đoàn xã kc 56

Những câu chuyện được kể ấm áp, dung dị từ những người thân của các nhà cách mạng, về những mảnh ký ức riêng tư, vừa đời thường, vừa thấm dấu ấn lịch sử - những câu chuyện mà chỉ có họ, với trải nghiệm trong gia đình, mới có thể truyền lại trọn vẹn.

Bà Nguyễn Thanh Hương, con gái nhà cách mạng Nguyễn Khang (1919-1976) nguyên Thường vụ Xứ ủy, Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Hà Nội (UBKNHN), mở đầu với câu chuyện tình yêu vừa ngọt ngào vừa đặc biệt của cha mẹ mình. Mối tình nảy nở giữa những ngày đất nước sục sôi chuẩn bị khởi nghĩa. Năm 1945, đoàn xiếc Tạ Duy Hiển tập trung tại Hà Đông, trái tim chàng chiến sĩ Nguyễn Khang xao xuyến bởi cô con gái Tạ Thị Thọ của ông Hiển. Nhưng giữa bộn bề công việc cách mạng, ông không biết mở lời thế nào. Sau này, nhờ ông Đặng Kim Giang, một người bạn thân thiết của cả hai gia đình mà hai người mới có dịp nên duyên.

Bà Hương cười, kể lại buổi hẹn hò đầu tiên của cha mẹ: “Hai ông bà mỗi người một chiếc xe đạp, thong thả vòng quanh bờ hồ. Mẹ tôi rủ bố ăn kem ở Hàng Đào, nhưng đến khi thanh toán thì hóa ra bố… không trả tiền, mà mẹ trả”.

Những tưởng tình cảm ấy sẽ nhanh chóng kết thành đôi, nhưng ông Nguyễn Khang vẫn kiên định: “Cách mạng chưa thành công, nhất định không lấy vợ”. Phải hơn một năm sau - 1946, khi khói lửa kháng chiến đã tạm lắng, ông mới cưới bà Thọ trong một lễ thành hôn giản dị, ấm áp giữa vòng tay hai bên gia đình. Ông Nguyễn Khang thường dạy con cháu: “Học để làm việc có ích, sống xứng đáng với đồng đội”. Sau này, ông còn góp phần hỗ trợ cách mạng Lào như một minh chứng cho tầm nhìn về tình hữu nghị cách mạng.

Tiếp nối câu chuyện, ông Trần Kháng Chiến, con trai đồng chí Trần Tử Bình (1907-1967), nguyên Thường vụ Xứ ủy, trực cơ quan Xứ ủy ở Vạn Phúc và phụ trách 10 tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, đưa người nghe trở lại những ngày trước khởi nghĩa, khi công việc chuẩn bị được tiến hành khẩn trương, từng bước chắc chắn. Ông kể, cha mình từng trực tiếp gặp chỉ huy quân Nhật ở Hà Đông, thuyết phục họ không can thiệp vào công việc của nhân dân, tạo điều kiện cho lực lượng cách mạng giành chính quyền trong hòa bình. Một quyết định tưởng như chỉ là “chi tiết nhỏ” ấy lại mở ra cánh cửa cho khởi nghĩa ở Hà Đông diễn ra thuận lợi, không đổ máu, điều mà trong chiến tranh rất khó để diễn ra. Ông Chiến cũng chia sẻ những ký ức về tình đồng chí trong chiến tranh: có những lúc chỉ cần một cái nhìn hay một cái bắt tay là đủ hiểu nhau; có những đêm cả đơn vị chỉ có một tấm chăn vẫn chia sẻ đều; hay những củ sắn luộc trong hành quân cũng được bẻ đôi cho đồng đội. “Đó là tình cảm mà thế hệ chúng tôi luôn trân trọng, bởi nó được xây từ niềm tin tuyệt đối vào lý tưởng chung”, ông nói.