Đoàn xã Quỹ Nhất (401)

Gió rừng Trường Sơn đêm ấy thổi hun hút. Cơn mưa chiều vừa dứt, để lại hơi đất ẩm ngai ngái hòa lẫn mùi thuốc súng còn vương lại đâu đó trong không khí.

Trong căn hầm nhỏ lợp bằng thân cây và đất nện, anh Lâm ngồi dựa lưng vào vách, tay cầm mẩu bút chì đã cùn. Ánh đèn dầu leo lét hắt lên khuôn mặt sạm nắng, đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ.

Anh đang viết thư. “Má à… con vẫn khỏe. Đơn vị con vừa chuyển vị trí…”

Viết đến đó, anh dừng lại. Ngoài kia, tiếng côn trùng rả rích, hòa cùng tiếng suối chảy xa xa. Một sự bình yên hiếm hoi giữa những ngày bom đạn.

Anh khẽ mỉm cười, nhớ về căn nhà nhỏ nơi quê nghèo ven sông. Nhớ má. Nhớ em gái. Nhớ những buổi chiều thả trâu ngoài đồng, trời trong xanh đến mức tưởng như chẳng bao giờ có chiến tranh.

“Má đừng lo cho con. Ở đây tụi con có nhau…” Anh chưa kịp viết tiếp thì một tiếng nổ vang trời xé toạc màn đêm.

“BÁO ĐỘNG! MÁY BAY!”

Giọng hô khẩn cấp dội vào hầm. Lâm vội gấp lá thư, nhét vào túi áo ngực, chộp lấy khẩu súng rồi lao ra ngoài.

Bầu trời rực sáng bởi pháo sáng và những vệt đạn phòng không. Máy bay gầm rú như xé gió. Đất rung chuyển. Những cột lửa bùng lên phía sườn đồi.

Lâm cùng đồng đội lao về phía trận địa. Không ai nói với ai câu nào. Họ đã quen với những đêm như thế này.

Bom trút xuống. Một tiếng nổ chát chúa ngay gần đó. Lâm bị hất văng xuống đất. Tai ù đi, mắt tối sầm. Khi anh gượng dậy được, khói bụi mù mịt, tiếng gọi nhau vang lên đứt quãng.“Có ai bị thương không?”. “Bên này! Có người kẹt!”. Lâm bò về phía tiếng gọi. Một chiến sĩ trẻ bị đất đá vùi lấp nửa người, mặt tái mét. “Cố lên! Tôi kéo cậu ra!” . Lâm dùng hết sức đào bới. Đất đá cứng như đá. Bàn tay anh rớm máu, nhưng anh không dừng lại. Cuối cùng, người lính trẻ được kéo ra. Nhưng khi vừa thoát khỏi lớp đất, cậu đã lịm đi. Lâm ôm lấy cậu, gọi lớn: “Đồng chí! Tỉnh lại đi!”. Không có tiếng trả lời. Chỉ có tiếng bom vẫn dội xuống không ngớt. Sáng hôm sau, rừng im lặng lạ thường. Những hố bom nham nhở, khói còn bốc lên âm ỉ. Đơn vị kiểm tra lại quân số. Một vài cái tên không còn được gọi. Trong đó có Lâm.

Người ta tìm thấy anh ở gần trận địa, tay vẫn nắm chặt khẩu súng. Trong túi áo ngực, lá thư vẫn còn nguyên, chưa kịp gửi.

Ở một làng quê ven sông, cách đó hàng trăm cây số, bà cụ Tư vẫn giữ thói quen thắp đèn mỗi tối.

“Để nó biết đường về…”. Bà nói với con gái như vậy. Ngôi nhà nhỏ nghèo nhưng gọn gàng. Trên bàn thờ, tấm ảnh Lâm mặc quân phục được đặt ngay ngắn, bên cạnh là cây đèn dầu lúc nào cũng có sẵn. Một buổi chiều, người cán bộ xã đạp xe đến. Bà cụ nhìn thấy, tay run run. Bà không hỏi gì. Chỉ lặng lẽ mở cửa. Người cán bộ cúi đầu, giọng chùng xuống: “Thưa bác… anh Lâm đã hy sinh…” . Câu nói chưa dứt, bà cụ đã quay mặt đi. Không khóc. Không nói. Chỉ bước chậm vào trong nhà, ngồi xuống chiếc chõng tre. Một lúc sau, bà hỏi: “Nó… có đau không chú?”. Người cán bộ nghẹn lời:“Dạ… anh hy sinh anh dũng…”. Bà gật đầu. Như thể vậy là đủ.Người cán bộ đặt lên bàn một chiếc túi nhỏ.“Đây là di vật của anh…”. Bà mở ra. Một bộ quần áo đã sờn. Một chiếc khăn tay. Và một lá thư. Bà cầm lá thư, run run mở ra. “Má à… con vẫn khỏe…”. Đến đó, chữ viết dừng lại. Không có đoạn kết. Không có lời tạm biệt. Chỉ có một khoảng trắng.Bà cụ nhìn thật lâu vào khoảng trắng ấy. Rồi khẽ gấp lá thư lại, đặt lên ngực. Lần này, bà khóc. Không thành tiếng. Những năm sau, chiến tranh kết thúc. Làng quê đổi thay. Con đường đất ngày xưa được trải nhựa. Trẻ con đến trường đông hơn. Nhưng ngọn đèn trong nhà bà cụ Tư vẫn được thắp mỗi đêm. Người ta hỏi:“Bà ơi, chiến tranh hết rồi, thắp đèn làm gì nữa?”.Bà cười hiền:“Để nó biết… nhà lúc nào cũng sáng.”Một buổi tối, đứa cháu nội ngồi bên bà, hỏi:“Nội ơi, chú Lâm có về không?”Bà xoa đầu nó:“Nó về rồi.”“Ở đâu hả nội?”.Bà nhìn ra khoảng sân trước nhà, nơi ánh đèn hắt ra một vùng sáng ấm áp.“Ở đây này.”Nhiều năm sau nữa, khi bà cụ không còn, người con gái của bà tiếp tục thắp đèn mỗi tối.Rồi đến đứa cháu.Ngọn đèn ấy chưa bao giờ tắt.Không phải để chờ một người trở về.Mà để nhắc rằng—Có những người đã đi xa,Nhưng ánh sáng họ để lại… thì còn mãi.