Đôi bạn vàng

Đầu năm 2014, tôi được Thượng tá Đoàn Xuân Bộ, Trưởng phòng biên tập Văn hóa-Thể thao (nay là Đại tá, Tổng biên tập Báo QĐND) gợi ý đề tài viết bài cho cuốn sách nhân kỷ niệm 60 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

... Thấy tôi đặt vấn đề mượn cuốn “Điện Biên Phủ 170 ngày đêm bị vây hãm”, cụ Lê Kim có vẻ suy nghĩ. Tôi vội khẳng định: “Cụ yên tâm, cháu mượn đọc xong là gửi trả cụ ngay”. “Trên giá sách tôi còn đúng một cuốn “Điện Biên Phủ 170 ngày đêm bị vây hãm”. Thôi, cuốn cuối cùng này tôi tặng anh, mong là nó sẽ giúp ích cho anh trong công việc”. Nghe cụ Lê Kim nói vậy, tôi mừng đến rớt nước mắt.

Mấy hôm sau, quay lại nhà cụ Khắc Tiếp, tôi nói từ cổng: “Cháu đã đọc xong cuốn “Điện Biên Phủ 170 ngày đêm bị vây hãm” rồi ạ”. “Tốt! Thế cậu ngồi xuống đây...”. Một lát sau thì cụ Phú Bằng đi bộ sang nhà cụ Khắc Tiếp thăm ông bạn già. Đúng là tôi quá may mắn.

Thế rồi, được nghe hai cụ kể về những ngày làm báo QĐND ở Mặt trận Điện Biên Phủ, tôi thấy mình như bước vào một thế giới cổ tích, dù nơi ấy có đầy tiếng bom nổ, tiếng súng, khốc liệt đến tận cùng nhưng kỳ diệu làm sao, bên cạnh bao câu chuyện anh hùng trong Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ thì việc Báo QĐND xuất bản được 33 số báo trong những ngày bão lửa ở Mặt trận Điện Biên Phủ cũng là kỳ tích, anh hùng và ly kỳ không kém.

Tôi nhớ mãi chuyện hai cụ kể về thủ trưởng Hoàng Xuân Tùy (phụ trách tờ báo QĐND ở mặt trận kiêm Trưởng ban Tuyên huấn Mặt trận Điện Biên Phủ) với một sự kính nể vô cùng. Chuyện rằng, mỗi khi phóng viên Khắc Tiếp hay Phú Bằng đi đưa báo, lấy thông tin về muộn, thủ trưởng Hoàng Xuân Tùy lại ra cửa hang đứng ngóng. Chỉ đến khi anh em về đông đủ, người phụ trách tờ QĐND ở mặt trận mới yên tâm.

Trong câu chuyện ở nhà cụ Khắc Tiếp, cụ Phú Bằng nhớ lại: “Tôi gánh hai sọt báo, quang gánh làm bằng tre, đi lại, bay nhảy thoăn thoắt trong rừng. Đến đơn vị giao báo, anh em có chuyện gì hay thì mình ghi chép lại. Thời gian làm việc gấp rút nên việc ghi chép cũng thật đặc biệt, phải biết cách chọn lọc thông tin mà ghi”.

Sau này có cơ duyên được nhiều lần hầu chuyện hai cụ, nhưng lạ là tôi chưa bao giờ nghe các cụ kể về chiến công của bản thân mà lúc nào cũng hàn huyên, hỏi thăm sức khỏe của anh em đồng đội, bạn bè và gia đình, rồi cơ man là chuyện đi làm từ thiện. Tôi nhớ hồi hầu chuyện cụ Phú Bằng, cụ Khắc Tiếp vào cuối năm 2013, khi đó cụ Khắc Tiếp đã 90 tuổi, có bảo bạn già Phú Bằng: “Không biết bao giờ chúng mình đi theo Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông nhỉ?”. Thấm thoắt đã 7 năm trôi qua, một cụ giờ đã gần 100 tuổi, còn một cụ cũng đã ngoài 90.