Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi

Đó là một phần lời bài hát “Hành quân xa” của nhạc sĩ Đỗ Nhuận mà cán bộ, chiến sĩ trong quân đội đều thuộc. Nhưng có lẽ không mấy người biết được hoàn cảnh ra đời của bài hát nổi tiếng này. Dạo ấy là chiếc dịch Đông - Xuân 1953-1954, trước đòi hỏi của bộ đội, nhạc sỹ Đỗ Nhuận từ lâu đã ấp ủ ý định sáng tác một bài theo thể hành khúc, nhưng vẫn chưa viết được. Cuối năm 1953, Đại đoàn 308 đang dừng chân ở Thái Nguyên, được lệnh hành quân lên Điện Biên Phủ làm nhiệm vụ chuẩn bị chiến trường và ghìm chân địch ở đó Lúc này, Nhạc sĩ Đỗ Nhuận cũng có mặt trong đội hình hành quân của đại đoàn. Do phải tuyệt đối bảo đảm bí mật nên các cán bộ đại đội, tiểu đoàn cũng không được phổ biến tình hình gì hơn chiến sĩ. Họ vừa hành quân vừa bàn tán, phán đoán ý đồ của cấp trên. Bỗng đồng chí Đỗ Đình Sửu, Chính trị viên Đại đội 267 lên tiếng: “Địch đang theo dõi chúng ta đấy. Không bàn tán đường này, hướng nọ. Ta đi đâu là theo mệnh lệnh của cấp trên. Đời chúng ta là chiến đấu. Đâu có giặc là ta cứ đi”. Lập tức, câu nói đó đã trở thành tứ thơ để Nhạc sĩ Đỗ Nhuận phát triển thành bài hát “Hành quân xa”, và ông đã hoàn thành bài hát này chỉ trong vòng hơn 1 tiếng đồng hồ.

“Mắt ta sáng, chí ta bền, bảo vệ đồng quê ta tiến bước
Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”

Hành khúc trầm hùng đó đã lan truyền trong toàn đại đoàn và nhanh chóng trở thành một trong những bài hành khúc tiêu biểu của bộ đội Việt Nam. Chủ đề tư tưởng của bài hát đã góp phần giáo dục, động viên tinh thần của bộ đội trong các cuộc chiến tranh giải phóng trước đây và cả trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa thân yêu của chúng ta hôm nay.