Đôi Bàn Tay Lửa Và Sẹo

Trong căn nhà ưng bập bùng lửa ấm của làng Xô Man, cụ Mết thường hay nắm lấy tay Tnú rồi nói với lũ làng: "Đời thằng Tnú có thể khổ, nhưng cái bụng nó sạch như nước suối, và đôi bàn tay nó là đôi bàn tay của con báo núi".

Thuở nhỏ, đôi bàn tay ấy đã cùng cô bạn Mai lén vào rừng nuôi giấu anh Quyết cán bộ. Khi học chữ thua Mai, vì tự ái và quyết tâm, Tnú đã dùng bàn tay cầm một hòn đá đập thẳng vào đầu mình đến chảy máu để tự răn đe. Khi làm giao liên, đôi bàn tay sần sùi của cậu bé Tnú xé rừng mà đi, vạch gai mây, bơi qua những khúc sông nước xiết hòng đánh lạc hướng mật thám của giặc. Ngay cả khi bị giặc bắt, đôi bàn tay ấy đã nhanh như cắt, chộp lấy bức mật thư nuốt chửng vào bụng để bảo vệ bí mật của Đảng.

Nhưng bước ngoặt đau thương và vĩ đại nhất gắn liền với đôi bàn tay Tnú là vào mùa hè năm ấy. Thằng Dục ác ôn dẫn lính vây cướp làng Xô Man. Để ép Tnú xuất hiện, chúng lôi Mai và đứa con nhỏ ra giữa sân đình tra tấn dã man bằng gậy sắt. Nấp trong bụi rậm, chứng kiến cảnh vợ con thét lên đau đớn, Tnú không chịu đựng nổi nữa. Anh lao ra.

Nhưng lúc đó, anh chỉ có hai bàn tay trắng.

Tnú không cứu được vợ con. Anh bị giặc bắt trói chặt vào cột. Thằng Dục cười man rợ, nhìn đôi bàn tay gân guốc của anh rồi ra lệnh cho lũ lính lấy giẻ tẩm nhựa xà nu quấn quanh mười ngón tay Tnú. Chúng châm lửa. Nhựa xà nu gặp lửa cháy đượm, khét lẹt.

Mười ngón tay Tnú biến thành mười ngọn đuốc rực lửa. Thịt da cháy xèo xèo, nỗi đau xé tâm can nhưng Tnú không thèm van xin một lời. Anh cắn chặt răng đến bật máu, mắt trừng trừng nhìn quân thù. Lòng căm thù kết tụ lại thành một tiếng thét vang dội núi rừng.

Chính tiếng thét ấy đã thức tỉnh cả ngôi làng. Cụ Mết hét lớn: "Đốt lửa lên! Tất cả thanh niên, dao mác đâu, xông ra!". Trong đêm đồng khởi định mệnh đó, dân làng Xô Man với giáo mác trong tay đã quét sạch bọn lính ác ôn, xác thằng Dục chỏng gọng dưới sân. Tnú được cứu, nhưng mười ngón tay của anh mỗi ngón đã bị cụt mất một đốt, chỉ còn lại những vết sẹo chằng chịt, sần sùi như vỏ cây xà nu qua mùa lửa dặm.

Sau đêm đó, Tnú rời làng đi theo lực lượng giải phóng. Nhiều người ái ngại hỏi anh: "Tay thế kia thì bắn súng sao được?". Tnú chỉ im lặng mỉm cười. Anh tập luyện ngày đêm với đôi bàn tay không còn nguyên vẹn. Ngón tay cụt không thể bóp cò theo cách thông thường, anh dùng đốt ngón tay thứ hai, dùng cả bàn tay để ghì chặt báng súng.

Trong một trận đánh ác liệt vào đồn giặc sau này, Tnú đối đầu trực diện với tên chỉ huy đồn — kẻ đang lẩn trốn dưới hầm ngầm. Khi súng hết đạn, bằng một động tác nhanh như chớp, Tnú đã dùng chính đôi bàn tay cụt sẹo ấy lao vào bóp nghẹt cổ tên chỉ huy địch ngay trong bóng tối. Đôi bàn tay không còn lành lặn ấy vẫn đủ sức mạnh và lòng căm thù để kết liễu kẻ ác.

Kết thúc cuộc chiến, Tnú trở về thăm làng Xô Man sau nhiều năm xa cách. Đi bên cạnh cụ Mết và cô bé Dít trưởng thành, Tnú đưa đôi bàn tay sẹo lên che ánh nắng mặt trời buổi sớm. Nhìn ra xa, những cánh rừng xà nu bạt ngàn vẫn xanh rờn, lớp cây này ngã xuống, lớp cây khác lại vươn ngọn nhọn hoắt như mũi tên lên trời cao. Đôi bàn tay của Tnú, cũng giống như rừng xà nu kia, dù bị tàn phá bởi bom đạn nhưng chưa bao giờ ngừng khát vọng sống và chiến đấu cho tự do.