ĐỐC BINH NGUYỄN TẤN KIỀU – LINH HỒN KHÁNG CHIẾN GÒ THÁP_KTL

ĐỐC BINH NGUYỄN TẤN KIỀU – LINH HỒN KHÁNG CHIẾN

GÒ THÁP

Trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, phong trào kháng chiến của nhân dân vùng Tháp Mười (Đồng Tháp) đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc. Trong những ngày đầu thực dân Pháp xâm lược nước ta, nhân dân Nam Bộ dưới sự lãnh đạo của các sĩ phu yêu nước đã nhất tề đứng lên chống giặc. Nổi bật trong đó là hình ảnh người anh hùng áo vải – Đốc Binh Nguyễn Tấn Kiều.

Ông Nguyễn Tấn Kiều còn được biết đến với tên gọi Lê Công Kiều, tức Đốc Binh Kiều; nhiều người còn gọi ông là cụ Đốc. Cụ Đốc Binh Kiều là người gốc miền Trung di cư vào Nam, chọn vùng đất Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp làm quê hương thứ hai để khai hoang lập nghiệp. Cụ sinh đầu thế kỷ XIX trong một gia đình nông dân yêu nước, có truyền thống lao động cần cù. Thuở nhỏ, cụ vừa làm ruộng, săn bắn, vừa tự rèn luyện võ nghệ tại nhà. Sau đó, cụ tiếp tục nghiên cứu binh pháp rồi đứng ra chiêu mộ nghĩa dũng kháng chiến chống Pháp một thời gian ngắn. Cuối cùng, cụ quy tụ lực lượng về vùng Gò Tháp tiếp tục xây dựng căn cứ. Lúc bấy giờ, toàn vùng bưng biền chỉ có lực lượng của cụ và Thiên Hộ Dương là mạnh nhất.

Trong bối cảnh nhiều sĩ phu Nam Bộ chọn cuộc sống ẩn dật trước thời cuộc, cụ Đốc Kiều lại quyết định đứng lên lãnh đạo nghĩa quân chống Pháp. Xuất thân từ gia đình nông dân nghèo, từng trải qua nhiều gian khó, cụ thấu hiểu nỗi khổ của nhân dân mất nước nên sớm nuôi chí cứu nước, cứu dân. Chính lòng yêu nước và tinh thần quả cảm đã đưa cụ trở thành một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng chiến Nam Bộ lúc bấy giờ.

Sau thời gian tham gia phong trào yêu nước, năm 1859, cụ Nguyễn Tấn Kiều cùng nghĩa quân chính thức đứng vào hàng ngũ kháng chiến khi Pháp đánh thành Gia Định. Năm 1864, cụ cùng chủ tướng Võ Duy Dương chọn Gò Tháp làm căn cứ chiến lược. Năm 1865, cụ được phân công làm Đốc binh chỉ huy quân sự toàn vùng liên xã và bưng biền.

Vợ cụ Đốc Binh Kiều và gia đình cũng hết lòng ủng hộ con đường kháng chiến, chịu nhiều gian khổ khi thực dân Pháp lùng sục, đốt phá xóm làng. Cụ Đốc ở lại chiến khu cùng nghĩa quân nếm mật nằm gai, gửi gắm gia đình chịu đựng hy sinh để tham gia kháng chiến. Trong các năm hoạt động tại Tháp Mười, nghĩa quân dưới sự chỉ huy của cụ Đốc Binh Kiều đã nhiều lần chịu cảnh thiếu thốn lương thực và bị giặc bao vây.

Tháng 5 năm 1865, một cuộc họp lớn được tổ chức tại đồn chính đã nhất trí thành lập bộ chỉ huy kháng chiến do cụ Nguyễn Tấn Kiều phụ trách quân sự, kiêm Phó soái nghĩa quân Việt Nam. Cụ hai lần làm Tổng chỉ huy phòng thủ Sa Đéc - Tháp Mười: lần thứ nhất là lúc xây dựng đại đồn phòng thủ lâm thời; lần thứ hai là sau khi bẻ gãy các đợt càn quét và củng cố lại chiến khu. Cụ Đốc vẫn được toàn quân suy tôn làm Đốc binh chỉ huy. Điều đó xuất phát từ đức độ, tài năng và lòng quyết tâm chiến đấu của cụ, chinh phục được tập thể trong bộ chỉ huy nghĩa quân.

Thời điểm trước khi chiến sự Gò Tháp nổ ra, tình hình chính trị Nam Kỳ vô cùng phức tạp: triều đình Huế ký hòa ước nhượng bộ Pháp. Việc nắm bắt thời cơ trở nên quan trọng khi bộ chỉ huy dự báo tình thế cách mạng để cả vùng đứng lên. Bộ chỉ huy nghĩa quân ra lời kêu gọi “Quyết tử thủ giữ vững bưng biền”, phát động cao trào kháng chiến làm tiền đề cho cuộc chiến lâu dài. Cũng như nhiều địa phương khác, tại Tháp Mười, cụ Nguyễn Tấn Kiều đã chỉ đạo củng cố đoàn kết nội bộ nghĩa quân, chuẩn bị vũ khí thô sơ, phát động quần chúng sẵn sàng nổi dậy chống càn quét vào mùa hè năm 1866.

Lực lượng quần chúng, nghĩa dũng, giáo mác đông đảo tạo khí thế lớn. Cụ Đốc Binh Kiều đi vào trận tuyến đại diện lực lượng cách mạng; còn lực lượng lớn đứng chờ viện trợ phía sau. Khi đối mặt với quân viễn chinh, cụ chỉ huy nghĩa quân chiến đấu quyết liệt chống quân Pháp: “Chúng tôi đại diện nhân dân yêu cầu các ông rút khỏi vùng đất này”. Với khí phách kiên cường và tinh thần bất khuất, cụ Đốc Binh Kiều đã trực tiếp đối mặt quân thù, thể hiện ý chí quyết chiến quyết thắng của nghĩa quân và nhân dân Tháp Mười.

Sau những trận đánh thắng lợi thành công, cụ tiếp tục giữ nhiều trọng trách như Tổng chỉ huy quân sự Tháp Mười. Khi đại đồn Gò Tháp bị thực dân Pháp tập trung binh lực tấn công quy mô lớn, cụ không rút lui mà ở lại chiến đấu đến cùng, tổ chức các trận địa hỏa công (1866). Trong một trận chiến đấu ác liệt bảo vệ căn cứ, cụ đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Tháp Mười.

Cuộc đời riêng tư của cụ đầy mất mát: năm chiến tranh ác liệt, gia đình cụ phải ly tán trong bom đạn, người thân rơi vào cảnh hiểm nguy. Đến khi hy sinh, cụ vẫn đau đáu về vận mệnh của đất nước và sự an nguy của nhân dân. Gần như cả cuộc đời hoạt động, cụ đã hiến dâng tất cả mà không mưu cầu hạnh phúc cá nhân.

Những năm tháng chiến đấu, cụ sống giản dị, gần gũi với nghĩa quân, binh lính; luôn quan tâm cuộc sống của người dân nghèo, phụ nữ và trẻ em vùng bưng biền. Cụ không có tài sản riêng: không đất đai, không nhà cửa, không vàng bạc – Cụ sống thanh bạch, giản dị, dành trọn cuộc đời cho nghĩa quân và nhân dân. Cụ mất năm 1866, trút hơi thở cuối cùng ngay tại mảnh đất Gò Tháp – nơi cụ lãnh đạo nghĩa quân chiến đấu giữ vững bờ cõi.

Ngày nay, tên tuổi Đốc Binh Nguyễn Tấn Kiều vẫn luôn được nhân dân Đồng Tháp ghi nhớ và trân trọng. Tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và cuộc đời giản dị, hết lòng vì dân của cụ đã trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau noi theo. Hình ảnh người anh hùng áo vải nơi vùng đất Tháp Mười mãi là niềm tự hào của quê hương Đồng Tháp anh hùng.