Đoàn xã Quỹ Nhất (42)

Con đường rừng lầy lội sau cơn mưa đêm, bùn đất dính chặt vào từng bước chân. Đơn vị lặng lẽ hành quân trong màn sương sớm, chỉ có tiếng thở và tiếng dép cao su lẹp xẹp hòa vào nhau thành một nhịp đi đều đặn.

Anh đi cuối hàng.

Đôi dép cao su của anh đã mòn vẹt, quai dép nhiều lần được buộc lại bằng sợi dây rừng. Có chỗ đã rách, lộ cả lớp cao su bên trong, nhưng anh vẫn giữ, vẫn mang theo qua bao chặng đường.

“Đổi đôi khác đi, dép này sao chịu nổi nữa,” một đồng đội nói.

Anh cười nhẹ:

“Còn đi được là còn tốt. Nó theo mình từ ngày rời làng mà.”

Không ai nói thêm. Bởi ai cũng hiểu, với người lính, có những thứ không chỉ là vật dụng – mà là ký ức.

Đôi dép ấy đã đi qua những cánh đồng quê, qua con đường đất đỏ ngày anh lên đường. Nó đã cùng anh vượt suối, băng rừng, dẫm qua biết bao vùng đất khốc liệt. Mỗi vết mòn, mỗi đường nứt đều là dấu vết của thời gian và chiến tranh.

Có đêm nghỉ chân, anh tháo dép ra, đặt bên cạnh, lấy tay phủi nhẹ lớp đất bám vào.

“Mai lại đi tiếp nhé…” – anh nói, như nói với một người bạn.

Đồng đội nghe, chỉ lặng lẽ mỉm cười.

Trận đánh đến nhanh và dữ dội.

Địch tấn công bất ngờ khi đơn vị vừa kịp vào vị trí. Pháo nổ dồn dập, đất đá tung lên mù mịt. Tiếng súng, tiếng hô, tiếng gọi nhau vang lên khắp nơi.

Anh lao lên phía trước.

Đôi dép cao su vẫn bám chặt vào chân, dù bùn đất kéo lại từng bước. Anh không nghĩ gì ngoài việc giữ vững vị trí, giữ cho đồng đội phía sau an toàn.

Một tiếng nổ gần.

Anh ngã xuống.

Đồng đội chạy tới, gọi tên anh giữa khói lửa. Nhưng anh đã không còn đáp lại.

Trận đánh kết thúc khi trời đã về chiều. Đơn vị giữ được vị trí, nhưng nhiều người đã nằm lại.

Người ta đưa anh về, đặt bên cạnh những đồng đội khác.

Một người cúi xuống, tháo nhẹ đôi dép cao su khỏi chân anh.

Đôi dép vẫn còn dính bùn đất, vẫn mang nguyên dấu vết của chặng đường dài. Quai dép sờn cũ, nhưng vẫn còn nguyên vẹn như lúc anh bước vào trận đánh.

“Giữ lại nhé…” – một người nói khẽ.

Không ai phản đối.

Những năm sau đó, đôi dép cao su được giữ lại trong đơn vị, rồi chuyển về phòng truyền thống. Nó nằm lặng lẽ trong tủ kính, không tên, không ghi rõ chủ nhân.

Nhưng ai nhìn vào cũng hiểu.

Đó không chỉ là một đôi dép.

Đó là cả một cuộc đời.

Những chiến sĩ trẻ khi đến tham quan thường dừng lại rất lâu trước tủ kính. Họ nhìn đôi dép đã mòn, tưởng như đơn giản, nhưng lại chất chứa biết bao điều không thể nói thành lời.

Một người hỏi:

“Đôi dép này của ai vậy?”

Người hướng dẫn chỉ nhẹ:

“Của một người lính… đã đi hết con đường của mình.”

Không cần tên.

Bởi vì đôi dép ấy có thể là của bất kỳ ai trong hàng triệu người đã bước qua chiến tranh.

Ngoài kia, con đường vẫn tiếp tục.

Nhưng những dấu chân năm xưa, dù đã in sâu vào đất, vẫn còn in mãi trong ký ức của những người ở lại.