Đoàn xã Quỹ Nhất (26)

Con đường đất đỏ xuyên qua cánh rừng từng là tuyến vận chuyển quan trọng.

Ngày ấy, bom đạn cày nát mặt đường. Xe qua lại trong đêm, đèn tắt, chỉ dựa vào tín hiệu và sự dẫn đường của những người lính. Anh Phúc là một trong số đó.Người ta gọi anh là “người giữ đường”.Đêm nào anh cũng có mặt từ rất sớm.Cây đèn pin nhỏ, một chiếc còi, và trí nhớ thuộc từng ổ gà, từng khúc cua.“Đoạn này phải đi chậm.”“Chỗ kia bom vừa đánh xong, tránh sang trái.”Anh nói với từng chiếc xe như nói với người thân.Có người đùa:“Ông này chắc thuộc cả đường hơn thuộc mặt vợ.”Anh cười:“Đường này mà không thuộc… thì chết cả đoàn.”Một đêm, mưa lớn. Đường trơn như mỡ.Một đoàn xe chuẩn bị qua đoạn dốc nguy hiểm.Anh Phúc đứng giữa mưa, tay ra hiệu.“Chậm thôi! Giữ khoảng cách!”Chiếc xe đầu tiên vừa qua thì một tiếng nổ lớn vang lên phía sau.Bom!Đất đá đổ xuống, chắn ngang đường.Đoàn xe bị kẹt.Nếu không thông đường kịp, sáng ra máy bay sẽ phát hiện.Anh Phúc lao vào đống đất đá.“Anh em! Dọn đường ngay!”Mưa xối xả. Đất nhão ra, nặng trĩu. Tay ai cũng trầy xước.Nhưng không ai dừng lại.Một quả bom chưa nổ nằm ngay giữa đường.Nguy hiểm.Mọi người chùn lại.Anh Phúc tiến lên.“Tôi xử lý.”“Nguy hiểm lắm!”Anh chỉ nói:“Nếu không làm… cả đoàn xe không qua được.”Anh cúi xuống, cẩn thận gạt từng lớp đất.Mồ hôi hòa với nước mưa.Mọi người nín thở.Một tiếng “cạch” khẽ vang lên.Rồi—Im lặng.Anh thở phào:“Xong rồi.”Cả đội vỡ òa.Con đường được thông.Đoàn xe tiếp tục lăn bánh trong đêm.Anh Phúc đứng nhìn theo, ướt sũng từ đầu đến chân.Một người vỗ vai anh:“Xong rồi, về nghỉ thôi.”Anh lắc đầu:“Còn chuyến sau nữa.”Rạng sáng.Một trận bom bất ngờ trút xuống đúng con đường ấy.Khi mọi người quay lại, con đường lại bị xới tung.Và anh Phúc…không còn nữa.Sau chiến tranh, con đường được làm lại, trải nhựa phẳng phiu.Xe cộ qua lại tấp nập.Ít ai biết rằng, dưới lớp nhựa ấy là bao nhiêu mồ hôi, máu và cả tính mạng của những người như anh.Người ta dựng một tấm bia nhỏ bên đường.Không ghi nhiều.Chỉ có dòng chữ:“Người giữ đường.”Một ngày, một cậu bé đứng đọc tấm bia.Nó hỏi bố:“Người này là ai vậy bố?”Người cha nhìn con đường dài trước mặt, giọng chậm rãi:“Là người đã giúp con đường này không bao giờ bị tắt.”“Ông ấy có còn không?”Người cha lắc đầu.“Không.”“Vậy sao vẫn gọi là giữ đường?”Người cha xoa đầu con:“Vì có những người… dù đã đi rồi, nhưng con đường họ giữ… vẫn còn mãi.”Con đường vẫn nối dài.Những chuyến xe vẫn đi qua.Và đâu đó, trong tiếng gió rừng—Người ta vẫn nghe như có một giọng nói quen thuộc:“Đi chậm thôi… đoạn này nguy hiểm.”