Đốc Binh Kiều: Người chiến sĩ kiên trung trên đỉnh tháp cổ

Nếu như Thiên Hộ Dương là linh hồn chỉ huy của căn cứ Đồng Tháp Mười, thì Đốc Binh Kiều (Nguyễn Văn Kiều) chính là cánh tay đắc lực, là vị danh tướng tài trí đã dâng hiến trọn vẹn tuổi trẻ và cuộc đời mình cho mảnh đất bưng biền lịch sử này.

Nguyễn Văn Kiều quê gốc ở miền Trung. Mang lòng yêu nước nồng nàn và chí lớn của người quân tử, ông xuôi về phương Nam lập nghiệp. Khi giặc Pháp nổ súng xâm lược, ông hăng hái tham gia nghĩa quân, sát cánh bên Thiên Hộ Dương. Nhờ sự am tường binh pháp, tính tình điềm tĩnh và lòng dũng cảm hiếm có, ông được phong chức Đốc binh, trực tiếp phụ trách việc xây dựng phòng thủ và chỉ huy tác chiến tại căn cứ Gò Tháp.

Đốc Binh Kiều nổi tiếng là vị tướng "biết mình biết ta". Ông nhận thức rõ: Quân giặc có súng lớn, tàu to; nghĩa quân chỉ có lòng yêu nước và gươm giáo. Muốn thắng giặc, phải lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều. Ông đã nảy ra ý tưởng độc đáo: Cho dựng một quan sát đài cao vút trên đỉnh tháp cổ Gò Tháp. Từ đỉnh tháp này, các chiến sĩ du kích có thể phóng tầm mắt xa hàng chục cây số, theo dõi từng cử động của quân Pháp trên các ngả sông Rạch Ruốc, Mộc Hóa, Ba Zai.

Dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đốc Binh Kiều, hàng loạt trận phục kích vang dội đã diễn ra. Nghĩa quân đợi tàu chiến Pháp lọt vào trận địa hẹp trên kênh rạch rồi bất ngờ tung hoành: Trên bờ xả đá, dội tên độc; dưới nước xuồng ba lá áp sát phóng hỏa tiêu diệt địch. Quân Pháp cay đắng thừa nhận: Đốc Binh Kiều là một đối thủ cực kỳ nguy hiểm, một "người giăng bẫy" tài ba giữa bưng biền.

Nhưng cuộc chiến nào cũng lắm gian nguy và mất mát. Tháng 4 năm 1866, quân Pháp mở đợt tấn công quyết định vào đồn Tháp Mười. Chúng dội pháo hạng nặng cày xới từng tấc đất, biến Gò Tháp thành biển lửa. Đốc Binh Kiều trực tiếp lên đài quan sát chỉ huy cuộc chiến. Giữa tiếng pháo gầm dữ dội và khói đạn mù mịt, hình ảnh vị tướng đứng vững vạch hướng bắn cho nghĩa quân đã trở thành tượng đài sống động về lòng dũng cảm.

Trong trận chiến mất còn ấy, đài quan sát bị trúng pháo giặc. Đốc Binh Kiều bị thương rất nặng. Dẫu máu đào nhuộm đỏ vai áo, ông vẫn kiên quyết không rời vị trí, tiếp tục động viên nghĩa quân giữ vững tay súng cho đến khi trút hơi thở cuối cùng ngay trên mâm pháo. Sự hy sinh của ông đã làm chấn động lòng người, khiến toàn bộ nghĩa quân biến đau thương thành sức mạnh, chiến đấu đến người cuối cùng.

Đứng trước Đền thờ Đốc Binh Kiều tại Khu di tích Gò Tháp hôm nay, ngắm nhìn đại ngàn tràm xanh ngắt và những cánh đồng sen tỏa hương ngào ngạt, thế hệ trẻ chúng tôi không khỏi nghẹn ngào. Đốc Binh Kiều đã ngã xuống khi tài năng đang độ chín, nhưng tên tuổi ông đã hóa thành sông núi, hòa vào từng tấc đất quê hương. Tấm lòng vì dân vì nước, sự hy sinh lẫm liệt của ông là bài học vô giá về khí tiết kiên trung, là niềm tự hào vĩnh cửu của nhân dân Đồng Tháp Mười.