Đoàn Trường THPT Tức Tranh - “Anh Hùng Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi (1940-1964) là một anh hùng liệt sĩ tiêu biểu của Việt Nam trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Giữa những năm tháng miền Nam sục sôi trong khói lửa chiến tranh, Sài Gòn không chỉ là đầu não của chính quyền tay sai mà còn là nơi chứng kiến những cuộc đối đầu thầm lặng nhưng khốc liệt vô cùng. Trong lòng đô thị hoa lệ và ngột ngạt ấy, có một người thanh niên Quảng Nam, dáng người gầy gò, đôi mắt sáng và nụ cười hiền hậu. Anh là Nguyễn Văn Trỗi, người thợ điện của nhà máy điện Chợ Quán, đồng thời là một chiến sĩ biệt động trung kiên của tổ chức.Mùa xuân năm 1964, Sài Gòn đón nhận một thông tin chấn động: Robert McNamara – Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, kẻ được mệnh danh là "kiến trúc sư trưởng" của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam – sẽ đến Nam Việt Nam để vạch ra những kế hoạch càn quét đẫm máu mới. Nhận được chỉ thị từ cấp trên, tổ biệt động của Nguyễn Văn Trỗi quyết định thực hiện một kế hoạch táo bạo: đặt mìn tại cầu Công Lý – con đường độc đạo mà phái đoàn McNamara bắt buộc phải đi qua từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố.Công việc chuẩn bị diễn ra trong sự khẩn trương và bảo mật tuyệt đối. Anh Trỗi khi ấy mới cưới vợ được mười chín ngày. Người vợ trẻ Phan Thị Quyên còn chưa kịp quen với hơi ấm của chồng, chưa kịp hiểu hết những lo toan hằn trên trán anh mỗi đêm bên ngọn đèn dầu. Đối với anh Trỗi, tình yêu đôi lứa thật đẹp, thật thiêng liêng, nhưng tình yêu Tổ quốc lúc này là mệnh lệnh tối cao. Đêm trước ngày hành động, anh nhìn vợ ngủ say, lòng dâng lên một niềm thương cảm vô hạn, nhưng ánh mắt anh khi nhìn về phía cây cầu Công Lý lại ngập tràn quyết tâm.

Ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi vạn vật còn chìm trong sương sớm, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội tiếp cận cầu Công Lý để rải dây điện và chôn giấu khối thuốc nổ nặng hàng chục kilôgam. Mọi đường đi nước bước đã được tính toán kỹ lưỡng. Thế nhưng, một sự cố không ngờ đã xảy ra. Sự xuất hiện dày đặc của hiến binh và cảnh sát chìm đã khiến kế hoạch bị lộ. Anh Trỗi bị bắt ngay tại trận khi tay vẫn còn cầm sợi dây điện nguồn.Kẻ thù hí hửng như bắt được báu vật. Chúng hiểu rằng người thanh niên này nắm giữ sơ đồ của cả một mạng lưới biệt động Sài Gòn đang là nỗi khiếp sợ của chúng. Ngay lập tức, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa vào phòng tra tấn của Tổng nha Cảnh sát.Tại đây, một cuộc chiến không cân sức giữa một bên là bạo lực tàn bạo, máy móc tối tân với một bên là tấm thân gầy và ý chí bằng thép đã diễn ra. Chúng dùng đủ mọi cực hình: tra điện vào tai, vào đầu ngón tay, dùng roi cá đuối quật nát tấm lưng anh, rồi dìm đầu anh vào thùng nước xà phòng đậm đặc. Mỗi lần anh ngất đi, chúng lại giội nước lạnh cho anh tỉnh lại rồi tiếp tục tra khảo.Nhưng câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ người thợ điện 24 tuổi chỉ là cái lắc đầu và những lời đanh thép:"Tôi làm việc này để cứu nước tôi. Tôi không biết ai khác. Chỉ có một mình tôi làm!"Không khuất phục được anh bằng đòn roi, kẻ thù chuyển sang dùng đòn tâm lý. Chúng đưa tiền bạc, hứa hẹn danh vọng, chức tước, và thậm chí đưa cả người vợ trẻ Phan Thị Quyên vào phòng giam để dùng tình cốt nhục làm lung lạc chí hướng của anh. Nhìn thấy vợ bị bọn lính xô đẩy, lòng anh Trỗi đau như cắt. Nhưng anh giữ chặt nắm tay, nhìn thẳng vào mắt vợ và nói: "Quyên! Em phải sống và tin tưởng vào các anh. Đừng khóc, đừng để chúng thấy chúng ta yếu đuối." Biến đau thương thành sức mạnh, khí phách của anh không những không tiêu tan mà còn truyền thêm nghị lực cho người vợ trẻ, biến chị từ một cô gái ngây thơ thành một người chiến sĩ tiếp bước con đường của chồng.

Biết không thể khai thác được gì từ người chiến sĩ biệt động kiên cường này, và để răn đe phong trào cách mạng đang lên cao, chính quyền tay sai Sài Gòn đã quyết định đưa Nguyễn Văn Trỗi ra tử hình.Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, một buổi sáng mùa thu định mệnh. Pháp trường được thiết lập ngay tại sân sau của Khám Chí Hòa. Kẻ thù dàn dựng một lực lượng hùng hậu với lính gác bồng súng nạp đạn sẵn, cùng rất nhiều phóng viên báo chí trong và ngoài nước nhằm rêu rao chiến tích của chúng. Nhưng chúng đã lầm, chính chúng đã tự dựng lên một sân khấu để người anh hùng trình diễn khúc ca khải hoàn của lòng yêu nước.Nguyễn Văn Trỗi bước ra pháp trường trong bộ quần áo bà ba màu trắng cát. Dù trải qua nhiều tháng ngày giam cầm, tra tấn, gầy gò và mang đầy thương tích, nhưng bước đi của anh vẫn vô cùng hiên ngang, đầu ngẩng cao, đôi mắt sáng quắc lướt qua hàng lính áp giải. Sự tự tin và điềm tĩnh của anh khiến những tên đao phủ phải run sợ.Khi tiến đến gần chiếc cột gỗ, một tên lính tiến lại gần, cầm chiếc băng đen định bịt mắt anh. Anh Trỗi liền gạt phắt tay tên lính ra, giọng anh vang lên dõng dạc, phá tan bầu không khí ngột ngạt của pháp trường:"Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!"Lời nói ấy như một luồng điện mạnh mẽ, khiến tất cả các phóng viên nước ngoài có mặt tại đó phải sững sờ. Họ vội vã bấm máy, ghi lại khoảnh khắc một người tử tù không hề sợ hãi cái chết, mà trái lại, đang làm chủ hoàn toàn không gian xung quanh.Bọn lính lúng túng cố tình buộc anh vào cột. Anh Trỗi không hề chống cự, anh đứng thẳng, bộ ngực gầy phập phồng theo từng nhịp thở của đất trời quê hương. Anh tranh thủ từng giây phút cuối cùng để vạch trần bộ mặt của kẻ xâm lược trước các phóng viên:"Các người hãy nhớ lấy lời tôi! Kẻ xâm lược là đế quốc Mỹ, chính chúng là kẻ gây ra đau thương, chết chóc cho đồng bào ta. Tôi không có tội! Người có tội là những kẻ rước voi về giày mả tổ!"

Giờ định mệnh đã đến. Đội hành hình dàn hàng ngang, những họng súng đen ngòm chỉ thẳng vào ngực anh. Tên chỉ huy giơ cao thanh gươm lệnh. Không một chút dao động, Nguyễn Văn Trỗi dồn tất cả sức lực còn lại trong cơ thể, tiếng hô của anh vang lên lồng lộng, vang xa khắp các bức tường của Khám Chí Hòa, xuyên qua các con phố Sài Gòn:"Hồ Chí Minh muôn năm!""Hồ Chí Minh muôn năm!""Hồ Chí Minh muôn năm!""Việt Nam muôn năm!""Đoành! Đoành! Đoành!" – Loạt đạn lạnh lùng vang lên. Tấm áo trắng của anh loang nổ những vệt máu đỏ tươi. Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống. Anh hy sinh khi tuổi đời mới vừa tròn hai mươi tư, cái tuổi đẹp nhất của một đời người, cái tuổi đầy ắp những ước mơ và hoài bão.Máu của người anh hùng đã thấm sâu vào lòng đất mẹ Sài Gòn. Nhưng kẻ thù đã hoàn toàn thất bại. Chúng muốn dập tắt một đốm lửa, nhưng chúng không ngờ rằng chính loạt đạn ấy đã biến đốm lửa Nguyễn Văn Trỗi thành một ngọn núi lửa phẫn nộ, rực cháy trong lòng hàng triệu thanh niên Việt Nam và những người yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới.

Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi tại pháp trường Khám Chí Hòa ngay lập tức đã tạo nên một làn sóng chấn động mạnh mẽ. Ở độ tuổi hai mươi tư, anh đã chọn cho mình một cái chết vinh quang hơn muôn ngàn lần một cuộc sống tủi nhục trong vòng nô lệ. Lời hô vang danh hiệu vị Lãnh tụ kính yêu của anh trước họng súng quân thù đã chứng minh một chân lý: niềm tin vào chính nghĩa và độc lập dân tộc có thể vượt qua mọi nỗi sợ hãi bản năng của con người.