Đoàn xã trung Sơn
Cuộc dừng chân bất ngờ tại Làng Chạp
Vào trung tuần tháng 5 năm 1945, trên hành trình vượt núi băng rừng từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào để chỉ đạo phong trào cách mạng, Bác Hồ (lúc đó lấy bí danh là Ông Cụ) cùng đoàn cán bộ đã dừng chân tại thôn Làng Chạp, xã Trung Sơn.
Lúc bấy giờ, gia đình cụ Hoàng Văn Tam là một trong những cơ sở cách mạng tin cậy. Khi đoàn khách lạ đến, dân làng chỉ biết đó là các cán bộ cách mạng cấp cao chứ không hề biết trong đó có lãnh tụ Hồ Chí Minh.
Bữa cơm giản dị và sự ân cần của "Ông Cụ"
Cụ Hoàng Văn Tam (khi đó là một thanh niên nhiệt huyết) được giao nhiệm vụ chuẩn bị cơm nước cho đoàn. Trong ký ức của cụ Tam và người dân Làng Chạp:
Sự giản dị: Bác Hồ xuất hiện trong bộ quần áo chàm bạc màu, đi đôi giày cao su, dáng người gầy nhưng đôi mắt cực kỳ sáng. Bác không ngồi mâm riêng mà ngồi cùng với anh em chiến sĩ.
Bữa cơm địa phương: Cụ Tam đã chuẩn bị những món ăn dân dã nhất của vùng núi rừng Tuyên Quang như cơm tẻ, rau rừng và muối vừng. Bác ăn rất ngon miệng và không quên nhắc nhở mọi người không được lãng phí dù chỉ một hạt cơm.
Sự quan tâm: Trong lúc cụ Tam đưa cơm, Bác đã hỏi thăm về tình hình đời sống của bà con Làng Chạp, hỏi xem dân làng có đủ muối ăn không, trẻ con có được học chữ không. Sự gần gũi ấy khiến người thanh niên trẻ tuổi cảm thấy vô cùng ấm áp, xóa tan mọi khoảng cách.
Đêm nghỉ lại bên bếp lửa
Đêm đó, Bác nghỉ lại tại ngôi nhà sàn của gia đình cụ Tam. Giữa cái lạnh của núi rừng, ngọn lửa bập bùng trong bếp là nơi Bác ngồi làm việc rất khuya bên chiếc túi xách nhỏ. Cụ Tam kể lại rằng, dù đường xa vất vả nhưng sáng hôm sau, Bác vẫn dậy rất sớm, tập thể dục và thu dọn đồ đạc ngăn nắp trước khi tiếp tục hành trình về Tân Trào.
