Đoàn xã Quỹ Nhất (77)

Anh trở về vào một buổi chiều cuối năm, khi gió lạnh đã bắt đầu len qua từng mái nhà. Con đường làng vẫn quanh co như trong ký ức, nhưng rộng hơn, phẳng hơn. Những bờ tre năm xưa đã thưa dần, thay vào đó là những ngôi nhà mới mọc lên, khang trang và xa lạ.

Anh đứng rất lâu ở đầu làng, như một người khách lạ đang tìm đường. Không ai nhận ra anh. Cũng phải thôi – đã bao nhiêu năm trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, những khuôn mặt quen thuộc ngày nào hoặc đã đổi khác, hoặc đã không còn nữa.

Anh bước chậm, từng bước một, như sợ làm vỡ đi những gì đang hiện lên trong ký ức. Đây là con đường anh từng chạy chân trần mỗi buổi trưa hè. Kia là gốc đa đầu làng, nơi lũ trẻ tụ tập mỗi chiều. Dù cảnh vật đã thay đổi, anh vẫn nhận ra – không phải bằng mắt, mà bằng một thứ cảm giác rất sâu trong lòng.

Ngôi nhà cũ của anh giờ chỉ còn là một khoảng sân nhỏ. Mái nhà tranh đã biến mất, thay vào đó là một ngôi nhà xây của người khác. Anh không bước vào, chỉ đứng ngoài nhìn. Một người phụ nữ lạ mặt đi ra, nhìn anh dò xét:
– Anh tìm ai?

Anh khẽ lắc đầu:
– Tôi… chỉ đi ngang qua.

Câu trả lời đơn giản, nhưng chính anh cũng thấy nghẹn lại. Nơi từng là nhà, giờ đã không còn là nơi để trở về.

Anh tìm đến bờ sông. Dòng nước vẫn chảy, lặng lẽ như ngày nào. Chỉ có điều, không còn những người quen cũ ngồi giặt áo, không còn tiếng gọi nhau í ới. Anh ngồi xuống, đưa tay chạm vào làn nước lạnh, như để chắc rằng tất cả những điều này là thật.

Một vài người trong làng đi qua, nhìn anh như nhìn một người xa lạ. Không ai biết anh đã từng lớn lên ở đây, đã từng rời đi trong một buổi sáng đầy tiếng gọi tiễn đưa, và đã mang theo cả tuổi trẻ của mình vào chiến tranh.

Chỉ có anh là còn nhớ.

Anh nhớ từng khuôn mặt. Nhớ người mẹ ngồi trước hiên, nhớ người cha lặng lẽ hút thuốc, nhớ cô gái đứng bên hàng rào hôm tiễn anh đi. Nhưng giờ đây, tất cả chỉ còn lại trong ký ức – rõ ràng đến đau lòng.

Chiều dần buông. Khói bếp từ những ngôi nhà mới bay lên, quyện vào không khí một mùi quen thuộc. Anh hít sâu, cảm thấy tim mình thắt lại.

Anh đã trở về.

Nhưng không phải là trở về như anh từng nghĩ.

Không có ai chạy ra gọi tên anh. Không có vòng tay chờ đợi. Không có một mái nhà để bước vào. Chỉ có mảnh đất này – vẫn đó, vẫn quen thuộc, nhưng đã không còn chỗ cho anh trong hình hài cũ.

Anh đứng dậy, phủi nhẹ lớp đất trên tay. Ánh mắt anh nhìn khắp một lần nữa, như muốn khắc sâu tất cả vào lòng.

Rồi anh quay đi.

Không ai gọi lại. Không ai biết rằng một người con của làng vừa trở về – và cũng vừa rời đi.

Chỉ có con đường vẫn nằm đó, lặng lẽ dưới chân anh.

Và phía sau lưng, ngôi làng vẫn bình yên, như chưa từng thiếu vắng một ai.