Đốc Tít – Người chỉ huy giữa vùng núi Đông Triều
Nguyễn Thùy Trang Anh
Đốc Tít – Người chỉ huy giữa vùng núi Đông Triều
Trong phong trào chống Pháp cuối thế kỷ XIX, vùng Đông Triều và Kinh Môn trở thành một trong những địa bàn hoạt động mạnh của nghĩa quân. Người nổi bật ở đây là Đốc Tít, tên thật Nguyễn Đức Hiệu.
Ông không xuất thân từ một gia đình quyền quý. Từ khi phong trào Cần Vương lan rộng, ông tập hợp những người dân địa phương có tinh thần chống Pháp và xây dựng căn cứ ở vùng núi.
Đốc Tít hiểu rằng lực lượng của mình không thể đối đầu lâu dài với quân Pháp trong những trận đánh quy mô lớn. Vì vậy, ông tận dụng địa hình núi rừng để tổ chức chiến đấu.
Nghĩa quân thường chia thành các toán nhỏ. Khi phát hiện quân Pháp tiến đến, họ phục kích ở những vị trí hiểm yếu rồi rút nhanh vào rừng. Những con đường núi quen thuộc với nghĩa quân lại trở thành mê cung đối với quân địch.
Căn cứ của Đốc Tít được xây dựng tương đối kiên cố, có hệ thống canh gác và đường rút lui. Người dân quanh vùng vừa cung cấp lương thực vừa giúp nghĩa quân nắm tình hình.
Quân Pháp nhiều lần tìm cách bao vây nhưng không dễ dàng bắt được ông. Cuộc chiến kéo dài khiến lực lượng hai bên đều chịu tổn thất.
Cuối cùng, trước tình thế ngày càng khó khăn, Đốc Tít buộc phải rời căn cứ. Ông bị bắt và đưa đi lưu đày.
Dù cuộc khởi nghĩa không giành được thắng lợi cuối cùng, Đốc Tít vẫn được người dân địa phương nhớ đến như một thủ lĩnh có tinh thần quyết liệt.
Câu chuyện của ông cho thấy trong những cuộc chiến không cân sức, địa hình và sự ủng hộ của nhân dân có thể trở thành những yếu tố quan trọng giúp một lực lượng nhỏ tồn tại lâu dài.



