ĐỐC BINH KIỀU

Trong dòng chảy cuồn cuộn của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp tại Nam Bộ thế kỷ XIX, bên cạnh Thiên Hộ Dương lẫy lừng, vùng đất Đồng Tháp còn khắc ghi tên tuổi của một bậc hào kiệt: Đốc Binh Kiều. Tên thật là Nguyễn Tấn Kiều, ông hiện thân cho hình ảnh một vị thủ lĩnh nghĩa quân gan dạ, người đã hiến dâng trọn vẹn trái tim và khối óc cho đại nghĩa dân tộc, lấy sự bình yên của nhân dân làm lý tưởng sống cao nhất.

Đồng Tháp Mười những năm tháng ấy là vùng địa hình hiểm trở với sình lầy vây quanh, kênh rạch chằng chịt và lau sậy ngút ngàn. Chính tại nơi “địa linh” này, Đốc Binh Kiều đã khôn khéo biến những bất lợi của thiên nhiên thành lợi thế quân sự tuyệt đối. Dưới sự chỉ huy của ông, nghĩa quân đã vận dụng lối đánh du kích linh hoạt, “xuất quỷ nhập thần”, dựa vào sự che chở của rừng tràm, lau sậy để tổ chức những trận đánh khiến quân thù phải khiếp đảm mỗi khi đặt chân vào vùng đất trũng.

Khi gót giày thực dân Pháp mở rộng đánh chiếm khắp Nam Kỳ, Đốc Binh Kiều đã cùng Thiên Hộ Dương chọn Gò Tháp làm đại bản doanh, xây dựng nên một căn cứ kháng chiến kiên cường. Trên cương vị chỉ huy, ông không chỉ là một nhà quân sự tài ba trực tiếp điều hành các trận đánh then chốt, mà còn là linh hồn của công tác chiêu mộ nghĩa binh, củng cố phòng tuyến. Dù trong hoàn cảnh thiếu thốn trăm bề từ vũ khí đến lương thảo, ông vẫn giữ vững ngọn lửa niềm tin, dẫn dắt nghĩa quân chiến đấu bền bỉ, gây cho thực dân Pháp những tổn thất nặng nề.

Năm 1866, giữa lúc cuộc chiến đang bước vào giai đoạn cam go nhất, người anh hùng Đốc Binh Kiều đã ngã xuống khi tuổi đời còn xanh, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho quân dân vùng lục tỉnh. Sự ra đi của ông là một tổn thất lớn lao, nhưng tinh thần “vị quốc vong thân” ấy không hề dập tắt, mà ngược lại đã trở thành ngọn đuốc rực cháy, tiếp thêm ý chí sắt đá cho các thế hệ kháng chiến nối tiếp sau này.

Ngày nay, phần mộ và đền thờ Đốc Binh Kiều tại Khu di tích Gò Tháp đã trở thành một biểu tượng thiêng liêng, một “địa chỉ đỏ” rạng ngời giáo dục truyền thống yêu nước cho lớp lớp thanh niên. Đứng trước linh đài của ông, mỗi người dân Đồng Tháp đều cảm nhận được niềm tự hào và lòng tri ân sâu sắc đối với người con ưu tú đã hóa thân vào sông núi, để lại một huyền thoại bất tử giữa lòng Đồng Tháp Mười lịch sử.