Tỉnh ủy bất khuất của đất Tây Ninh.

Hoàng Lê Kha (tên thật là Hoàng Lê Cẩn) sinh năm 1917 tại Thanh Hóa. Tuy nhiên, phần lớn cuộc đời hoạt động cách mạng rực rỡ nhất của ông lại gắn liền với mảnh đất Tây Ninh. Ông là một trí thức có trình độ học vấn cao, phong thái đĩnh đạc nhưng lại vô cùng gần gũi với quần chúng. Trong kháng chiến chống Pháp, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng và đến năm 1959, ông là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh. Đây là thời điểm đen tối nhất của cách mạng miền Nam khi luật 10/59 của chính quyền Ngô Đình Diệm ra đời, lê máy chém đi khắp nơi để đàn áp những người yêu nước.

Tháng 8 năm 1959, trong một chuyến đi công tác, Hoàng Lê Kha không may rơi vào tay giặc. Biết ông là cán bộ cao cấp, đầu não của phong trào cách mạng tại Tây Ninh, kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn: từ tra tấn dã man “chết đi sống lại” đến dùng tiền tài, địa vị để dụ dỗ. Thế nhưng, tất cả những gì chúng nhận được chỉ là cái lắc đầu và ánh mắt khinh bỉ. Tại tòa án quân sự đặc biệt, ông đã biến phiên tòa thành nơi luận tội kẻ thù. Khi bị tuyên án tử hình, ông không hề nao núng mà vẫn giữ tư thế hiên ngang của một người làm chủ vận mệnh.Rạng sáng ngày 12 tháng 3 năm 1960, quân địch đưa ông ra pháp trường tại Gò nổi Trảng Lớn (Tây Ninh). Chúng mang theo chiếc máy chém – công cụ tử hình tàn khốc nhất thời bấy giờ – với ý định dùng cái chết của ông để răn đe, làm nhụt chí sĩ khí của nhân dân.Hàng ngàn người dân đã đổ về, nước mắt tuôn rơi nhưng trong lòng sục sôi căm hận. Trước giờ hành hình, khi chúng hỏi ông có muốn nói lời cuối cùng không, Hoàng Lê Kha đã bình thản từ chối mọi đặc ân giả tạo của kẻ thù. Ông hiên ngang bước lên bục, gương mặt không chút sợ hãi.

Cái chết của ông không phải là sự kết thúc, mà là một “ngòi nổ” cho phong trào Đồng Khởi tại Tây Ninh. Hình ảnh người Bí thư Tỉnh ủy hy sinh dưới lưỡi máy chém đã trở thành biểu tượng cho sự tàn bạo của chế độ cũ và lòng trung kiên vô hạn của những người con đất Việt.

SỐNG MÃI VỚI TÊN ĐẤT, TÊN TRƯỜNG

Hoàng Lê Kha là người cán bộ cao cấp duy nhất của Đảng bị hành quyết bằng máy chém trong thời kỳ này. Sự hy sinh của ông đã trở thành động lực to lớn cho quân dân Tây Ninh vùng lên phá kìm, diệt ác.

Vinh danh: Năm 1997, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Ngôi trường mang tên ông: Tại Tây Ninh, ngôi trường Trung học phổ thông chuyên mang tên Hoàng Lê Kha là nơi đào tạo những thế hệ học sinh ưu tú nhất của tỉnh, như một cách để viết tiếp giấc mơ về một dân tộc trí tuệ và tự cường mà ông đã hằng theo đuổi.

Tên đường: Hầu hết các đô thị lớn tại Tây Ninh và cả TP. Hồ Chí Minh đều có những con đường mang tên ông.

Câu chuyện về Hoàng Lê Kha nhắc nhở chúng ta rằng, có những cái chết đã trở thành bất tử. Lưỡi máy chém có thể cắt lìa sự sống, nhưng không bao giờ có thể cắt đứt được ý chí và niềm tin vào độc lập của những người anh hùng.

Bạn có ấn tượng nhất với chi tiết nào trong cuộc đời của vị Bí thư Tỉnh ủy kiên cường này không?

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn