Đoàn xã Quỹ Nhất (66)

Chiếc mũ tai bèo bạc màu nằm vắt trên quai ba lô.

Màu xanh đã nhạt đi theo năm tháng, chỗ sẫm, chỗ loang, mép mũ sờn rách. Có chỗ còn được khâu lại bằng sợi chỉ khác màu, thô nhưng chắc.

Anh vẫn đội nó mỗi ngày.

Che nắng.

Che mưa.

Và che cả những ngày hành quân dài dằng dặc.

“Đổi cái khác đi, cái này cũ quá rồi,” một đồng đội nói.

Anh cười:

“Còn dùng được mà.”

Anh nói vậy, nhưng trong giọng có điều gì đó không chỉ là “dùng được”.

Chiếc mũ ấy theo anh từ ngày đầu nhập ngũ. Qua bao chặng đường, bao trận đánh, nó đã trở thành một phần quen thuộc.

Như thể, không có nó, anh sẽ thiếu đi một điều gì đó.

Những ngày nắng, chiếc mũ che bớt cái chói chang của trời.

Những ngày mưa, nó hứng từng giọt nước, giữ cho khuôn mặt anh khỏi ướt đẫm.

Có những đêm nghỉ chân, anh tháo mũ ra, phủi nhẹ lớp bụi, đặt bên cạnh.

“Mai lại đi tiếp…” – anh nói, nửa đùa nửa thật.

Đồng đội nghe, chỉ cười.

Trận đánh đến vào một buổi chiều nhiều gió.

Trời xám.

Không gian nặng nề.

Địch tấn công bất ngờ.

Tiếng súng vang lên dồn dập, xé toạc sự im lặng.

Anh lao vào vị trí.

Chiếc mũ vẫn trên đầu.

Quai mũ buộc chặt.

Khói lửa bao trùm.

Đất đá tung lên.

Anh cùng đồng đội giữ vững từng mét đất.

Không lùi.

Không rời vị trí.

Một tiếng nổ gần.

Anh ngã xuống.

Chiếc mũ văng ra, rơi xuống bên cạnh.

Mặt đất rung lên lần nữa.

Rồi dần lặng.

Khi trận đánh kết thúc, đồng đội tìm thấy anh.

Anh nằm yên.

Bàn tay vẫn giữ chặt khẩu súng.

Còn chiếc mũ…

Nằm cách đó không xa.

Nghiêng nghiêng trên mặt đất.

Như vẫn đang chờ.

Một người lính bước tới.

Nhặt chiếc mũ lên.

Phủi nhẹ lớp bụi.

Nhìn rất lâu.

“Của cậu ấy…” – anh nói khẽ.

Không ai đáp.

Nhưng ai cũng biết.

Họ đặt chiếc mũ bên cạnh anh.

Như trả lại một phần của anh về đúng chỗ.

Gió thổi qua.

Mé mũ khẽ lay.

Như một cái gật đầu lặng lẽ.

Nhiều năm sau, chiếc mũ được giữ lại.

Không còn nguyên vẹn.

Không còn màu sắc như xưa.

Nhưng vẫn mang theo những dấu vết không thể xóa.

Vết mòn.

Đường chỉ khâu.

Cả những vết bùn đất đã ăn sâu.

Người ta nhìn vào, thấy một chiếc mũ.

Nhưng những người đã từng ở đó, lại thấy nhiều hơn.

Họ thấy một con người.

Một chặng đường.

Một cuộc đời.

Chiếc mũ vẫn nằm đó.

Im lặng.

Không còn che nắng, che mưa.

Nhưng vẫn như đang chờ.

Chờ một người sẽ không bao giờ đội lại nó.

Và chính vì thế…

Nó trở thành một chứng nhân.

Cho một thời.

Cho một người.

Cho những điều không bao giờ trở lại