Đội Cấn (Trịnh Văn Cấn) - Người Khởi Xướng Khởi Nghĩa Thái Nguyên

Đội Cấn, tên thật là Trịnh Văn Đạt, sinh năm 1881 tại làng Yên Nhiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Ông là một nhân vật tiêu biểu của phong trào kháng Pháp đầu thế kỷ XX. Ban đầu, ông gia nhập lính khố xanh của Pháp, mang tên Trịnh Văn Cấn thay cho anh trai và được thăng chức đội trưởng, nên được gọi là Đội Cấn.

Chứng kiến cảnh áp bức của thực dân, cùng với sự giác ngộ từ các chí sĩ yêu nước như Lương Ngọc Quyến trong nhà lao Thái Nguyên, lòng căm thù giặc của Đội Cấn trỗi dậy. Ông đã tập hợp binh lính người Việt và tù nhân chính trị để chuẩn bị khởi nghĩa. Đêm 30 rạng sáng 31 tháng 8 năm 1917, Đội Cấn lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên bùng nổ. Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ tỉnh lỵ, tuyên bố thành lập "Đại Hùng Đế Quốc" và treo cờ "Nam binh phục quốc".

Cuộc khởi nghĩa gây chấn động lớn, làm rung chuyển chính quyền thực dân Pháp. Tuy nhiên, sau hơn sáu tháng chiến đấu kiên cường, nghĩa quân bị quân Pháp đàn áp dữ dội. Để tránh rơi vào tay giặc, Đội Cấn đã anh dũng hy sinh vào ngày 11 tháng 1 năm 1918. Tên tuổi và tinh thần yêu nước của ông vẫn sống mãi trong lịch sử dân tộc.