ĐÔI CHÂN NGƯỜI LÍNH XỨ NGHỆ TRÊN ĐỒI ĐIỆN BIÊN

Cựu chiến binh Nguyễn Cảnh Thìn, sinh năm 1928, trú tại phường Hưng Bình, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An; nguyên cán bộ Trung đoàn 174, Sư đoàn 316, trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trong căn nhà nhỏ giữa thành phố Vinh, ông Nguyễn Cảnh Thìn đã bước qua tuổi chín mươi nhưng vẫn nhớ rõ những năm tháng tuổi trẻ của mình. Nhắc đến Điện Biên Phủ, giọng ông chậm lại, đôi mắt nhìn xa xăm như đang dõi theo một con đường núi mờ trong sương.

Ông nhập ngũ năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn nhiều gian khó. Người thanh niên xứ Nghệ ngày ấy rời quê với hành trang rất đơn sơ. Bộ đội còn thiếu từ quần áo, giày dép đến lương thực, thuốc men. Nhưng ai cũng mang trong lòng một niềm tin: đất nước nhất định phải giành được độc lập.

Ông được biên chế vào Trung đoàn 174, Sư đoàn 316. Đầu năm 1954, đơn vị hành quân lên Tây Bắc, tham gia chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đường đi dài, hết đèo cao lại đến dốc sâu. Có những đoạn bùn ngập đến mắt cá chân, có những đêm trời lạnh buốt mà anh em vẫn phải tiếp tục hành quân. Người nọ động viên người kia, ai mệt thì đồng đội đỡ ba lô, ai đau chân thì cả tổ đi chậm lại.

Đến Điện Biên, ông Thìn được giao nhiệm vụ cùng đồng đội trinh sát, chuẩn bị chiến trường. Ban ngày, các ông lên núi cao quan sát cách bố trí cứ điểm của quân Pháp. Ban đêm, mọi người bí mật tiến gần hàng rào, xem hướng phòng ngự, tìm lối tiếp cận và báo cáo lại để cấp trên xây dựng phương án tác chiến.

Công việc ấy đòi hỏi sự bình tĩnh và chính xác. Chỉ một tiếng động bất thường cũng có thể khiến cả tổ bị phát hiện. Bởi vậy, mỗi bước chân đều phải thật nhẹ. Người đi trước dò đường, người đi sau quan sát, tất cả hiểu rằng thông tin mình mang về có liên quan đến sự an toàn của biết bao đồng đội.

Ông kể rằng những ngày ở Điện Biên, bộ đội sống trong chiến hào, ăn uống rất đạm bạc. Có bữa cơm chỉ đủ lưng bát, thức ăn là chút rau rừng hoặc muối. Nước sinh hoạt cũng thiếu. Quần áo ướt vì mưa và sương, chưa kịp khô đã phải mặc lại. Thế nhưng, trong các căn hầm nhỏ, tiếng trò chuyện vẫn ấm áp. Người Nghệ kể chuyện sông Lam, người Thái Bình nhắc cánh đồng lúa, người Thanh Hóa nhớ bữa cơm quê. Mỗi người một miền đất, nhưng cùng chung một ý chí.

Khi chiến dịch bước vào giai đoạn quyết liệt, Trung đoàn 174 tham gia chiến đấu tại những cứ điểm quan trọng như C1, C2 và A1. Đất đá rung chuyển, khói phủ kín trận địa, nhưng các chiến sĩ vẫn kiên trì đào hào, giữ vững vị trí và tiến từng bước về phía trước. Ông Thìn nói rằng vào trận, không ai nghĩ riêng cho mình. Người lính chỉ nhìn đồng đội bên cạnh và nhớ nhiệm vụ phía trước.

Có người vừa hôm qua còn chia nhau một ngụm nước, hôm sau đã không còn trở về. Nỗi đau ấy lớn lắm, nhưng anh em phải nén lại để tiếp tục chiến đấu. Trong chiến tranh, lòng dũng cảm không có nghĩa là không biết sợ, mà là biết phía trước nguy hiểm vẫn không rời bỏ đồng đội, không từ bỏ trách nhiệm.

Chiều 7/5/1954, khi lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng Đờ Cát, niềm vui lan khắp chiến trường. Những người lính đứng trong chiến hào, áo quần lấm đất, gương mặt hốc hác vì nhiều ngày thiếu ngủ, ôm lấy nhau mà mừng. Ông Thìn nhớ mãi hình ảnh quân Pháp kéo cờ trắng đầu hàng và từng đoàn tù binh rời khỏi cứ điểm.

Trong chiến thắng ấy có đóng góp rất lớn của quân và dân Nghệ An. Từ tháng 2/1954, Nghệ An đã có 5.438 thanh niên lên đường nhập ngũ; đồng thời huy động khoảng 6.600 dân công, đóng góp hơn 1,5 triệu ngày công mở đường, vận chuyển lương thực và phục vụ chiến dịch. Sau mỗi người lính ở tiền tuyến là biết bao người mẹ, người vợ, người dân quê nhà chắt chiu từng hạt gạo gửi ra chiến trường.

Nhiều năm sau, trở về sống giữa thành phố Vinh thanh bình, ông Thìn vẫn giữ nếp sống giản dị của người lính. Ông ít nói về thành tích của mình, thường nhắc nhiều hơn đến những người đã nằm lại Điện Biên. Với ông, điều quý giá nhất không phải là được người đời gọi tên, mà là thấy đất nước hòa bình, trẻ em được đi học và những gia đình không còn phải tiễn người thân ra trận.

Mỗi khi có các cháu thiếu nhi đến thăm, ông thường căn dặn: Các cháu sinh ra trong hòa bình phải biết quý từng ngày được học tập, vui chơi. Yêu nước hôm nay không nhất thiết phải làm việc gì thật lớn lao. Trước hết, đó là chăm học, sống trung thực, biết thương yêu gia đình, giúp đỡ bạn bè và có trách nhiệm với quê hương.

Câu chuyện của ông Nguyễn Cảnh Thìn không ồn ào. Đó chỉ là ký ức về những đôi chân từng đi qua mưa rét, những người lính từng sẻ chia cho nhau nửa nắm cơm và một niềm tin. Nhưng chính những điều bình dị ấy đã góp phần làm nên Điện Biên Phủ – chiến thắng được đánh đổi bằng tuổi trẻ, lòng yêu nước và sự đoàn kết của cả dân tộc.

Tư liệu đối chiếu: Báo Nghệ An, Báo Nhân Dân.