Dội bão lửa xuống “cánh cửa thép” Him Lam

Xé toang “cánh cửa thép” Him Lam trong trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ

Đúng ngày này cách đây 70 năm (13-3-1954/ 13-3-2024), Quân đội nhân dân Việt Nam chính thức mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ bằng những loạt đạn, pháo như sấm rền, tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Him Lam, được người Pháp mệnh danh là “cánh cửa thép” bất khả xâm phạm trong hệ thống Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Dội bão lửa xuống “cánh cửa thép” Him Lam

Trong quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên có một địa điểm chưa được nhiều người biết đến, đó là Di tích Him Lam - nơi diễn ra trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cùng với Độc Lập (phía Bắc), Bản Kéo (Tây-Bắc), Him Lam là một trong 3 trung tâm đề kháng được coi là cửa ngõ Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trong tất cả các vị trí thuộc tập đoàn cứ điểm, Him Lam được quân Pháp xây dựng đầu tiên trên điểm cao gần 500m, gồm 3 cứ điểm trên 3 quả đồi nằm ngay cửa ngõ đông-bắc cánh đồng Mường Thanh, án ngữ con đường Tuần Giáo - Điện Biên, cách phân khu trung tâm 2,5km. Với vị trí “đầu sóng ngọn gió”, Him Lam được xây dựng thành vị trí kiên cố nhất của tập đoàn cứ điểm.

Cựu chiến binh Trần Văn Luật, 98 tuổi, Tổ dân phố 5, phường Him Lam, thành phố Điện Biên Phủ, nguyên chiến sĩ Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Điện Biên Phủ, nhớ lại: Với vị trí quan trọng, thực dân Pháp muốn biến nơi đây thành “cánh cửa thép” bất khả xâm phạm, ngăn chặn mọi con đường quân ta có thể tiến vào cứ điểm trung tâm của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Do đó, cụm cứ điểm Him Lam được xây dựng thành 3 cứ điểm với những hệ thống công sự, hầm hào kiên cố, vững chắc, bao quanh là hệ thống dây thép gai, vật chướng ngại nhiều bãi mìn dày đặc. Một tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn lê dương 13 của thực dân Pháp được bố trí tại Him Lam với hỏa lực rất mạnh, trang bị cả súng có kính ngắm điện tử phát hiện mục tiêu ban đêm. Ngoài ra, cụm cứ điểm này còn được lực lượng dự bị với xe tăng, pháo binh, không quân chi viện, sẵn sàng tiến hành phản kích trong trường hợp Him Lam bị tấn công. Do đó cả Tướng Navarre và De Castries đều tin rằng trung tâm đề kháng Him Lam đủ sức đứng vững.

Hồi tưởng giây phút lịch sử khi được cùng đồng đội tham gia tấn công tiêu diệt trung tâm đề kháng Him Lam, cựu chiến binh Nguyễn Văn Thạo, 94 tuổi, tổ dân phố 2, thị trấn Mường Ảng, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, nguyên chiến sĩ Trung đoàn 141, Đại đoàn 312 không giấu được xúc động, xen lẫn niềm tự hào: “Ban đầu cứ điểm Him Lam được ấn định sẽ tấn công vào ngày 12-3-1954, nhưng sau khi kiểm tra lại toàn bộ hệ thống giao thông hào và các con đường tiến quân thấy chưa ổn, với chủ trương “đánh chắc, tiến chắc”, Bộ chỉ huy Mặt trận quyết định dời ngày tấn công sang 13-3-1954”.

Khi Him Lam chưa bị tiêu diệt, thực dân Pháp vô cùng kiêu căng, liên tục rải truyền đơn, phát loa thách thức quân ta đánh vào Him Lam. Chúng còn rêu rao Him Lam là “cánh cửa thép” bất khả xâm phạm; rồi Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ là cối xay thịt, nếu đánh vào sẽ không có đường trở về với gia đình, quê hương.

Trước tình hình đó, để bảo đảm nguyên tắc “trận đầu phải thắng”, quân ta bố trí lực lượng mạnh, có cả dự phòng; kế hoạch phòng pháo, phòng không, phòng địch phản kích, dự kiến các tình huống cơ bản và cách xử lý trong quá trình diễn biến chiến đấu. Đại đoàn 312 được giao nhiệm vụ tấn công tiêu diệt trung tâm đề kháng Him Lam với sự hỗ trợ hỏa lực trọng pháo của Đại đoàn 351.