Đoàn xã Quỹ Nhất (69)

Buổi chiều hôm ấy, trời trong hiếm hoi sau nhiều ngày mưa.

Đơn vị dừng chân bên một khoảng đất trống. Ánh nắng len qua tán cây, rơi xuống thành từng vệt sáng loang lổ. Không khí yên hơn thường ngày, như thể chiến tranh cũng đang tạm lùi lại một bước.

“Chụp một tấm đi!” – một người đề nghị.

Không ai phản đối.

Có lẽ, ai cũng muốn giữ lại một điều gì đó.

Họ đứng lại với nhau.

Không có phông nền.

Không có chuẩn bị.

Chỉ là một khoảng rừng, vài thân cây, và những người lính với quần áo lấm lem bùn đất.

“Đứng gần vào!” – người cầm máy ảnh nói.

Họ xích lại.

Vai chạm vai.

Có người cười lớn.

Có người chỉ khẽ nhếch môi.

Có người nhìn thẳng vào ống kính, ánh mắt sáng lên giữa những ngày khắc nghiệt.

Anh đứng ở hàng sau.

Một tay đặt lên vai người phía trước.

Một tay vẫn giữ khẩu súng.

“Chuẩn bị nhé!”

Không ai chỉnh lại gì.

Không ai tạo dáng.

Chỉ đứng đó, như chính họ.

“Chụp!”

Tiếng “tách” vang lên.

Một khoảnh khắc được giữ lại.

Ngay sau đó, họ lại lên đường.

Không ai biết điều gì sẽ đến.

Không ai nói lời tạm biệt.

Bởi trong chiến tranh, chia tay là điều quá quen.

Nhiều năm sau.

Một người đàn ông đứng trong căn phòng nhỏ.

Trên tay ông là bức ảnh cũ.

Màu đã phai.

Góc ảnh sờn rách.

Nhưng những khuôn mặt vẫn còn đó.

Ông nhìn từng người.

Nhận ra từng cái tên.

Nhớ từng câu chuyện.

“Đây là… Hùng.”

Người luôn cười lớn.

Đã nằm lại sau một trận đánh đầu tiên.

“Còn đây là… Tuấn.”

Người hay hát.

Không trở về sau một đêm vượt sông.

“Còn đây…”

Ông dừng lại.

Không nói tiếp.

Chỉ nhìn.

Bức ảnh có mười người.

Nhưng giờ đây…

Chỉ còn ba.

Ông chạm nhẹ vào mặt ảnh.

Như chạm vào những người đã không còn.

“Ngày đó… tụi mình trẻ thật…”

Ông mỉm cười.

Một nụ cười không trọn vẹn.

Ngoài kia, cuộc sống đã khác.

Không còn tiếng súng.

Không còn khói lửa.

Nhưng trong bức ảnh này, thời gian như dừng lại.

Họ vẫn đứng đó.

Còn nguyên.

Trẻ trung.

Sống động.

Một người khác bước vào.

“Lại xem ảnh à?”

Ông gật đầu.

Đưa bức ảnh ra.

“Còn nhớ không?”

Người kia nhìn.

Im lặng.

Rồi gật.

“Nhớ…”

Chỉ một từ.

Nhưng chứa đựng rất nhiều điều.

Họ ngồi xuống.

Đặt bức ảnh giữa hai người.

Không cần nói nhiều.

Bởi mỗi khuôn mặt trong ảnh đều đã nói thay họ.

Bức ảnh chụp vội ngày nào…

Không phải là một tấm hình đẹp.

Không hoàn hảo.

Không sắp đặt.

Nhưng lại là thứ còn lại rõ ràng nhất.

Của một thời.

Của những con người.

Của những cuộc đời đã dừng lại giữa tuổi trẻ.

Trong bức ảnh ấy, họ vẫn còn đủ.

Nhưng ngoài đời…

Chỉ còn lại ký ức.