đoàn xã Trung Hội (17)

Tháng Chín năm 1950, những cơn mưa cuối mùa phủ kín núi rừng Đông Khê. Con đường số 4 ngoằn ngoèo men theo sườn núi trở thành tuyến phòng thủ quan trọng của thực dân Pháp. Từng lô cốt bê tông kiên cố, từng ổ súng máy và những lớp hàng rào dây thép gai dày đặc biến nơi đây thành một pháo đài tưởng như không thể công phá. Nhưng cũng chính trên mảnh đất ấy, quân đội ta mở màn Chiến dịch Biên giới với quyết tâm phá tan tuyến phòng thủ của địch, mở đường liên lạc với quốc tế và giành thế chủ động trên chiến trường.

Trong đội hình xung kích của Trung đoàn 174 có một chiến sĩ trẻ người dân tộc Tày mang dáng người rắn rỏi và đôi mắt sáng đầy nghị lực. Đó là La Văn Cầu. Sinh ra tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, anh lớn lên giữa núi rừng biên cương, nơi người dân quanh năm lam lũ nhưng luôn một lòng theo cách mạng. Tuổi thơ chứng kiến cảnh quê hương bị giặc chiếm đóng, dân làng bị đàn áp khiến La Văn Cầu sớm nuôi trong lòng ý chí cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Khi vừa đủ tuổi, anh tình nguyện gia nhập quân đội, mang theo lời hứa với gia đình rằng sẽ chiến đấu đến ngày đất nước hoàn toàn độc lập.

Sau nhiều ngày hành quân vượt núi, đơn vị của La Văn Cầu nhận nhiệm vụ đánh vào cứ điểm Đông Khê. Đây là trận đánh vô cùng quan trọng bởi nếu cứ điểm này bị tiêu diệt, tuyến phòng thủ của quân Pháp sẽ bị chia cắt. Nhiệm vụ của La Văn Cầu là mang khối bộc phá mở đường cho đồng đội xung phong. Ai cũng hiểu rằng người mang bộc phá phải đối mặt với nguy hiểm lớn nhất, bởi hỏa lực của địch luôn tập trung bắn vào hướng tiến công. Thế nhưng khi chỉ huy hỏi ai nhận nhiệm vụ, La Văn Cầu đã bước lên đầu tiên. Anh chỉ mỉm cười rồi nói: "Nếu phải mở đường cho đồng đội thì tôi xin đi."

Đêm xuống, trận đánh bắt đầu. Tiếng đại bác từ các trận địa của ta vang lên dồn dập, xé tan màn đêm tĩnh mịch. Từ các chiến hào, những chiến sĩ nhanh chóng lao lên sườn đồi. Quân Pháp lập tức chống trả quyết liệt. Đạn súng máy từ các lô cốt quét thành từng vệt lửa đỏ rực, cày nát mặt đất trước cửa mở. Khói thuốc súng hòa cùng bụi đất khiến cả ngọn đồi chìm trong tiếng nổ và ánh chớp.

La Văn Cầu ôm khối bộc phá nặng trên vai, men theo những hố bom tiến về phía hàng rào dây thép gai. Đạn địch liên tục bắn xuống, đất đá tung lên quanh người anh. Chỉ còn cách mục tiêu vài chục mét thì một quả đạn pháo bất ngờ nổ ngay bên cạnh. Sức ép dữ dội hất anh ngã xuống. Một mảnh đạn lớn găm vào cánh tay phải, máu chảy xối xả. Cơn đau buốt khiến toàn thân anh run lên, nhưng khi nhìn về phía trước, La Văn Cầu thấy đồng đội vẫn đang bị hỏa lực của địch ghìm chặt dưới chân đồi.

Người chiến sĩ trẻ cố gượng dậy, dùng tay trái ôm lấy khối bộc phá. Nhưng cánh tay phải bị thương quá nặng, chỉ còn dính lại bằng một phần da thịt, mỗi bước đi đều khiến anh đau đến tím tái. Một đồng đội chạy tới định dìu anh lui về phía sau. La Văn Cầu lắc đầu, giọng dứt khoát: "Không! Phải mở được cửa mở trước đã."

Anh cố bước thêm vài bước nhưng cánh tay bị thương liên tục vướng vào người, khiến việc di chuyển ngày càng khó khăn. Hiểu rằng chỉ còn một cách duy nhất để tiếp tục chiến đấu, La Văn Cầu nghiến chặt răng, nói với đồng đội bằng giọng bình tĩnh đến lạ thường: "Hãy chặt giúp tôi cánh tay này."

Người đồng đội chết lặng.

Giữa chiến trường ác liệt, lời đề nghị ấy tưởng như không thể tin nổi. Anh nghẹn ngào lắc đầu, nước mắt hòa lẫn bụi đất trên khuôn mặt. Nhưng La Văn Cầu vẫn kiên quyết. Anh hiểu rằng nếu chậm thêm một phút, cuộc tấn công sẽ gặp nguy hiểm và nhiều đồng đội có thể phải hy sinh. Trước ý chí sắt đá của người chiến sĩ trẻ, đồng đội đành nén đau, dùng lưỡi lê cắt rời phần cánh tay đã dập nát.

Máu thấm đỏ cả vạt áo.

La Văn Cầu khẽ cắn môi chịu đựng rồi lập tức ôm chặt khối bộc phá bằng cánh tay còn lại, tiếp tục lao về phía lô cốt địch. Dưới làn mưa đạn dày đặc, bóng người chiến sĩ vẫn tiến lên không một lần ngoảnh lại. Chỉ còn vài mét nữa là đến hàng rào, anh dồn toàn bộ sức lực còn lại, đặt khối bộc phá vào đúng vị trí rồi nhanh chóng lăn người xuống hố đất.

Một tiếng nổ long trời lở đất vang lên.

Khói bụi bốc cao cuồn cuộn. Hàng rào dây thép gai cùng một góc lô cốt bị phá tung. Ngay lập tức, tiếng còi xung phong vang lên. Các chiến sĩ từ nhiều hướng đồng loạt tràn lên đánh chiếm cứ điểm. Sau nhiều giờ chiến đấu quyết liệt, lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" của quân đội ta tung bay trên đỉnh Đông Khê. Cứ điểm kiên cố bậc nhất của quân Pháp đã bị tiêu diệt.

La Văn Cầu được đồng đội đưa ra khỏi chiến trường trong tình trạng mất rất nhiều máu. Khi tỉnh lại ở bệnh viện dã chiến, việc đầu tiên anh hỏi không phải về thương tích của mình mà là kết quả trận đánh. Biết Đông Khê đã được giải phóng, người chiến sĩ trẻ mỉm cười mãn nguyện. Với anh, mất đi một cánh tay không đáng sợ bằng việc nhiệm vụ chưa hoàn thành.

Sau chiến thắng Biên giới, tên tuổi La Văn Cầu được nhiều người biết đến như biểu tượng của lòng quả cảm và ý chí phi thường. Năm 1952, anh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới hai mươi mốt tuổi. Suốt những năm sau này, dù mang trên mình thương tật, anh vẫn tiếp tục cống hiến, gặp gỡ, trò chuyện với thế hệ trẻ để kể về những năm tháng chiến đấu gian khổ nhưng đầy tự hào của dân tộc.

Chiến tranh đã lùi xa, ngọn đồi Đông Khê hôm nay phủ một màu xanh bình yên. Khó ai có thể hình dung rằng nơi ấy từng thấm đẫm máu của biết bao người lính. Thế nhưng, mỗi khi nhắc đến Chiến dịch Biên giới năm 1950, người ta vẫn nhớ đến hình ảnh người chiến sĩ trẻ ôm khối bộc phá lao lên giữa làn đạn, sẵn sàng gửi lại một phần cơ thể mình nơi chiến trường để mở đường cho đồng đội tiến lên. Đó không chỉ là câu chuyện về lòng dũng cảm, mà còn là minh chứng rằng khi Tổ quốc cần, những con người bình dị nhất cũng có thể làm nên những điều phi thường.