Độc lập không tự nhiên mà có

Bà Trần Thị Toạ, Cựu TNXP xã Quảng Bạch vẫn gọi những năm 1965 - 1968 là “thời mở đường bằng mồ hôi và nước mắt”. Ngày ấy, Chợ Đồn – Bắc Kạn chưa có đường dân sinh, chỉ có những lối mòn uốn lượn theo triền núi. Khi tỉnh quyết định mở tuyến đường chiến lược Bắc Kạn – Quảng Bạch, người trẻ đã hóa thành những nhịp cầu nối liền cách trở. Ngày phá núi làm đường, tối sinh hoạt đoàn thể, lán tre lợp lá cọ, rau rừng, cá suối cầm cự đơn vị qua những mùa thiếu thốn. Có đợt, sốt rét hoành hành, gạo cạn, người được cử ra đèo mang về 25kg gạo, về đến nơi thì gần như đã hết.

Năm 1968, bà rời TNXP. Sau chiến tranh, bà về quê trở về cuộc sống bình thường, bất kỳ việc gì bà cũng không nề hà, như cách bà từng đi qua lửa đạn chiến tranh, lặng thầm mà bền bỉ.

Câu chuyện của họ, những người TNXP năm xưa, không chỉ là nguồn sử liệu sống động mà còn là bản anh hùng ca lặng lẽ. Họ, những TNXP đã sống một thời nhiệt thành, oanh liệt, góp phần viết nên từng trang sử bằng chính mồ hôi và máu của mình. Họ mang tuổi xuân đi qua bom đạn, để lại sau lưng những giấc mơ riêng, dấn thân vì giấc mơ lớn của đất nước. Trở về đời thường, họ không kể công, chỉ lặng lẽ sống, như chính con đường họ từng mở, âm thầm mà vững chãi.